رویداد۲۴| ماراتن کیش امسال بهجای آنکه مانند یک رویداد بزرگ ورزشی بازتاب پیدا کند، حاشیه ساز شد و بار دیگر یک دوقطبی جدی در جامعه ساخت؛ از اختلاف نگاه به حجاب گرفته تا رقابت جریانها، از سهمخواهی تا تسویهحسابهای قدیمی.
این رویداد ورزشی که با حضور ۵۲۰۰ شرکتکننده و ۲۵ هزار گردشگر برگزار شد، تقریباً هیچ مشکل اجرایی نداشت و زنان و مردان نیز در دو زمان کاملاً متفاوت -۵:۳۰ بامداد و ۸:۳۰ صبح - دویدند. اما انتشار چند ویدئوی چنان جنجالی به پا کرد که کار به تشکیل «پرونده قضایی» برسد. دادستان کیش اعلام کرد برگزارکنندگان به دلیل «خدشهدار شدن عفت عمومی» تحت تعقیب قرار میگیرند.
این وضعیت، توییتر فارسی را هم به دو اردوگاه بزرگ تقسیم کرد؛ یک اقلیت پرصدا که خواستار برخورد و توقف چنین رویدادهایی است و یک اکثریت گسترده که از برگزاری ماراتن دفاع میکند و حاشیهسازیها را «سیاسی» و «سهمخواهانه» مینامد.
در ادامه، برخی از این واکنشهای توییتری را مرور میکنیم:
این گروه اگرچه تعدادشان زیاد نیست، اما از زاویه «خط قرمز فرهنگی» به موضوع نگاه میکنند و توقع دارند دستگاه قضایی در مقابل برگزاری چنین جشنهای عمومی سختگیرانهتر عمل کند. مثلا خبرگزاری اصولگرای تسنیم نوشت: «ماراتن کیش و ماجرای ترویج علنی بیحجابی؛ این دیگر غفلت نیست، مسئولان مربوطه باید فورا تنبیه شوند. ماراتن کیش به دلیل رهاشدگی کامل از نظارت و عدم رعایت پوشش مناسب از سوی برخی بخش قابل توجهی از شرکت کنندگان زن، به نمادی از ترویج و تبلیغ بیبندوباری تبدیل شده است.»
مهدی حاجیپور، عضو حوزه علمیه خراسان، نوشت: «دیگه حتی برای حفظ ظاهر هم حجاب را رعایت نمیکنن! مسئولین اگر کشف حجاب را پذیرفتن به ما هم بگن در جریان باشیم!»
احسان رستگار، فعال رسانهای اصولگرا نیز، نوشت: «صلاح منطقه آزاد کیش مدیرعاملش داند و اگر محمد کبیری بنا دارد نسبت به برگزاری رویدادهای رسمی عمومی بدون رعایت حجاب سر و تن، بی تفاوت باشد رواست پرچم جمهوری اسلامی ایران را از کنار پرچم کیش بردارد؛ اگر «تیشرت آستین کوتاه بیروسیری» پوششی پذیرفته است رسما اعلام شود.»
این گروه حجم بسیار بیشتری از کاربران را شامل میشود؛ کسانی که میگویند مسابقه کاملاً مطابق قوانین برگزار شده و تبدیل آن به بحران، ناشی از رقابتهای سیاسی یا دلسردسازی جامعه است.
عبدالرضا داوری، فعال سیاسی اصولگرا، نوشت: «در جریان مارتن کیش، ۲۵ هزار گردشگر وارد کیش شده و ۵۰۰۰ نفر در مسابقه شرکت کردهاند. کسانی که بدنبال تعطیلی ماراتن کیش هستند، مردم را به ماراتن دبی سوق میدهند؛ در نطر بگیرید اگر همین جمعیت برای مارتن به دبی برود، حداقل ۱۰۰ میلیون دلار عاید اماراتیها خواهد شد از ممنوعیتهای ما!»
روحالله جمعهای نوشت: «جماعتی افراطی و پرهیاهو به بهانه حجاب و عفاف قریب دو ماه وسط تهران و مقابل مجلس را مسدود کردند و فراخوان دادند ولی نتوانستند صد نفر را همراه خود کنند ولی برای ماراتن کیش بیش از ۵ هزار نفر کیش رفتند تا نشان دهند ایران به پیش از پاییز ۱۴۰۱ بازنخواهد گشت!»
کاربری نوشت: «امسال در ماران کیش حدود ۵۰۰۰ نفر دویدن (۲ برابر سال قبل) هر هدفی که داشته باشن، یک نکته روشنه: تاب آوری فقط یک برچسب نیست، یعنی توان ادامه دادن وقتی سخت میشود. ببریک به همه دوندگان امروز؛ کاش این روحیه در بقیه بخشهای جامعه هم بیشتر دیده شود.»
وحید پرده خرم، فعال فضای مجازی، نوشت: «با این رفتارها فقط مردم را هل میدید سمت ترکیه و دبی؛ بعد میخواید هزینه سوء تدبیرتون را از جیب همین مردم دربیارید؟ ۵۲۰۰ نفر شرکت کردند، یعنی پول، گردشگردی و نشاط تو همین کشور موند. درد شما حجاب نیست، دردتون چیز دیگهایه.»
امیرطاهر حسین خان، فعال رسانهای، نوشت: «زنان مارتن کیش ساعت ۵.۳۰ صبح، مردان ۸.۳۰. هم جدا، هم کنترل شده. پس چرا همچنان اصرار دارید روایت غلط بسازید؟ چطور چیزی که برایتان مقدسه، شد ابزار سهمخواهی و تسویه حساب؟ زنان لباس متحد داشتن و جدا مسابقه دادن! دست از این سهمخواهی بردارید!»
نادر علیزاده نوشت: «آقای دادستان کیش دو ماراتن کیش بانوان و آقایان در دو گروه مجزار و ساعتهای مختلف بودهاند لطفا با این رفتارها ناراحتی و نارضایتی مردم را فراهم نکنید این مردم احتیاج به ورزش و تفریحات و شادی دارند. برای هیاهوی عده قلیلی احساسی تصمیم نگیرید.»
سعید مالکی نوشت: «یک مسابقه دوی ماراتن با کیفیت بالا بدون شک میتواند چهرای درست و به روز از ایران به جهان مخابره کند، اما این برای گروهی گویا عادی نیست. چرا؟! کسی لخت شده بود؟!»
علی خسروانی، فعال اقتصادی، نوشت: «دست همه دست اندرکاران و مسئولین برگزارکننه درد نکنه که چنین برنامه منظم و شیک و لاکچری برگزار کردند، ممنون از شرکت کنندگان عزیز که به دنیا نشان دادند عشق به میهن و ادب و امید بین دختران و پسران ایران زنده است.»
کاربری نوشت: «جمعیت بیحجاب ماراتن کیش از جمعیت راهپیمایی مدافعان حجاب در تهران بشتر بود.»
احسان بداغی، روزنامهنگار نوشت: «آفرین! مردم را بیشتر به سمت دوبی و استامبول و ... راهنمایی کنید. در این آتشبس شکننده بیشتر جامعه را دوقطبی و عصبی کنید. بیشتر به مسائل فرعی بپردازید. کشور که الحمدالله جز همین حجاب، مساله و مشکل دیگری ندارد. نه زیر سایه جنگ هستیم، نه بحران انرژی داریم و نه ...!»
در میانه حاشیهسازی برای مارتن کیش، اما یک حاشیه جدید هم ایجاد شد، درست آنجه که احسان حدادی -دارنده مدالهای ورزشی، اما دارای پروندههای جنجالی گذشته- در جمع منتقدان قرار گرفت و سبب شد که بسیاری از کاربران به او واکنش نشان دهند. مثلا حسین صارمی، فعال رسانهای، نوشت: «باج خواهی با ابزار قرار دادن حجاب و ارزشهای اسلامی، مسئولان امنیتی و جامعه مذهبی حتما دقت کنند! درحالی که ماراتن کیش در آرامترین و کمحاشیهترین شکل ممکن برگزار شد، اکنون این پرسش جدی مطرح است که چه کسی و با کدام انگیزه تلاش دارد این رویداد ورزشی را به جاشیه بکشاند و آن را به موضوع «رعایت نشدن شئونات اسلامی» گره بزند؟
چهرهای که امروز خود را مدافع ارشهای معرفی میکند، همان فردی است که نامش در رسانهها سالها با پرونده تعرض و تجاوز گره خورده بود؛ فردی که هنوز مزمان زیادی از صدور حکم شلاق و تبعید برای او به دلیل یک پرونده تعرض جنسی نگذشته بود که این بار، در مقام مدیر ورزشی، رسوایی تییم تحت مدیریت خود در رقابتهای کره جنوبی را رقم زد؛ رسوایی که با عنوان تجاوز جنسی، بار دیگر اعتبار کشور را مخدوش کرد.
اما وجه طنیز و تناقض ماجرا همینجاست: امروز او، نه به عنوان پاسخگو به گذشته خود، بلکه در مقام منتقد با ماراتن کیش مخالفت میکند و اتهام «عدم رعایت شئونات اسلامی» را مطرح میسازد.
برای مخاطبی که اندکی درنگ میمکند، تطبیق این اعتراض دیرهنگام با خبر اختلاف مالی و ادعای «باج خواهی» که از سوی برگزاری کنندگان منتشر شده، تصویر روشنی از پشت پرده ارائه میدهد.»
این بخش از واکنشها نشان میدهد که اعتراضهای مطرحشده علیه ماراتن، از نظر بسیاری از کاربران «منشأ اخلاقی» ندارد و بیشتر شبیه دعواهای داخلی، حسابکشی و طلبکاری است.
ماراتن کیش ثابت کرد که حتی یک رویداد ورزشی نیز در ایران امروز نمیتواند از سایه سیاست و مناقشات فرهنگی عبور کند.
از یک سو منتقدان میگویند که این مسابقه «مرزهای حجاب» را نقض کرده و باید برگزارکنندگان پاسخگو باشند. از نگاه آنها، هر فعالیت عمومی باید کنترل کامل داشته باشد.
از سوی دیگر، اما اکثریتی گستردهتر معتقدند که این رویداد مشکل اخلاقی نداشته و منتقدان اهداف پشت پرده دیگری دارند. ضمن اینکه تاکید میکنند تبدیل یک رویداد سالم، پرنشاط و درآمدزا به بحران، تنها به بیاعتمادی و سرخوردگی اجتماعی دامن میزند.
این گروه حملات اخیر را نشانهای از رقابتهای سیاسی، سهمخواهی گروههای تندرو و تلاشی برای متوقفکردن رویدادهای اجتماعی و گردشگری میدانند.
در نهایت، ماراتن کیش نشان داد جامعه ایران با وجود شرایط سخت کنونی و علیرغم همه مشکلاتی که مردم با آن دست به گریبان هستند، هنوز به نشاط جمعی، حرکت، مشارکت و بازپسگیری فضاهای عمومی علاقهمند است. این درحالی است که جریانهای تندرو همچنان میکوشند با «روایتسازی» و «بحرانآفرینی»، مسیرهای جدید را مسدود کنند.