رویداد۲۴| تالار وحدت تهران امشب میزبان پایانی ترین شب چهلوچهارمین دوره جشنواره فیلم فجر است؛ رویدادی که ده روز تمام سینمای ایران را در کانون توجه قرار داد. مراسم اختتامیه دقایقی پیش با تلاوت آیاتی از قرآن کریم و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر دادگستری، رئیس سازمان سینمایی و جمع کثیری از هنرمندان، کارگردانان و بازیگران نامآشنای سینمای ایران در این مراسم حضور دارند. چهرههایی چون داریوش ارجمند، هوشنگ توکلی، بهروز افخمی، محمدرضا ورزی، سولاف فواخرجی، روحالله زمانی و بسیاری دیگر در تالار وحدت گرد هم آمدهاند. اجرای این مراسم بر عهده محمدرضا شهیدیفر است؛ مجری باسابقهای که سالهاست با سینما و تلویزیون ایران همراه بوده است. نخستین بخش مراسم با اجرای موسیقی سنتی آغاز شد تا هنر اصیل ایرانی در کنار سینما، جلوهای دیگر بیابد.
سپس نوبت به پخش کلیپی از ایام بهمن سال ۱۳۵۷ رسید؛ تصاویر دیده و نادیده از روزهای انقلاب اسلامی بر روی پرده تالار وحدت نقش بست. این تصاویر با تصنیف «ایران من» با صدای جاودانه همایون شجریان همراه شد. در این لحظه، فضای تالار وحدت دگرگون شد. صدای زندهیاد شجریان که خود سالها نماد هنر متعهد ایرانی بود، بر دلها نشست و خاطره روزهای پرشور سینمای ایران را زنده کرد.
منوچهر شاهسواری، دبیر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر، با چشمانی اشکبار پشت تریبون رفت. وی سخنان خود را با بغضی سنگین آغاز کرد. «امکان ندارد انسان این تصنیف زیبا را بشنود و اشکهایش سرازیر نشود و بغض سراسر وجودش را نگیرد.» این نخستین جمله شاهسواری بود. او سپس از تمام «ناملایماتی که در حق وطن کردهایم و همچنان انجام میدهیم» سخن گفت و طلب آمرزش کرد. سخنان شاهسواری نقطه عطف مراسم امشب بود؛ جایی که دبیر جشنواره از عشق بیپایان به ایران گفت و تأکید کرد: «ایران باقی خواهد ماند و هیچ کس و هیچ چیز نمیتواند ذرهای از عشق ما را به این سرزمین کم کند.» او از هنرمندان به عنوان «جلوهگاه امید در این سرزمین» یاد کرد.
هیچ کدام از بازیگرانی که صاحب سیمرغ شدند برای گرفتن جایزه در اختتامیه حضور نداشتند:
▫️شهرام حقیقت دوست نقش مکمل مرد
▫️آزیتا حاجیان نقش اول زن
▫️بهرام افشاری نقش اول مرد
▫️مارال فرجاد نقش مکمل زن
از بین این ها مارال فرجاد با ارسال فیلمی از بیمارستان که در حال شیمی درمانی بود، از هیات داوران تشکر کر
بررسی دقیق فهرست نامزدهای چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر نشان میدهد که فیلم «اردوبهشت» با ۱۷ نامزدی در صدر جدول قرار دارد. این تعداد نامزدی برای یک فیلم اول، رکوردی کمنظیر در تاریخ جشنواره فجر محسوب میشود. پس از آن، فیلمهای «زندهشور» با ۱۳ نامزدی، «سرزمین فرشتهها» و «کوچ» با ۱۲ نامزدی، «پل» با ۹ نامزدی و «اسکورت» و «نیمشب» با ۸ نامزدی در ردههای بعدی قرار دارند. اما هنگامی که به جدول جوایز نگاه میکنیم، تصویری کاملاً متفاوت میبینیم. فیلم «سرزمین فرشتهها» با ۴ سیمرغ بلورین (بهترین فیلم، بهترین طراحی صحنه، بهترین جلوههای ویژه بصری و جایزه ویژه بازیگری برای سولاف فواخرجی) پرمخاطبترین فیلم این دوره است. فیلم «زندهشور» با ۴ سیمرغ (بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر مرد، بهترین نقش مکمل زن و بهترین فیلمنامه مشترک) در رتبه دوم ایستاده است. فیلم «نیمشب» با ۳ سیمرغ (بهترین فیلمنامه اقتباسی، بهترین فیلمبرداری و سیمرغ ویژه سردار سلیمانی) و فیلم «اسکورت» با ۲ سیمرغ (بهترین صدا و بهترین تدوین) در ردههای بعدی قرار دارند. فیلمهای «کوچ» و «جانشین» و «قمارباز» و «کافه سلطان» و «حال خوب زن» هر کدام یک سیمرغ کسب کردهاند. نکته شگفتانگیز: فیلم «اردوبهشت» با ۱۷ نامزدی، تنها یک سیمرغ رسمی (بهترین فیلمنامه مشترک) و یک جایزه ویژه تقدیری دریافت کرد. این نابرابری تاریخی میان تعداد نامزدی و جوایز کسب شده، بیسابقه است.
چرا فیلمی با ۱۷ نامزدی تنها به یک سیمرغ رسمی بسنده کرد؟ برای پاسخ به این پرسش باید چند عامل را بررسی کرد.
بخش بازیگری امسال یکی از غیرقابل پیشبینیترین دورههای جشنواره فجر بود. در بخش بهترین بازیگر مرد، بهرام افشاری برای فیلم «زندهشور» موفق به کسب سیمرغ بلورین شد و چهرههای باسابقهای چون حامد بهداد، رضا عطاران و امین حیایی را پشت سر گذاشت. این دومین سیمرغ افشاری پس از فیلم «غلامرضا تختی» است. در بخش بهترین بازیگر زن، آزیتا حاجیان برای فیلم «کافه سلطان» سیمرغ گرفت. این نخستین سیمرغ برای این بازیگر با سابقه است که سالها در سینما، تئاتر و تلویزیون فعالیت داشته است. همچنین جایزه ویژه این بخش به سولاف فواخرجی برای فیلم «سرزمین فرشتهها» اهدا شد. در بخش بازیگران مکمل، مارال فرجاد برای «زندهشور» سیمرغ گرفت و شهرام حقیقتدوست و اصغر همت از «اردوبهشت» و علیرضا خمسه از «استخر» را پشت سر گذاشت. دیپلم افتخار بازیگری نیز به دو بازیگر کودک شامل بنیتا افشاری برای «قایقسواری در تهران» و گروه بازیگران کودک «سرزمین فرشتهها» اهدا شد. نکته قابل تأمل، نادیده گرفته شدن کامل فیلم «استخر» ساخته سروش صحت بود. این فیلم با وجود ترکیب ستارگانی چون امین حیایی، مهران مدیری، سحر دولتشاهی و علیرضا خمسه، تنها در دو رشته نامزد شده بود و در نهایت هیچ جایزهای کسب نکرد.
بخشهای فنی امسال عمدتاً زیر سلطه فیلمهای «سرزمین فرشتهها» و «کوچ» و «نیمشب» بود. فیلم «سرزمین فرشتهها» موفق به کسب سیمرغ بهترین طراحی صحنه (پیام حسین سوری) و بهترین جلوههای ویژه بصری (محمدحسن ایزدی) شد. فیلم «کوچ» نیز سیمرغ بهترین چهرهپردازی (سودابه خسروی) و بهترین طراحی لباس (مجید لیلاجی) را از آن خود کرد. این فیلم با ۱۲ نامزدی، تنها دو سیمرغ کسب کرد که نسبت به تعداد نامزدیهایش، بازدهی پایینی داشت. فیلم «نیمشب» ساخته محمدحسین مهدویان موفق به کسب سیمرغ بهترین فیلمبرداری (هادی بهروز) شد. این فیلم که در ۸ رشته نامزد شده بود، در نهایت ۳ سیمرغ (فیلمبرداری، فیلمنامه اقتباسی و سیمرغ ویژه سردار سلیمانی) را از آن خود کرد. در بخش صدا، سیمرغ به سعید زند و سیدعلیرضا علویان برای فیلم «اسکورت» رسید. در بخش تدوین نیز میثم مولایی برای «اسکورت» سیمرغ گرفت. در بخش جلوههای ویژه میدانی، رضا ترکمان برای فیلم «جانشین» برنده شد.
جشنواره چهلوچهارم را بدون تردید باید جشنواره فیلمسازان اول نامید. از میان ۷ نامزد بخش بهترین کارگردان فیلم اول، محمد داودی (اردوبهشت)، محسن بهاری (قمارباز) و محمد اسفندیاری (کوچ) شانسهای اصلی بودند که در نهایت محسن بهاری سیمرغ این بخش را گرفت و محمد داودی جایزه ویژه دریافت کرد. کاظم دانشی، دیگر فیلمساز اول، موفق به کسب سیمرغ بهترین کارگردانی شد. این موفقیت بزرگ برای یک فیلمساز اول، نویدبخش آینده روشن برای سینمای ایران است. دانشی که پیش از این به عنوان فیلمنامهنویس فعالیت میکرد، حالا خود را به عنوان کارگردانی توانمند تثبیت کرده است. محمد داودی نیز با وجود کسب تنها یک سیمرغ رسمی، با ۱۷ نامزدی رکوردی تاریخی ثبت کرد. این فیلمساز جوان حتماً در آینده آثار مهمتری خواهد ساخت و شاید این دوره جشنواره، آغاز راهی پرفراز و نشیب برای او باشد. سیمرغ بهترین فیلم اول به حسین کاکاوند، تهیهکننده «حال خوب زن» اهدا شد. این فیلم با وجود نامزدی در ۵ رشته، تنها همین یک سیمرغ را کسب کرد. با این حال، حضور پررنگ فیلمسازان اول در این دوره، نشان از جاندوباره سینمای ایران و ورود نسل تازهای از هنرمندان متعهد و توانمند به این عرصه دارد.
این خبر به مرور تا پایان مراسم تکمیل می شود...
منبع: آسیانیوز