رویداد۲۴| اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری امروز خود اعلام کرد که طی روزهای آینده دور دیگری از گفتوگوها بین ایران و آژانس انجام خواهد شد.
این درحالی است که روابط ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در هفتههای اخیر در یک پیچ تاریخی به سر میبرد و به شدت مورد توجه است. روابط ایران و آژانس همواره فراز و فرودهایی داشته، اما بعد از حمله اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران و جنگ ۱۲ روزه، رو به وخامت گذاشته است. مجلس قانونی برای تعلیق همکاری با آژانس را تصویب کرده و ساز خروج از NPT هم به رغم تبعاتی که میتواند داشته باشد، از سوی برخی جریانهای سیاسی کوک میشود. در این شرایط که سطح همکاریها کاهش یافته و بازرسان آژانس کشور را ترک کردهاند، گفته میشد که هیاتی از سوی این نهاد بین المللی به تهران خواهد آمد، اما دیدیم که در نهایت معاون گروسی یک سفر کوتاه به تهران داشت و درباره جزئیات این سفر هم اطلاع رسانی قابل توجهی نشد. با این حال رسانهها این سفر کوتاه را آغازی برای ورود به مسیر اعتمادسازی تدریجی دانستند. تحلیلگران نیز با تاکید بر ضرورت مدیریت مسائل فنی و سیاسی در شرایط کنونی از آن رایزنیهای مختصر استقبال کردند.
در چنین شرایطی وزارت خارجه از آغاز دور تازهای از گفتوگوها خبر داده است که میتواند فصل جدیدی در تعاملات دو طرف رقم بزند.
دور جدید مذاکرات ایران و آژانس از اهمیت راهبردی برخوردار است، زیرا میتواند مسیر رسیدن به توافقهای فنی و کاهش تنشها در حوزه انرژی هستهای را هموار کند. تعامل با آژانس قطعا آثار سیاسی نیز داشته و در شرایطی که از یک سو سایه جنگ دوباره بر سر کشور سنگینی میکند و از سوی دیگر اروپا پایش را در یک کفش کرده که مکانسیم ماشه را فعال کند؛ میتواند مانع از پیچیدهتر و بحرانیتر شدن اوضاع شود.
بر همین اساس است که تحلیلگران معتقدند تعامل مستمر و مذاکرات فنی، حتی در شرایط کوتاه و محدود، میتواند زمینهساز اعتمادسازی باشد. البته ایران و آژانس باید در کنار مسائل فنی، ابعاد سیاسی و منطقهای را نیز مدیریت کنند تا از تشدید بحرانها جلوگیری شود.
گفتنی است، هرگونه عقبنشینی یا توقف مذاکرات میتواند بازدارندگی دیپلماتیک ایران را کاهش و فشارهای بینالمللی را افزایش دهد.
با توجه به شرایط کنونی، دور تازه مذاکرات ایران و آژانس میتواند فصل جدیدی در تعاملات دو طرف رقم بزند. کارشناسان معتقدند این گفتوگوها، اگر با جدیت دنبال شود، میتواند راهگشای کاهش تنشها و تثبیت موقعیت ایران در حوزه هستهای باشد و امکان مدیریت بحرانهای سیاسی و بینالمللی را فراهم کند.