رویداد۲۴| مازیار وکیلی: در اواسط دهه هشتاد و در سالهای پایانی دولت اصلاحات شکلی از فیلمهای دینی در سینمای ایران مد شد که به آن سینمای معناگرا میگفتند. سینمایی که در آن فیلمهایی با مضامین دینی و عرفانی و اخلاقی با تکیه به فرهنگ سنتی ایرانی تولید میشد. پرچمداران این سینما را میتوان رضا میرکریمی و مجید مجیدی دانست که هر یک با تولید آثاری در این زیر ژانر منحصربهفرد توانستند حداقل برای چند سال چراغ آن را روشن نگه دارند. سینمای معناگرا به جریانی فراگیر در سینمای ایران تبدیل نشد، اما توانست تاثیر خودش را بر روی جریان تولید فیلم در سینمای ایران بگذارد. این جریان با پیروزی دولت احمدی نژاد که دولتی موعودگرا بود خودش را در قالب آثاری با این محوریت بازتولید کرد. «آبی روشن» را هم میتوان یکی از آخرین تلاشهای سینمای ایران برای احیای سینمای دینی و معناگرا دانست. تلاشی که چندان به بار ننشسته و به واسطه ضعفهای مشهودی که فیلم دارد تبدیل به یک تجربه شکست خورده شده است.
فیلم آبی روشن، داستان مردی به نام یوسف است که معدندار و معتمد شهر است، او بهطور اتفاقی یک فیروزه کمیاب پیدا میکند و زندگیاش در مسیر مخاطرهآمیزی قرار میگیرد.
بیشتر بخوانید: نقد و بررسی فیلم روشن؛ درامی درباره فقر با بازی رضا عطاران
مهران غفوریان یکی از بازیگران مرد نقش اول فیلم سینمایی آبی روشن است. غفوریان سوم شهریور ماه سال ۱۳۵۳ است. او که فارغ التحصیل رشته نقاشی است کار خود را با بازی در جنگ تلویزیونی ۳۹ به کارگردانی داریوش کاردان آغاز کرد. اما آغاز شهرت غفوریان را میتوان کارگردانی و بازی در سریال این چند نفر دانست. سریالی که در میان تماشاگران عام تلویزیون به هژیرها معروف شد. غفوریان بعد از ساخت این سریال زیر آسمان شهر را ساخت که سه فصل ادامه پیدا کرد و غفوریان را به اوج قله موفقیت رساند. غفوریان بعد از این سریال چند سالی دوران رکود را پشت سر گذاشت، اما مجدداً با حضور در سریالهای مهران مدیری به میادین برگشت و با بازی در چند نقش جدی –مانند همین فیلم آبی روشن- توانست کارنامه کاری خود را احیا کند. شارلاتان، شیر و عسل، زن بابا، در حاشیه، روزهای بد به در، ما همه با هم هستیم و ارادتمند بهاره، نازنین، تینا از مهمترین فیلمها و سریالهایی هستند که غفوریان در آنها به ایفای نقش پرداخته است.
سارا حاتمی بازیگر زن اصلی فیلم سینمایی آبی روشن متولد سال ۱۳۸۴ است. او کار بازیگری را از سال ۱۳۹۸ و با حضور بر روی صحنه تئاتر آغاز کرد و سپس دورههای بازیگری را زیر نظر اشکان خطیبی پشت سر گذاشت. سپس توسط اشکان خطیبی به کیومرث مرادی معرفی شد و بعد از پشت سر گذاشتن تستهای متعدد برای نقش مائده ریزآبادی انتخاب شد. حاتمی با بازی در فیلم سینمایی کت چرمی به اوج موفقیت رسید و توانست جایزه سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن را به دست بیاورد. سارا حاتمی بعد از این در چند فیلم دیگر بازی کرده و تبدیل به یکی از بازیگران پرکار سینمای ایران شده است.
«آبی روشن» دچار همان آفتی است که سایر فیلمهای سینمای معنا گرا دچار آن هستند؛ شعاری بودن. شعارهایی که گاهی از سطح متن هم فراتر میروند و تصویر را هم در بر میگیرند. ظاهراً این سینما به شعار گره خورده است. خاطرمان هست که در دهه هشتاد یک سری فیلم با محوریت شخصیتهای کودن و کند ذهن ساخته شد که طی یک سری اتفاقات ماورایی به درک جدیدی از هستی میرسیدند. مشهورترین این فیلمها این جا چراغی روشن است رضا میرکریمی و یک تکه نان کمال تبریزی بود. آن فیلمها هم به قدری شعار بودند و در شعار دادن افراط کرده بودند که تماشای مجدد آنها انرژی زیادی را از تماشاگر طلب میکرد. حالا و بعد از سالها هم کارگردانی ظهور کرده که همان فیلمها را با همان میزان شعار زدگی بازتولید میکند.
آبی روشن قرار بوده یک فیلم اخلاق گرا با محوریت مضامین دینی و انسانی باشد. اما در نهایت همان مسیری را رفته که فیلمهای معنا گرای قبلی. دیالوگها اغلب شعاری و در خدمت مضمون فیلم هستند (امام رضا فقط امام رضای توی نماز خون نیست، امام رضای من قمار باز هم هست)، خط قصه تکراری، ملال آور و به شدت قابل پیش بینی است و از همه مهمتر مضمون فیلم به شکل گل درشتی بر ساختار دراماتیک فیلم غلبه دارد. تمام این عوامل باعث شده تا آبی روشن فیلمی حوصله سر بر شود که بعید است تماشاگر به شعارهای آن توجه کند.