رویداد۲۴| صورتهای مالی ششماهه شستا، تصویری نگرانکننده از عملکرد یکی هلدینگ های بزرگ بورسی کشور ترسیم میکند؛ تصویری که بیش از هر چیز، پرسشهای جدی درباره کارنامه مدیریتی محمدرضا سعیدی، مدیرعامل سرمایه گذاری تأمین اجتماعی، بهوجود آورده است.
بررسی آمار رسمی منتشرشده در سامانه کدال نشان میدهد شستا در شش ماهه منتهی به پایان آذرماه، با زیان خالص بیش از ۲ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان مواجه شده؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۹ درصد افزایش داشته و از تعمیق بحران درآمدی در این مجموعه اقتصادی خبر میدهد.
نکته قابلتأمل آن است که این زیان سنگین در دورهای رقم خورده که انتظار میرفت شستا بهعنوان بازوی اقتصادی تأمین اجتماعی، با مدیریت کارآمدتر، مسیر تثبیت و حتی بهبود عملکرد را طی کند. اما آمارها روایت دیگری دارند؛ روایتی که در آن هزینهها با شتاب بالا میروند و درآمد و سودآوری عقب مینشینند.
سود انباشته شستا در پایان پاییز، سقوطی ۹۵ درصدی را تجربه کرده و عملاً بیش از ۳۳ هزار و ۲۲۱ میلیارد تومان از این ذخیره حیاتی از بین رفته است. چنین افتی، به نظر می رسد توان شستا برای سرمایهگذاریهای آتی، توسعه پرتفوی و حتی مدیریت ریسکهای مالی را بهشدت تضعیف میکند. کارشناسان معتقدند این اتفاق، در دوره مدیریتی سعیدی رخ داده و نمیتوان آن را صرفاً به عوامل بیرونی نسبت داد.
در حالی که شستا در حال ثبت زیانهای فزاینده است، هزینههای مرتبط با نیروی انسانی و مدیران، مسیر معکوسی را طی کردهاند. طبق اسناد مالی، هزینه حقوق، دستمزد و مزایا در شش ماهه مورد بررسی به ۹۴ میلیارد و ۵۰۶ میلیون تومان رسیده که ۵۶ درصد رشد را نشان میدهد. این در شرایطی است که مجموع کارکنان دائم و قراردادی شستا تنها ۱۳۸ نفر اعلام شده است؛ بهعبارت دیگر، میانگین دریافتی هر نیروی شستا در این دوره، به حدود ۱۱۴ میلیون تومان در ماه میرسد؛ رقمی که در مقایسه با وضعیت مالی شرکت، محل سؤال جدی است.
از سوی دیگر، پاداش اعضای حقوقی هیأتمدیره نیز به یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافته و هزینه حق حضور در جلسات هیأتمدیره با رشد ۶۳ درصدی به ۲۲۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است. این افزایشها، آن هم در دوره زیانده، این پرسش را پررنگ میکند که آیا میان عملکرد و نظام جبران خدمات در شستا، تناسبی وجود دارد یا خیر؟
نگاهی به ساختار بدهیهای شستا، تصویر نگرانکنندهتری ارائه میدهد. در شش ماهه مذکور، بیش از ۲ هزار میلیارد تومان هزینه مالی شناسایی شده که رشد ۶۶ درصدی دارد. بخش عمده این رقم، یعنی حدود یک هزار و ۴۹۰ میلیارد تومان، مربوط به سود و کارمزد تسهیلات بانکی است که جهشی ۲۵۹ درصدی را ثبت کرده است. توضیح شستا مبنی بر استفاده از تسهیلات برای تأمین سود سهامداران، هرچند قابل ذکر است، اما پرسش اساسی را بیپاسخ میگذارد: چرا یک هلدینگ بزرگ باید برای پرداخت سود، تا این حد به استقراض متوسل شود؟
از سوی دیگر ۴ هزار میلیارد تومان تسهیلات مالی بلندمدت در بدهیهای غیرجاری، بدون نشانه روشن از بازپرداخت، و بیش از ۱۰ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بدهی جاریی در ردیف تسیهلات مالی دیده می شود که می تواند فشار سنگینی بر نقدینگی شستا وارد کند.
بنابراین مجموع این اعداد و روندها، یک پیام روشن دارد: شستا در دوره مدیریت فعلی، با افزایش هزینهها، تشدید زیان، افت شدید سود انباشته و وابستگی فزاینده به بدهی روبهرو شده است. ادامه این مسیر، نهتنها منافع سهامداران و ذینفعان اصلی شستا، بلکه ثبات مالی این هلدینگ اثرگذار را نیز با تهدید جدی مواجه میکند. اکنون، بیش از هر زمان دیگری، شستا نیازمند پاسخگویی شفاف و بازنگری جدی در رویکردهای مدیریتی است؛ پیش از آنکه بحران، عمیقتر و پرهزینهتر شود.