رویداد۲۴| روزنامه جوان در یادداشتی با طرح این پرسش که «حواسها کجا بود؟» به واکاوی دلایل شکلگیری و تداوم آشوبهای اخیر پرداخته و با تأکید بر تغییر ماهیت تهدیدات امنیتی، هشدار داده است که اتکای صرف به ساختارهای انتظامی، بدون توجه به امنیت روانی، اقتصادی و اجتماعی جامعه، نمیتواند ضامن ثبات پایدار باشد.
این روزنامه در یادداشتی پرتکرارترین سؤال این روزهای افکار عمومی را چنین صورتبندی کرده است: «چگونه در کشوری که یکی از موفقترینساختارهای امنیتی منطقه را در اختیار دارد، امکان شکلگیری و تداوم آشوبهای سازمانیافته فراهم میشود؟»
به نوشته این روزنامه، این پرسش زمانی سنگینتر میشود که جامعه با پیامدهایی، چون شهادت نیروهای انتظامی و امنیتی، کشته شدن شهروندان، تخریب گسترده اموال عمومی و خصوصی و تحمیل خسارتهای هزاران میلیاردی روبهروست.
در این یادداشت تأکید شده است که نگاه سادهانگارانه به مقوله امنیت، پاسخگوی پیچیدگیهای امروز نیست. جوان مینویسد: «امنیت در دنیای امروز مفهومی تکبعدی و صرفاً مبتنی بر حضور فیزیکی نیروها نیست.» و هشدار میدهد که حتی قویترین ساختارهای انتظامی نیز بدون پشتوانه اجتماعی و روانی، دچار فرسایش میشوند.
این روزنامه اصولگرا با اشاره به تغییر ماهیت تهدیدات، از مفهوم «تهدیدات هیبریدی» سخن میگوید؛ تهدیداتی که به تعبیر نویسنده، ترکیبی از عملیات روانی، جنگ شناختی، نفوذ اجتماعی و بهرهبرداری از شکافهای اقتصادیاند.
در بخشی از یادداشت آمده است: «آشوب، محصول لحظهای از انفجار خشم نیست، بلکه نتیجه فرآیندی تدریجی از فرسایش اعتماد، ناامیدی مزمن و القای بیپناهی است.»
جوان همچنین به فشار چندلایه واردشده بر نیروهای انتظامی و امنیتی اشاره کرده و نوشته است که این فشارها تنها عملیاتی نبوده، بلکه ابعاد روانی، اجتماعی و رسانهای داشته و در مواردی «به قیمت جان مدافعان امنیت تمام شده است».
در بخش دیگری از این یادداشت، مفهوم «نفوذ» فراتر از تعریف کلاسیک آن بررسی شده و آمده است: «نفوذ الزاماً به معنای حضور یک عامل کلاسیک در یک نهاد حساس نیست.»
به باور نویسنده، نفوذ میتواند از مسیر شبکهسازی اجتماعی، تغییر گفتمانها و حتی عادیسازی بیثباتی صورت گیرد.
اشاره به رخدادهایی مانند پرواز پهپادها از داخل کشور در جریان «جنگ ۱۲ روزه»، از دیگر محورهای این یادداشت است. روزنامه جوان تصریح میکند: «پرسش ‘حواسها کجا بوده؟ ’ تنها ناظر بر یک خطای عملیاتی نیست، بلکه نشانهای از نگرانی عمیقتر درباره رخنههای اجتماعی، لجستیکی و اطلاعاتی است.»
این روزنامه در ادامه، پیوند میان امنیت و اقتصاد را برجسته کرده و هشدار داده است که فشار معیشتی، تورم، بیکاری و نااطمینانی اقتصادی، تابآوری امنیتی جامعه را کاهش میدهد. به نوشته جوان، جریانهای نفوذی دقیقاً از همین زخمها برای تولید خشم و بیاعتمادی بهره میبرند.
در جمعبندی، نویسنده یادداشت، فقدان پاسخگویی شفاف و اقناعی به افکار عمومی را یکی از عوامل تداوم چرخه ناآرامیها دانسته و تأکید کرده است: «امنیت پایدار بدون گفتوگوی صادقانه با جامعه ممکن نیست.»
یادداشت با طرح یک پرسش هشدارآمیز به پایان میرسد: «اگر امروز این پرسش با صدای بلندتری تکرار میشود، نشانه دشمنی نیست؛ علامت زنده بودن جامعه است. نشنیدن این صدا، خطرناکتر از خود آشوب است.»