رویداد۲۴| امروزه میلیونها انسان تمام روز را پشت میز مینشینند و تنها عضوی از بدنشان که با شدت حرکت میکند، انگشتان دست است. فناوری به ما اجازه داده بدون تحرک، تمام کارهایمان را انجام دهیم؛ اما این راحتی مدرن، به قیمت سلامت ما تمام میشود. گزارش واشنگتنپست و تحقیقات پژوهشگران نشان میدهد که به ازای هر یک ساعت نشستن، دو ساعت از طول عمر انسان کاسته میشود.
نشستن مداوم باعث میشود عضلات بزرگ پا کاملاً غیرفعال شوند. در این حالت، آنزیمهای مسئول سوزاندن چربی و جذب قند خون از کار میافتند. این وضعیت متابولیسم شما را در حالت «خواب زمستانی» قرار داده و خطر دیابت، چاقی و بیماریهای قلبی را به شدت افزایش میدهد.
ستون فقرات ما برای سکون مطلق طراحی نشده است. نشستن طولانی زنجیرهای از مشکلات ساختاری ایجاد میکند:
گردن و شانه: خم شدن روی کیبورد باعث کشیدگی مهرههای گردن و فشار مضاعف بر عضله ذوزنقه (تراپزیوس) میشود که گردن را به شانه متصل میکند.
تراژدی دیسک کمر: نشستن باعث انقباض عضله پسواس شده و ستون فقرات فوقانی را به جلو میکشد. در این حالت وزن بالاتنه به جای توزیع در کل ستون فقرات، فقط بر استخوانهای نشیمنگاه وارد شده و منجر به فتق دیسک میگردد.
پوکی استخوان: فعالیتهایی مثل راه رفتن باعث استحکام و تراکم استخوانهای باسن و بالاتنه میشود؛ بیتحرکی مستقیماً استخوانها را پوک و ضعیف میکند.
کودکان: دکتر نادر معروفی (عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران) هشدار میدهد که بیتحرکی در سنین پایین به همراه بازیهای رایانهای، منجر به تغییر شکل ساختاری و انحرافات شدید ستون فقرات به شکل قوز میشود که تا بزرگسالی ادامه مییابد.
سالمندان: تحقیقات دانشگاه نورثوسترن نشان میدهد افراد بالای ۶۰ سال به ازای هر ساعت نشستن اضافه، با دو برابر شدن احتمال ناتوانی و از کار افتادگی روبرو هستند.
سنگ کلیه: دکتر عباس بصیری (متخصص اورولوژی) معتقد است بیتحرکی و مصرف اندک مایعات در مشاغل پشتمیزنشینی، از عوامل اصلی ابتلای ۸ تا ۱۰ درصد جمعیت ایران به سنگ کلیه است.
تورم پاها: به گفته دکتر ایرج خسرونیا، وقتی پاها طولانیمدت آویزان بماند، عروق آب بدن را به سمت خود کشیده و باعث تورم پاها میشود.
سرطان و کبد: نشستن بیش از ۶ ساعت در روز، خطر سرطانهای سینه و رحم را در زنان افزایش داده و خطر بیماریهای مزمن کبدی را تا ۳۰ درصد بالا میبرد.
فرمول طلایی ۲۰-۸-۲ (نجات در ۳۰ دقیقه)
جدیدترین استانداردهای ارگونومی سال ۲۰۲۶ برای خنثی کردن اثرات نشستن:
۲۰ دقیقه بنشینید (با فرم صحیح و پشت صاف).
۸ دقیقه بایستید (هنگام مکالمه با تلفن یا فکر کردن).
۲ دقیقه راه بروید یا حرکات کششی انجام دهید.
تحقیقات ثابت کرده است که حتی یک ساعت ورزش سنگین در پایان روز، آسیبهای عروقی ناشی از ۸ ساعت نشستن مداوم را به طور کامل خنثی نمیکند. کلید سلامت در «توزیع حرکت» است. حتی ۲ دقیقه پیادهروی در هر ساعت، خطر مرگ زودهنگام را تا ۳۳ درصد کاهش میدهد.
برای جبران مضرات نشستن، این تغییرات ساده را در روزمره اعمال کنید:
پیادهروی حین تماس: زمانی که با تلفن صحبت میکنید یا غذا میخورید، به جای نشستن، بایستید یا راه بروید.
جلسات پویا: به جای اتاق کنفرانس، صحبتهای کاری خود را در حین راه رفتن انجام دهید.
استفاده از ابزارهای کمکی: از میزهای کار ایستاده استفاده کنید یا روی اشیاء لرزان مثل توپهای بزرگ ورزشی بنشینید تا ماهیچههای اصلی بدن فعال بمانند.
صحیح نشستن: پشت را صاف نگه دارید و کف پاها را صاف روی زمین قرار دهید تا یک چهارم وزن بدن را تحمل کنند.
قانون پیادهروی کوتاه: دو دقیقه پیادهروی در هر ساعت، سوختوساز را بالا برده و خطر مرگ زودهنگام را ۳۳ درصد کاهش میدهد.
یوگا و حرکات کششی: پس از مدتی نشستن، پاهای خود را بکشید و از حرکات یوگا برای افزایش انعطافپذیری استفاده کنید.