صفحه نخست

سیاسی

جامعه و فرهنگ

اقتصادی

ورزشی

گوناگون

عکس

تاریخ

فیلم

صفحات داخلی

دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ - 2026 February 09
کد خبر: ۴۴۶۲۵۶
تاریخ انتشار: ۱۵:۳۰ - ۲۰ بهمن ۱۴۰۴

هوای سرد چطور ذائقه ما را عوض می‌کند؟

تغییر ذائقه غذایی در زمستان تجربه‌ای است که هر سال بسیاری از افراد آن را حس می‌کنند، حتی بدون اینکه بدانند چرا به خوراکی‌های گرم، پرکالری یا شیرین علاقه بیشتری پیدا می‌کنند. این تغییر ذائقه نه یک هوس ساده، بلکه واکنشی طبیعی بدن به سرما، کوتاه شدن روز‌ها و تغییر سبک زندگی است. بدن در این فصل تلاش می‌کند انرژی بیشتری تولید کند، گرمای داخلی را حفظ کند و همزمان نیاز روانی و احساسی ما به راحتی و آرامش را برآورده سازد.

با ورود به زمستان، نه تنها فیزیولوژی بدن، بلکه عوامل روانی و فرهنگی نیز بر انتخاب غذا‌های ما تأثیر می‌گذارند. غذا‌های سنتی هر منطقه، خوراکی‌های محبوب و حتی خاطرات مرتبط با غذا‌های گرم و راحت، همه باعث می‌شوند ذائقه ما به سمت غذا‌هایی تغییر کند که انرژی و حس رضایت بیشتری ایجاد می‌کنند.

شناخت این تغییرات و دلیل طبیعی بودن آن، به ما کمک می‌کند تغذیه در فصل زمستان را هوشمندانه مدیریت کنیم و بدون محدودیت غیرضروری، نیاز بدن به انرژی، گرما و مواد مغذی را تأمین کنیم. در ادامه مقاله، بررسی می‌کنیم که چه عواملی باعث تغییر ذائقه در زمستان می‌شوند و چطور می‌توان این تغییر را به نفع سلامت بدن مدیریت کرد.

تغییرات فیزیولوژیک بدن در فصل زمستان

در زمستان، بدن ما برای سازگاری با سرما و کوتاه شدن روز‌ها چند تغییر مهم انجام می‌دهد که مستقیماً روی ذائقه تاثیر می‌گذارد و علت تغییر اشتها در زمستان محسوب می‌شود:

  • افزایش متابولیسم پایه: بدن برای تولید گرما کالری بیشتری می‌سوزاند و تمایل به غذا‌های پرانرژی بیشتر می‌شود.
  • تغییر سطح هورمون‌ها: کاهش سروتونین باعث افزایش میل به خوراکی‌های شیرین و پرکالری می‌شود و افزایش ملاتونین، خواب‌آلودگی و کاهش انرژی روزانه را به همراه دارد.
  • تنظیم جریان خون: رگ‌ها تنگ‌تر می‌شوند تا گرما حفظ شود؛ همین موضوع حس سرما را بیشتر می‌کند و نیاز بدن به غذا‌های گرم افزایش می‌یابد.
  • ذخیره چربی بیشتر: بدن تمایل دارد انرژی اضافی را به صورت چربی ذخیره کند تا در شرایط سرد از آن استفاده شود.
  • تغییر سیستم ایمنی: کاهش جزئی فعالیت ایمنی باعث می‌شود بدن برای مقابله با بیماری‌های زمستانی به مواد مغذی بیشتری نیاز داشته باشد.

تأثیر هورمون‌ها بر ذائقه غذایی در زمستان

هورمون‌ها نقش کلیدی در تغییر ذائقه و اشتهای ما در فصل سرد دارند. تغییرات هورمونی باعث می‌شوند بدن انرژی بیشتری ذخیره کند و به سمت غذا‌های پرکالری و گرم سوق پیدا کند:

  • ملاتونین: با کوتاه شدن روز‌ها افزایش می‌یابد و باعث خواب‌آلودگی و کاهش انرژی روزانه می‌شود؛ بدن برای جبران انرژی، به غذا‌های پرکالری تمایل پیدا می‌کند.
  • سروتونین: سطح این هورمون که با حس شادی و رضایت مرتبط است، در زمستان کاهش می‌یابد؛ این کاهش میل به خوراکی‌های شیرین و نشاسته‌ای را افزایش می‌دهد تا احساس خوب بازگردد.
  • گرلین: هورمون گرسنگی که تحریک‌کننده اشتهاست، در زمستان فعال‌تر می‌شود و باعث افزایش تمایل به وعده‌های حجیم و پرانرژی می‌شود.
  • لپتین: هورمونی که سیگنال سیری می‌دهد؛ در زمستان حساسیت بدن به آن کمی کاهش می‌یابد و ممکن است فرد زودتر احساس سیری نکند.

این تغییرات هورمونی توضیح می‌دهد چرا در زمستان ذائقه ما به سمت غذا‌های گرم، شیرین و پرکالری گرایش پیدا می‌کند و شناخت آن به ما کمک می‌کند تغذیه در فصل زمستان را متعادل نگه داریم و انرژی بدن را بدون اضافه وزن تامین کنیم.

چرا در زمستان به غذا‌های گرم و سنگین تمایل داریم؟

در زمستان، بدن به طور طبیعی به غذا‌های گرم و پرانرژی گرایش پیدا می‌کند تا گرمای داخلی حفظ شود و انرژی کافی برای فعالیت روزانه تأمین شود. کوتاه شدن روز‌ها و کاهش نور خورشید باعث تغییر هورمون‌های مرتبط با اشتها و خلق و خو می‌شود و تمایل به خوراکی‌های شیرین و پرکالری افزایش می‌یابد.

همچنین کاهش فعالیت بدنی و گذراندن زمان بیشتر در محیط‌های سرد، باعث می‌شود افراد به وعده‌های حجیم و راحت گرایش پیدا کنند. این رفتار طبیعی بدن است و با مدیریت آگاهانه وعده‌ها و انتخاب غذا‌های مقوی و سبک، می‌توان نیاز انرژی بدن را بدون پرخوری تأمین کرد.

نقش عوامل روانی و فرهنگی در تغییر ذائقه

تغییر ذائقه غذایی در زمستان تنها به سرما و هورمون‌ها محدود نمی‌شود؛ عوامل روانی و فرهنگی هم نقش مهمی دارند. از نظر روانی، غذا‌های گرم و خوشمزه احساس راحتی و امنیت ایجاد می‌کنند و به کاهش استرس و خستگی فصلی کمک می‌کنند.

از بعد فرهنگی در ایران، هر منطقه غذا‌های سنتی خاص خود را برای زمستان دارد که تاثیر مستقیم روی ذائقه مردم می‌گذارد. مثلاً در اصفهان، آش رشته و کله‌پاچه در روز‌های سرد محبوب است و حس گرما و رضایت ایجاد می‌کند. در گیلان و مازندران، خوراک‌های محلی مانند باقلا قاتق یا خورشت کدو حلوایی رایج است که انرژی‌بخش و گرم هستند. در کردستان و کرمانشاه، غذا‌هایی مثل خورشت کرفس و آش کشک جزو وعده‌های پرطرفدار زمستانی‌اند و گرما و نشاط فصلی را تامین می‌کنند. حتی در خوزستان و جنوب ایران، مصرف خوراک‌های تند و گرم مانند خورش آلوچه یا قلیه ماهی در زمستان رایج است تا بدن را گرم نگه دارد.

این رسوم و عادات غذایی نه تنها نیاز فیزیولوژیک بدن به گرما و انرژی را پاسخ می‌دهند، بلکه حس تعلق فرهنگی و آرامش روانی ایجاد می‌کنند. به همین دلیل، تغییر ذائقه غذایی در زمستان به سمت غذا‌های گرم، سنگین و دلپذیر تغییر می‌کند و انتخاب‌های غذایی اغلب بر پایه راحتی، انرژی و رضایت روانی شکل می‌گیرد.

تمایل به شیرینی‌ها و کربوهیدرات‌ها در زمستان

در زمستان، تمایل بدن به غذا‌های شیرین و کربوهیدراتی بیشتر می‌شود و این رفتار کاملاً طبیعی است. یکی از اصلی‌ترین عوامل این تغییر، علت تغییر اشتها در زمستان است که با کوتاه شدن روز‌ها و کاهش نور خورشید مرتبط است؛ سطح سروتونین کاهش پیدا می‌کند و بدن برای جبران کاهش خلق و خو به خوراکی‌های شیرین و نشاسته‌ای گرایش پیدا می‌کند. این غذا‌ها سریع انرژی بدن را افزایش می‌دهند و حس رضایت و آرامش ایجاد می‌کنند.

همچنین کاهش فعالیت بدنی و گذراندن زمان طولانی‌تر در محیط‌های بسته باعث می‌شود افراد برای تأمین انرژی از منابع سریع مانند نان، برنج، شیرینی و دیگر خوراکی‌های نشاسته‌ای استفاده کنند. گرچه این رفتار طبیعی است، مدیریت آن اهمیت دارد تا بدون افزایش وزن یا افت قند خون، انرژی لازم بدن تأمین شود.

با دلایل علمی افزایش اشتها در زمستان آشنا شوید. 

 آیا تغییر ذائقه غذایی در زمستان طبیعی است؟

بله، تغییر ذائقه غذایی در زمستان کاملاً طبیعی و بخشی از سازگاری بدن با فصل سرد است. بدن در این شرایط به صورت هوشمندانه، ترجیحات غذایی را تغییر می‌دهد تا عملکرد سیستم‌های مختلف بهینه باقی بماند. برای مثال، گرایش به غذا‌های مقوی و مواد مغذی بالاتر به بدن کمک می‌کند سیستم ایمنی قوی‌تری داشته باشد و مقاومت بیشتری در برابر سرما و بیماری‌ها ایجاد کند.

همچنین، این تغییر ذائقه می‌تواند به تأمین نیاز‌های ویتامینی و معدنی بدن کمک کند؛ سبزیجات ریشه‌ای، آجیل‌ها و حبوبات در زمستان مصرف بیشتری پیدا می‌کنند و مواد مغذی لازم برای حفظ انرژی و سلامت استخوان و عضله را فراهم می‌کنند؛ بنابراین تغییر ذائقه، واکنش طبیعی بدن برای حفظ سلامت و عملکرد بهینه است و نه یک رفتار تصادفی یا مشکل‌ساز. با ویتامین های مورد نیاز در فصل زمستان بیشتر آشنا شوید.

جمع‌بندی

تغییر ذائقه غذایی در زمستان یک واکنش طبیعی و هوشمندانه بدن است که ترکیبی از عوامل فیزیولوژیک، روانی و فرهنگی آن را شکل می‌دهد. در این فصل، تمایل به غذا‌های گرم، پرکالری، شیرین و سنتی افزایش پیدا می‌کند تا انرژی بدن تأمین شود، گرمای داخلی حفظ شود و حس آرامش روانی ایجاد شود. شناخت این تغییرات کمک می‌کند انتخاب‌های غذایی هوشمندانه‌تری داشته باشیم و بدون محدود کردن خود، نیاز بدن به انرژی و مواد مغذی را برطرف کنیم.

برای مدیریت ذائقه و اشتها در زمستان، می‌توان از راهکار‌های ساده، اما مؤثر استفاده کرد: مصرف وعده‌های متعادل با سبزیجات و پروتئین، جایگزینی کربوهیدرات‌های ساده با منابع پیچیده، و حفظ فعالیت بدنی منظم حتی در روز‌های سرد. علاوه بر این، رعایت اصول تغذیه در فصل زمستان با توجه به رسوم و فرهنگ محلی، مانند سوپ‌ها و خوراکی‌های سنتی هر منطقه، هم نیاز جسمی و هم نیاز روانی بدن را تأمین می‌کند.

در نهایت، تغییر ذائقه غذایی در زمستان نباید باعث نگرانی شود؛ بلکه فرصتی است برای توجه بیشتر به تغذیه در فصل زمستان و انتخاب غذا‌هایی که هم انرژی‌بخش، هم سالم و هم دلپذیر باشند. با درک این واکنش طبیعی، می‌توانیم سالم، پرانرژی و شاداب از زمستان عبور کنیم.

نظرات شما