رویداد۲۴| جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل وارد مرحلهای حساس شده و گزارشها و ادعاهای رسانههای آمریکایی از احتمال آغاز مینگذاری در یکی از حیاتیترین گذرگاههای انرژی جهان، بر پیچیدگی و مخاطرات اوضاع میافزاید. موضوعی که اگر تأیید شود میتواند بازار جهانی نفت را با شوکی تازه مواجه کند و ابعاد اقتصادی جنگ را به شکل قابل توجهی گسترش دهد.
شبکه خبری CNN به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکا مدعی شده که ایران در روزهای اخیر اقدام به کارگذاری «چند ده مین دریایی» در تنگه هرمز کرده است؛ گذرگاهی که حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند.
بر اساس این گزارش، مینها با استفاده از شناورهای کوچک در مسیرهای احتمالی عبور نفتکشها قرار داده شدهاند. منابع اطلاعاتی آمریکایی همچنین گفتهاند که بخش قابل توجهی از ناوگان کوچک ایران برای مینگذاری همچنان دستنخورده باقی مانده و در صورت تصمیم تهران، امکان گسترش سریع این عملیات وجود دارد.
اگرچه مقامهای آمریکایی هنوز تأیید قطعی درباره تعداد دقیق مینها ارائه نکردهاند، اما کارشناسان امنیت دریایی هشدار دادهاند که پاکسازی چنین مینهایی ممکن است ماهها زمان ببرد و در این مدت جریان انرژی جهانی با اختلال جدی روبهرو شود.
در پی انتشار این گزارشها، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» به تهران هشدار داد که اگر مینهایی در این آبراه کار گذاشته شده باشد باید «فوراً» جمعآوری شوند، در غیر این صورت ایران با «پیامدهای نظامی در سطحی که هرگز دیده نشده» مواجه خواهد شد.
ترامپ همچنین اعلام کرده نیروهای آمریکایی برخی شناورهای مرتبط با عملیات مینگذاری را هدف قرار دادهاند و تأکید کرده است که واشنگتن اجازه نخواهد داد جریان نفت از این مسیر حیاتی مختل شود.
در ادامه فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) نیز چهارشنبه ۲۰ اسفند با انتشار ویدیویی در شبکه ایکس اعلام کرد نیروهای آمریکایی ۱۶ قایق مینگذار جمهوری اسلامی را در نزدیکی تنگه هرمز منهدم کردهاند.
سنتکام در این پیام نوشت نیروهای آمریکایی در حال تضعیف توانایی جمهوری اسلامی برای اعمال قدرت در دریا و تهدید کشتیرانی بینالمللی هستند.
تنگه هرمز که میان ایران و عمان قرار دارد، مهمترین گلوگاه انتقال انرژی در جهان محسوب میشود. روزانه دهها نفتکش حامل نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان، عراق و امارات از این مسیر عبور میکنند و هرگونه اختلال در آن میتواند قیمت نفت را به سرعت افزایش دهد.
تحلیلگران بازار انرژی میگویند حتی احتمال مینگذاری در این مسیر کافی است تا بازارها دچار نوسان شوند. تجربههای گذشته نشان داده است که کوچکترین تهدید امنیتی در این آبراه میتواند قیمت نفت را در مدت کوتاهی دهها دلار افزایش دهد.
برخی تحلیلگران معتقدند اگر گزارشهای مربوط به مینگذاری درست باشد، تهران تلاش میکند با استفاده از ابزار فشار انرژی، هزینههای جنگ را برای آمریکا و متحدانش افزایش دهد. در مقابل، واشنگتن نیز تلاش دارد با تهدید نظامی و حضور ناوهای خود مانع بسته شدن این مسیر شود.
در چنین شرایطی، تنگه هرمز عملاً به یکی از مهمترین میدانهای تقابل غیرمستقیم در جنگ جاری تبدیل شده است؛ جایی که هر اقدام تاکتیکی میتواند نه فقط معادلات نظامی، بلکه اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
بازارهای جهانی اکنون با یک پرسش کلیدی روبهرو هستند: آیا مینگذاری در هرمز به یک واقعیت عملی تبدیل خواهد شد یا صرفاً بخشی از جنگ روانی میان طرفهاست؟
اگر مسیر نفتکشها واقعاً ناامن شود، بسیاری از تحلیلگران پیشبینی میکنند بهای نفت میتواند دوباره به سرعت از مرز ۱۰۰ دلار عبور کند؛ سناریویی که پیامدهای آن از تورم جهانی تا رکود اقتصادی در بسیاری از کشورها گسترده خواهد بود.
در مقابل، در صورتی که تنشها مهار شود، ادعاهای اخیر تکذیب شود یا مینها سریعاً پاکسازی شوند، ممکن است بازار انرژی از یک شوک بزرگ دیگر جان سالم به در ببرد.