رویداد۲۴| مازیار وکیلی: فقر یکی از مضامین مورد علاقه کارگردانان ایرانی است. هر کارگردان هم به فراخور نگاه و جهان بینی که دارد به شکل خاصی به مسئله فقر نگاه کرده است. مثلاً مجید مجیدی با توجه به دیدگاه دینی و الاهیاتی که دارد فقر را به شکلی زیبا و فقرا انسانهای شریفی نشان میدهد و از طرف دیگر کارگردانی مانند جعفر پناهی که نگاهی سیاسی و اجتماعی به مضامین مختلف دارد سویههای سیاه فقر را نمایش میدهد. نکته قطعی، اما این جا است که همه کارگردانان ایرانی دوست دارند درباره فقر فیلم بسازند و این فیلم ساختن درباره فقر ظاهراً یک تمایل همگانی بین کارگردانان ایرانی است. تمایلی که از حاکمیت نگاه سوسیالیستی به سینمای ایران نشات میگیرد. البته این تمایل شدید درباره ساختن فیلم درباره فقر و فقرا یک معنای دیگر هم دارد و آن وجود چنین پدیدهای در جامعه ایران است. پدیدهای که هر روز افراد بیشتری با آن درگیر میشوند و هر سال تعداد بیشتری از افراد به جمعیت فقرا افزوده میشود.
روح ا... حجازی را میتوان نماینده نسل چدید کارگردانان سینمای ایران دانست کارگردانی که از اواسط دهه هشتاد کار فیلمسازی را آغاز کرد و توانست با ساخت چند فیلم تلویزیونی و چند فیلم کوتاه نامی برای خود دست و پا کند. بعد از فیلم ناموفق در میان ابرها حجازی دو فیلم متفاوت و موفق بنامهای «زندگی خصوصی آقا و خانم میم» و «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» ساخت که هر دوی این فیلمها یه خویس نمایانگر برزخی است که ایرانیان در آن گرفتار شدند؛ برزخ میان سنت و مدرنیته. حجازی، اما به واسطه پیشینه عقیدتی که دارد طرف سنت را میگیرد، اما حداقل حسن فیلمهای او این است که این برزخ را نمایش میدهد بدون این که از قضاوت دیگران هراسی داشته باشد. «مرگ ماهی» و «اُتاق تاریک» دو فیلم بعدی حجازی آن فیلمهایی نبودند که از او انتظار میرفت. هردو فیلم آثار پرهیاهویی بودند که در نهایت نمیتوانستند از زیر بار سنگین مضمون خود خلاص شوند و به همین دلیل ناکام میمانند. «روشن» آخرین فیلم حجازی تا به امروز است. فیلمی که به واسطه همه گیری کرونا با تاخیر اکران شد و آنطور که باید و شاید دیده نشد.
روشن، مرد میانسالِ عشق بازیگری نمى تواند خانه ثبت نامی اش را بگیرد و در آستانه فروپاشى همه چیز، تصمیم مى گیرد نقشش را بازى کند...
رضا عطاران بازیگر نقش اصلی فیلم سینمایی «روشن» (که به خاطر آن برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد) از جشنواره فیلم فجر شد.) یکی از بهترین و مشهورترین بازیگران و کمدینهای ایرانی است. بازیگری که کار خودش را از اواخر دهه شصت آغاز کرد و خیلی زود تبدیل به یکی از چهرههای مهم سینمای ایران شد. ساخت سریالهای ساختار شکنی مانند بزنگاه، خانه به دوش و ترش شیرین و حضور موفق در فیلمهایی مانند طبقه حساس، کلید ازدواج، ساعت خوش و پرواز ۵۷ از عطاران چهرهای موفق ساخت که رقیبی در گیشه ندارد. عطاران را میتوان موفقترین چهره گروه ساعت خوش در کنار خود مهران مدیری بود. بازی عطاران در روشن آنقدر خوب و متفاوت بود که هیئت داوران جشنواره فیلم فجر را متقاعد کند که جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را به او بدهند.
سارا بهرامی بازیگر نقش اصلی فیلم سینمایی «روشن» متولد ۲ بهمن سال ۱۳۶۱ و فارغ التحصیل رشته تئاتر از دانشگاه آزاد تنکابن است. بهرامی یکی از موفقترین بازیگران نسل خود است که تا به امروز علاوه بر کاندیداتوری در جشنواره فیلم فجر توانسته سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را هم از این جشنواره کسب نماید. حضور متفاوت او در فیلمهایی مانند «من دیه گو مارادونا هستم»، «ایتالیا، ایتالیا»، «دارکوب»، «هزارپا» و روشن باعث شده که او به انتخاب اصلی بسیاری از کارگردانان ایران برای بازی در نقشهای متفاوت تبدیل شود.
حجازی در «روشن» تلاش کرده فیلم سرراستی بسازد و از ابهام بیهوده دوری کند. نگاه او به پدیده فقردر این فیلم چیزی بین نگاه مجیدی و کارگردانانی مانند جعفر پناهی است. حجازی کوشیده اثرات فقر بر روی زندگی خانوادگی را بررسی کند و دنبال ریشهها بگردد. از نظر حجازی همه چیز معلول کلان روایتی بنام فقر است و این فقر است که باعث فروپاشی زندگی خانوادگی روشن میشود.
«روشن» فیلم تلخی است و تلاش نمیکند این تلخی را پنهان کند. داستان سرراست فیلم در کنار مضمونی آشنا جایی برای ابهام و پیچیدگی باقی نمیگذارد. هر چه هست تلخی بی پایان زندگی مردمی است که فقر همه چیز آنها را نابود کرده است. آیا حجازی توانسته در نمایش این مضمون موفق عمل کند؟ نه چندان. روشن چندان فیلم یک دستی نیست و داستان آن از نیمه خسته کننده میشود. حجازی در آخرین فیلمش داستان را فدای مضمون کرده است.