رویداد۲۴| فشار روزافزون گرانی و تنگنای معیشتی به حدی است که هیچ صاحب تریبونی نمیتواند در مقابل آن بیتفاوت باشد. به خصوص تریبون جمعه که صدای روحانیت است و انتظار میرود که در بزنگاههای اینچنینی در کنار مردم قرار بگیرند. در همین راستا شاهد بودیم که خطبههای نماز جمعه این هفته در شهرهای مختلف کشور به میدان اعتراض و هشدار علیه وضعیت اقتصادی بدل شد؛ بگذریم از اینکه در همین هشدارها نیز رنگ و بوی سیاسی وجود داشت و نمیتوان آن را صرفا مردمی تلقی کرد. با این حال جای خوشحالی است که ائمه جمعه در کنار سایر مسائل به این درد مشترک هم توجه کردهاند.
سید احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد، با اشاره به افزایش لحظهای قیمتها گفت که گرانیها «از روزانه به ساعتبهساعت» رسیده و این نوع فشار معیشتی، با وجود نقش «دستهای پنهان» در بازار، میتواند نتایج خطرناکی به همراه داشته باشد.
او هشدار داد که اگر مسئولان نسبت به شرایط اقتصادی و فشار بر مردم اقدامی عاجل نکنند، فتنه سال ۱۳۸۸ ممکن است دوباره تکرار شود، به این معنا که نارضایتیها و بیثباتی اجتماعی فضا را مستعد بحرانهای داخلی کند.
حسن طاهری، امام جمعه همدان نیز در خطبههای این هفته تاکید کرد که مسئولان به خاطر گرانیها باید پاسخگوی خدا باشند
او با دعوت به دعا برای حفظ کشور، خاطرنشان کرد: در مجامع عمومی و خصوصی، بهویژه پس از نمازها دعا کنیم که خداوند این دشمنان را بر ملت و کشور ما مسلط نشوند و شر آنان را به خودشان بازگرداند و مسئولان نیز باید با باور و اخلاص، برای حل مشکلات مردم تلاش جدی داشته باشند.
در خطبههای نماز جمعه قم، آیتالله سید هاشم حسینی بوشهری نیز بر اهمیت توجه ویژه به معیشت، گرانی و تورم در لایحه بودجه تأکید کرد و از نمایندگان مجلس خواست تا این موضوعات را در تصویب بودجه بیش از پیش مدنظر قرار دهند.
امام جمعه کمالشهر با اشاره به افزایش قیمتها نیز از ضرورت اصلاح کابینه و تغییر مدیران کمانگیزه و ناکارآمد سخن گفت و افزود دولت باید در مهار تورم و گرانیها جدیتر عمل کند؛ اظهارنظری که نشاندهنده فشار بر تصمیمسازان اقتصادی است.
در الوند، امام جمعه این منطقه گرانیها را بخشی از «جنگ اقتصادی» نامید و تاکید کرد عبور از این بحران نیازمند انسجام فرهنگی و اقتصادی است تا بتوان از فشارهای معیشتی عبور کرد.
در قزوین، امام جمعه موقت با تأکید بر لزوم ایستادگی ملی در برابر رانتخواران و ویژهخواران داخلی، ریشه بسیاری از نارضایتیهای امروز را در احتکار، انحصار واردات نهادههای تولیدی و ضعف مدیریت دانست و از مردم و مسئولان خواست برای بهبود شرایط اقتصادی همکاری کنند.
در شهرستان فراشبند نیز امام جمعه با تاکید بر لزوم پاسخگویی مسئولان اقتصادی گفت: «مسئولان باید برای وضعیت سخت معیشتی مردم توضیح دهند و اقدامات جدی برای مهار گرانی و بهبود شرایط انجام دهند.»
این واکنشها نشان میدهد که فشار اقتصادی و افزایش قیمتها نه تنها زندگی روزمره مردم را تحت تاثیر قرار داده، بلکه به یکی از محورهای اصلی سخنان ائمه جمعه تبدیل شده است؛ علما از مسئولان میخواهند فراتر از دفاع از دستاوردها و تبیین مسائل امنیتی، به دغدغههای معیشتی مردم نیز پاسخ دهند.
به گفته تحلیلگران، این موج هشدار در خطبهها میتواند پیامدهای اجتماعی و سیاسی مهمی داشته باشد: از افزایش حساسیت عمومی نسبت به تابآوری اقتصادی گرفته تا افزایش انتظارات برای پاسخگویی و تغییرات ساختاری اقتصادی. اگر گرانیها ادامه یابد و معیشت مردم بیش از این تحت فشار قرار گیرد، توان جامعه برای تحمل وضعیت موجود کاهش مییابد و نارضایتی جامعه میتواند خود را در قالب مطالبههای روشن برای اصلاحات اقتصادی و سیاسی نشان دهد.