رویداد۲۴| علی قلهکی با انتشار یادداشتی در شبکه ایکس نوشت: فرمانده ارتش پاکستان، ایران را ترک کرد تا در روزِ یکشنبه جواب آمریکا را به ایران منتقل و «یادداشت تفاهمِ مشترک» برای «دورانِ سختِ مذاکره هستهای» نوشته و پذیرفته شود.
محورهای مشترک مورد توافق ایران و آمریکا:
۱. پایانِ جنگ در تمامیِ جبههها
۲. بازگشایی تنگه توسط ایران در ازای رفع محاصره تنگه از طرف آمریکا
۳. آزادسازیِ بخشی از اموال بلوکه شده ایران (۱۲ میلیارد دلار از ۲۵ میلیارد دلارِ بحث شده)
۴. کمرنگ شدن حضور نظامی آمریکا در اطرافِ ایران (مبهم)
۵. فرصت ۳۰ روزه برای مذاکره در باب هستهای
در موردِ محورهای گفته شده نکاتی مطرح است؛
۱. قرار بر این شده که اگر ساز و کار آزادسازی اموال بلوکه شده ایران زمان ببرد، قطر سریعا ۱۲ میلیارد دلار (با ۶ میلیارد دلار کُره که در بانکهای قطر بلوکه شده) را بپردازد تا فرآیند آزادسازی بطور کامل طی شود.
۲. برخی منابع میگویند آمریکا ممکن است رفع محاصره تنگه را با یک پروتکل پذیرفته باشد بدین منظور که کشتیهایی که مبدا و مقصدشان ایران است هر روز بصورتِ لیستی چک شوند و در صورت تایید میتوانند از تنگه هرمز تردد کنند!
۳. آیا آمریکا قصد دارد شریک ایران در مدیریت تنگه هرمز باشد؟! آیا قرار است پایگاهی در عمان تاسیس کند برای مدیریت بر تنگه؟! نقش عمان در مدیریت تنگه چه میشود؟! تقسیمکار تنگه هرمز میان ایران، عمان و آمریکا چگونه است و با چه درصدی از منافعِ آن؟!
۴. تا کنون کشتیهایی که از تنگه عبور کردند عموما از مسیر تعیین شده توسط ایران استفاده کردند؛ این مسیر در این تفاهم مشترک، لحاظ شده است؟! بحث عوارض ایران از کشتیهای عبوری که در شرایط فعلی اعمال میگردد در آینده نیز ادامه دارد یا حذف میشود؟!
۵. برداشتن تحریمها در دور اول مذاکرات جایی نداشته و این یعنی برداشتن تحریمها موکول به بخش هستهای مذاکره یا ۳۰ روز مدنظر شده است!
۶. در بحث هستهای آیا ایران غنی سازی ۳.۶۷ را میپذیرد یا ۲۰٪ را؟! میزان تعلیق غنی سازی توسط ایران چند سال است؛ ۵ سال، ۱۰ سال، ۱۵ سال یا ۲۰ سال یا حتی صفر؟! ۴۰۰ کیلو اورانیوم ۶۰٪ در ایران میماند، به چین میرود یا روسیه؟! مهمتر از همه «آقا مجتبی»، «تعلیقِ بلند مدتِ غنیسازی» و «خروج اورانیوم» یا «رقیقسازیِ آن» در داخل را میپذیرید؟!
۷. «کاهشِ حضور نظامی آمریکا در اطراف ایران» صرفا به ناوچهها و ناوشکنهای آمریکا برمیگردد یا در مورد پایگاههای پرتعداد آمریکا در اطراف ایران هم صدق میکند؟!
۸. خسارت جنگ به کشور که اخیر بنا بر گزارش نهادهای اقتصادی دولت از ۹ میلیارد دلار (وزارت اقتصاد) تا ۲۷۰ میلیارد دلار (سازمان برنامه) بصورتِ خسارت مستقیم و غیرمستقیم ذکر شده چه میشود؟! از «اخذِ غرامت» منصرف شدیم یا به مذاکرت هستهای پیوند خورده یا قرار است آزادسازی پولهای بلوکه شده را در ازای «غرامتِ جنگ» بدانیم؟!
جمع بندی نهایی:
فارغ از نکات و انتقاداتِ وارده، اگر آمریکا «رفع محاصره تنگه هرمز» را «بدونِ پیششرط» و «پروتکل» بپذیرد (همانطور که عضو ارشد اقتصادی دولت معتقد است در صورت عدم محاصره دریایی میتوان کشور را گرداند)، مذاکره در مورد «پرونده هستهای ایران» به آینده موکول شود یعنی آمریکا از توافقِ یکجا بر سر همه مسائل در شرایط فعلی عدول کند و به سمتِ «آزاد سازیِ اموال بلوکه شدهی ایران» برود، تا اینجای کار «برای ایران»، «بُرد» به حساب میآید!
آمریکاییها پس از دریافت نظراتِ ایران، پیشنهاد کردهاند که «پایانِ جنگ در تمامیِ جبههها»، «رفع محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا»، «بازشدن تنگه هرمز توسط ایران با تعرفه و مسیر دریایی مدنظر ایران»، «آزادسازی ۲۵٪ از اموال بلوکه شده ایران _حدود ۲۵ میلیارد دلار»، «معافیتِ فروشِ نفت ایران به مدت ۳۰روز» و فازِ اصلیِ مذاکره یعنی «خروجِ ۴۰۰ کیلو اورانیوم از ایران _در بهترین حالت ارسال به کشور ثالث_» و «قبولِ حقِ غنیسازی ۳.۶۷ ٪ برای ایران (بعید است در فاز نهایی آمریکا آن را بپذیرد)» و تعطیلی مراکز هستهای _منهای راکتورِ تهران صرفا با کاربرد پزشکی) به طور یکجا توسط ایران امضا شود!
ایران میگوید تمام فازهای پیشنهادی آمریکا برای راستیآزمایی به مدت ۳۰ روز انجام شود تا هم ایران نفت خود را بفروشد و هممُجاب شود در بحث هستهای مذاکره را انجام دهد!
پینوشت: ۱. اختلاف جدی بَر سَرِ مباحث هستهای است؛ «۴۰۰ کیلو اورانیوم ۶۰٪ در ایران میماند، به چین میرود یا روسیه؟! مهمتر از همه «آقا مجتبی»، «تعلیقِ بلند مدتِ غنیسازی» و «خروج اورانیوم» یا «رقیقسازیِ آن» در داخل را میپذیرید؟!