رویداد۲۴| روزنامه کیهان در مطلبی انتقادی، به سخنان و عملکرد عبدالناصر همتی، رئیس جدید بانک مرکزی، حمله کرده و وعدههای او درباره مهار تورم و ثبات بازار ارز را محققنشده دانسته است.
عبدالناصر همتی اخیراً در نشست رئیسجمهور با وزرای اقتصادی و استانداران استانهای مرزی، گزارشی از اقدامات کارگروه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم ارائه داد و گفت: «براساس آمارهای موجود، تاکنون ۷۷ میلیون نفر کالابرگ خود را خریداری کردهاند.»
او همچنین گفت که با اجرای این طرح، «یکپارچگی در بازار ارز ایجاد شده، حجم معاملات ارزی بهطور قابلتوجهی افزایش یافته و بیش از ۲ میلیارد و ۲۵۰ میلیون دلار ارز در بازار تجاری کشور معامله شده است که از نظر ما رقمی قابلقبول و قابلتوجه است.»
به گفته همتی، «مبلغ ۷۴.۶ هزار میلیارد تومان اعتبار برای اجرای این طرح واریز شده است» و هدف از تداوم آن، افزایش جذابیت برای صادرکنندگان جهت رفع تعهدات ارزی و تأمین پایدار کالاهای اساسی است.
اما کیهان در ادامه، سخنان همتی مبنی بر اینکه «روال بازار ارز تجاری، طبیعی است» را در تعارض آشکار با التهابات قیمتی بازار ارز دانسته و تأکید میکند این اظهارات، با وعدههای یک ماه قبل رئیس بانک مرکزی تناقض دارد.
این روزنامه با یادآوری سوابق همتی مینویسد: همتی سال گذشته و در زمان تصدی وزارت اقتصاد، از حذف ارز نیمایی بهعنوان مقدمه تکنرخی شدن ارز دفاع کرد؛ رویکردی که به نوشته کیهان، «موجب استارت خوردن جهش قیمتی شد، بیآنکه ثبات قیمتی رقم بخورد».
امسال نیز، تنها دو هفته پس از ریاست همتی بر بانک مرکزی و همزمان با ناآرامیهایی که بهانه آن مشکلات اقتصادی عنوان شد، حذف ارز ترجیحی اجرا شد؛ تصمیمی که به گفته این روزنامه، «موجب جهش قیمت کالاها شد، اما وعده ثبات نرخ ارز همچنان محقق نشده است».
کیهان سپس به وعدههای صریح همتی در آغاز مسئولیتش اشاره میکند؛ وعدههایی که چنین بیان شده بود:
«به مردم قول میدهم ثبات اقتصادی را فراهم کنیم، کنترل تورم وظیفه ماست.
معیشت مردم برای ما در اولویت است. در برنامه داریم رانت ارز چندنرخی را به تدریج جمع کنیم. به مردم قول میدهم بازار ارز به ثبات میرسد.
حتماً فساد و رانت ناشی از چندنرخی بودن ارز را جمع خواهیم کرد. یکی از دلایل اصلی التهابات در بازار ارز، چندنرخی بودن، رانت، فساد و سفتهبازی است.
درباره نرخ ارز صحبت نمیکنم؛ مسئول نرخگذاری نباید بانک مرکزی باشد و بانک مرکزی باید از نوسانات نرخ ارز جلوگیری کند. کانال یا دالانی برای نرخ ارز تعیین میشود که در این دالان براساس روند اقتصاد کشور حرکت و براساس آن روند، ثبات به نرخ ارز داده شود.
ارز ترجیحی باعث از بین رفتن ذخایر و بالابردن قیمتهای دستوری ارز شد و مردم قیمت کالاها را با وجود تفاوت قیمت آزاد با ترجیحی، بهروز میگیرند. نباید بگذاریم فاصلههای قیمتی، موجب نوسانات روزانه ارز و تورم کالاها شود.
با بررسی شرایط، ضوابط و موقعیت کالاها، موقعیت ذخایر برای ارز ترجیحی تصمیم خواهیم گرفت. مطمئناً تصمیمی اتخاذ نمیکنیم که به بیثباتی یا التهاب قیمتها منجر شود.»
این روزنامه تأکید میکند که یک ماه پس از این سخنان، وعده مهار تورم، ثبات اقتصادی و ثبات بازار ارز عملی نشده و قیمت برخی کالاها نیز به آرامش نرسیده است.
کیهان در ادامه، مرور سخنان همتی را از چند جهت مهم میداند؛ نخست اینکه به نوشته این روزنامه، او اکنون عملاً تیم اقتصادی دولت را اداره میکند. دوم اینکه همتی در دهم بهمن سال گذشته و زمانی که هنوز وزیر اقتصاد بود، گفته بود: «قیمت دلار به من مربوط نیست، از فرزین (رئیس وقت بانک مرکزی) بپرسید».
اکنون اما، به باور کیهان، همتی در کنار موضوع تورم، مسئول مستقیم قیمت ارز است؛ بهویژه آنکه از حامیان اصلی حذف ارزهای چندگانه و تکنرخی شدن ارز بوده و این نرخ واحد باید با تدبیر او و تیم اقتصادی دولت تعیین و تثبیت شود.
در بخش پایانی، کیهان پرسشهای تندی را مطرح میکند: نرخ ارز قرار است کجا قیمتگذاری شود که هم تکنرخی و هم باثبات باشد؟ وعده یکماهه تعیین «کانال یا دالان ارزی» به کجا رسیده است؟
و نهایتاً اینکه آیا دولت و بانک مرکزی برای خود نقش حاکمیتی در تعیین و تثبیت قیمت ارز قائلاند، یا بازار را به دست «دلالان و رسانههای مجهولالهویه قیمتساز» سپردهاند؟
این روزنامه در پایان میپرسد: تدبیر بانک مرکزی و تیم اقتصادی دولت برای مهار تورم ناشی از تکنرخی کردن ارز چیست؟