رویداد۲۴| دونالد ترامپ، که گویی سیاست بینالملل را با صحنهی رئالیتی شو اشتباه گرفته، عقربههای ساعت را به حرکت درآورده و با تعیین ضربالاجلی ۱۰ روزه، دیپلماسی را به لبهی پرتگاه کشانده است. اما در پس این هیاهوی برخاسته از کاخ سفید، حقیقتی نهفته است که فراتر از یک اولتیماتوم ساده، حکایت از یک «قمار بزرگ» دارد.
تعیین بازهی زمانی کوتاه برای توافقی که دههها گره خورده، رفتار منطقی و متعارفی به نظر نمیرسد، اما دقیقا همان چیزی است که از ترامپ انتظار میرود. ترامپ به دنبال آن است تا با ایجاد «هراس آنی»، دستگاه محاسباتی تهران را دچار اختلال کند. او میخواهد پیش از آنکه ساختار تحریمها در برابر واقعیتهای میدانی جدید ترک بخورد، میوهی «فشار حداکثری ۲» را بچیند. اما تاریخ ثابت کرده است که در تهران، هرچه فشار بیرونی بر بدنه سیاست خارجی صلبتر شود، انعطاف در میز مذاکره سختتر خواهد شد.
نکته مهمی که نباید نادیده گرفت، انزوای تاکتیکی واشنگتن است. خبر مخالفت صریح بریتانیا با استفاده از پایگاه «دیهگو گارسیا» برای هرگونه تحرک نظامی علیه ایران، نشان داد که «منطق جنگافروزی» حتی نزد نزدیکترین متحدان آمریکا هم خریداری ندارد. ترامپ در حالی ضربالاجل تعیین میکند که پشت سرش، ناتو و شرکای اروپایی، بیش از آنکه نگران برنامه هستهای ایران باشند، نگران بیثباتی افسارگسیختهای هستند که مستأجر کاخ سفید به راه انداخته است
ایران در این ۱۰ روز، مسیری دوگانه را برگزیده است. از سویی، درهای ژنو را نبسته تا متهم به «ترک میز» نشود، و از سوی دیگر، با زمزمههای رزمایشهای مشترک و تستهای موشکی، به طرف مقابل یادآور شده است که «زبان تهدید»، ترجمهای جز «تثبیت قدرت میدانی» نخواهد داشت. تهران به خوبی میداند که این ضربالاجل، بیش از آنکه نشانهی قدرت باشد، نشانهی عجلهی ترامپ برای بستن پروندهای است که هزینههای نگهداریاش برای آمریکا کمرشکن شده است.
این ۱۰ روز، نه پایان جهان است و نه لزوماً آغاز یک جنگ؛ بلکه آزمونی برای عقلانیت در برابر هیاهو است. ترامپ میخواهد با ساعتشمار خود، ایران را دستپاچه کند، اما واقعیت میدان نشان میدهد که این عقربهها، بیش از آنکه برای تهران تهدید باشند، بر علیه اعتبار جهانی واشنگتن در حال چرخشاند. اگر تهران بتواند با ترکیبی از دیپلماسی فعال و بازدارندگی هوشمند، این موج روانی را بشکند، ضربالاجل ترامپ به جای آنکه «نقطهی پایان» باشد، به «نقطهی عطف» برای تثبیت جایگاه ایران تبدیل خواهد شد.