رویداد۲۴| صداوسیما که قرار بود رسانهی ملی و دانشگاهی برای ترویج اخلاق و وحدت ملی باشد، این روزها فرسنگها از رسالت اولیهاش فاصله گرفته است. شاهدش همین برنامه اخیر شبکه افق که در قالب یک نظرسنجی، موضوعی دهشتناک همچون «نگهداری جنازهها در یخچال» را به سخره گرفته و موجی از خشم و انزجار را در میان کاربران فضای مجازی و کنشگران اجتماعی برانگیخته است.
آنچه در این تصویر دیده میشود، تنها یک شوخی کلامی سخیف نیست؛ بلکه نشاندهندهی یک بیحسی سیستماتیک نسبت به حرمت حیات و کرامت انسانی است. در حالی که هزاران خانواده درگیر تبعات ناآرامیهای اخیر هستند، تبدیل کردن واژهی «جنازه» به گزینههای یک مسابقه طنزگونه، نه تنها توهین به جانباختگان، بلکه دهنکجی صریح به عواطف جریحهدار شدهی ملتی است که حق خود میداند در رسانهای که با بودجه عمومی اداره میشود، احترام ببیند.
این دست اقدامات احتمالا ناشی از استیصال در جذب مخاطب است. بالاخره وقتی منطق گفتوگو و تبیین منصفانه جای خود را به جنجالهای پوچ میدهد، برنامهسازان ناچار میشوند برای جلب توجه، پا روی انسانیترین اصول اخلاقی بگذارند. شبکه افق که پیش از این نیز با اظهارات تند و حاشیهساز کارشناسانش شناخته میشد، حالا با این «شوخی زشت»، مرزهای وقاحت رسانهای را جابجا کرده است.
بازتاب این برنامه در رسانهها و شبکههای اجتماعی نشان میدهد که مردم، این رویکرد را فراتر از یک اشتباه محاسباتی میبینند. بسیاری میپرسند: اگر این شوخی با جریانی غیر از معترضان صورت میگرفت، باز هم واکنشی از سوی مدیران نظارتی جامجم دیده نمیشد؟ استاندارد دوگانهای که در آن «خون» و «مرگ» گروهی از شهروندان مایه طنز میشود، بزرگترین ضربه را به سرمایه اجتماعی و اعتماد ملی وارد میکند.
سکوت مقامهای ارشد صداوسیما در قبال این هتاکی آشکار، به معنای تأیید این رویکرد تلقی خواهد شد. رسانهای که نتواند میان نقد سیاسی و توهین به مردم و رعایت خطوط قرمز انسانی تمایز قائل شود، عملاً کارکرد خود را به عنوان یک رسانه ملی از دست داده است. انتظار میرود پیش از آنکه این عفونت اخلاقی کل کالبد رسانه را دربرگیرد، برخوردی قاطع با عاملان این طراحی موهن شده و از مردم نیز رسما عذرخواهی شود.