رویداد۲۴| در پی شکست مذاکرات اسلامآباد و پایان ۲۱ ساعت گفتوگوهای فشرده میان هیئتهای ایران و آمریکا، موجی از واکنشهای سیاسی و رسانهای در داخل و خارج منتشر شده است؛ واکنشهایی که هرکدام از زاویهای متفاوت، این رخداد را تفسیر کردهاند.
در همین راستا محمد جواد ظریف، وزیر خارجه پیشین در توییتی نوشت: «میخواهید بدانید چرا مذاکرات به نتیجه نرسید؟» او به این حرف جی دی ونس که گفته بود «آنها تصمیم گرفتند شروط ما را نپذیرند.» اشاره و تأکید کرد: «دقیقاً همین. هیچ مذاکرهای - دستکم با ایران - بر اساس «شروط ما/شما» به نتیجه نخواهد رسید. ایالات متحده باید یاد بگیرد: نمیتوان به ایران دیکته کرد. هنوز برای یاد گرفتن دیر نشده است.»
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه نیز در توییتی خطاب به هیئت ایرانی در اسلامآباد گفت: «به هیئت ایرانی در اسلامآباد که به سرپرستی برادرم دکتر قالیباف، بیش از ۲۰ ساعت بصورت ممتد و پرفشار مذاکره کردند، خدا قوت میگویم. شما پاسدار حقوق میدان بودید»
محمد حسین رنجبران، مشاور سابق عراقچی در تحلیلی از روند گفتوگوها نوشت: «در ۲۱ ساعت مذاکره تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی ایران بارها با ابتکارات جدید سعی کرد دیدگاه هایش را با حسن نیت به طرف مقابل نزدیک کند و البته بلافاصله پالسهای مثبت دریافت میکرد، اما با گذشت زمان دوباره با دبه کردن در مورد مسائلی که طرح و تا حدی جمع بندی شده بود مواجه میشد این نشان میدهد طرف مقابل جدیت لازم را ندارد و هنوز قدرت ایران را باور نکرده است البته این تازه نقطه آغاز مذاکرات است و آمریکا که این همه واسطه تراشید تا به آتش بس برای مذاکره برسد برغم حفظ ظاهر ابرقدرتی نمیخواهد این فرصت را از دست بدهد آنها اگر میدانستند با جنگ به نتیجه میرسند آن را با این همه تلاش متوقف نمیکردند باید منتظر روزهای آتی بود.»
عطاالله مهاجرانی سخنگوی دولت سید محمد خاتمی نیز با لحنی تند نوشت: «بازهم زنجیر پاره کرد. قبلا از شرافت صحبت کرده بود حالا بعد از شکست دیکته در اسلام ٱباد از شرم سخن گفته است. شرم و شرافت را در کازینوی پدرش و در اپستین ٱموخته است. همان: بر عکس نهند نام زنگی کافور»
فرید مدرسی، فعال رسانهای اصولگرا در واکنشی متفاوت نوشت: «آمریکا میانه مذاکره با ایران، پاکستان را ترک کرد و رفت. از پیشنهادی گفت که بدون گفتوگو، به طرف ایرانی میدهد. آمریکا میخواست اختلافات تنگه هرمز، غنیسازی هستهای، توان موشکی و نفوذ منطقهای چند ساعته، با پذیرش ایران به نتیجه برسد که نشد. پریشانی جیدی ونس طبیعی نبود.»
از سوی دیگر، محمدحسین خوشوقت فعال اصولگرا و نزدیک به بیت رهبری، نیز با نگاهی حامیانه نوشت: «علت روشن است: هنوز باور نکردهاید در این بازی، کارتهای برنده در دست ایران است و زمان هم به زیان شما به پیش میرود! چرا خیال میکنید در جنگی که بازنده آن بودهاید، طرف پیروز باید شروط شما را بپذیرد؟! چارهای ندارید جز این که سلطه ایران پیروز را به رسمیت بشناسید!»
سیدعباس موسوی، دیپلمات ایرانی توییت کرد: «برای ایرانیان میز مذاکره ادامه میدان جنگ است. معلوم است آنچه در میدان جنگ به دست نیامده، سر میز مذاکره هم بدست نخواهد آمد. غرور کاذب، زیاده خواهی و اشتباه محاسباتی همواره از عوامل شکست آمریکاییها در تعامل با ایران بوده است. اکنون همه گزینهها روی میز است؛ انتخاب با شماست!»
علیاصغر شفیعیان، فعال رسانهای اصولگرا، اما در واکنشی متفاوت و به شکلی کوتاه نوشت: «دیپلماتها به تعطیلات نمیروند.»
احسان موحدیان، فعال سیاسی اصولگرا هشدار داد: «آمریکا دنبال مذاکره نبود. ونس به قصد اولتیماتوم دادن و تحمیل شروط ترامپ و اسراییل به ایران وارد پاکستان شد. هدف خرید وقت برای تجدید قوا و آغاز مجدد جنگ با درس گرفتن از تجارب قبلی بود. البته در این شرایط تنگه هرمز بسته میماند، نفت و انرژی گران میشود، کود برای کشاورزی کمیاب میشود و بسیاری از صنایع بزرگ دنیا دچار چالش میشوند. این وضعیت بد است. اما مسبب آن نخوت و تکبر آمریکایی هاست.»
محمد امین ایمانجانی مدیرمسئول فرهیختگان در واکنشی تندتر نوشت: «شما که توپاکستان هم رسواشدید، حالا محاصره دریایی؟ وقتی تنگه هرمزبسته است، یعنی محاصرهی خودتان! کشتیهاکه نمیتوانند از دیوار عبور کنند جنگ رمضان یادتان رفت؟ آنجا هم نتواستید تنگه راباز کنید، حالامیخواهید چه کارکنید؟ محاصرهی نفتی دنیا! این دیگر"فشار حداکثری"نیست، "احمقبازی حداقلی" است.»
عبدالرضا داوری، فعال سیاسی اصولگرا نیز در توییتر تحلیلی مفصل نوشت و مذاکرات اسلامآباد را با پوکر خواند. او این دور از مذاکرات را «یک بازی تمامعیار میان ایران و آمریکا» توصیف کرد و نوشت: ترامپ با یک بلوف وارد شد و ایران آن را «کال» کرد. در تحلیل او، ایران با پذیرش ریسک، بازی را به مراحل بعدی کشاند و با تشدید تنشها از جمله احتمال بستن تنگه هرمز و افزایش فشار بر بازار انرژی، موقعیت برتری در «ریور» بازی به دست میآورد. او در جمعبندی خود نتیجه گرفت که در صورت ادامه این روند، آمریکا ناچار به عقبنشینی خواهد شد، زیرا پیامدهای اقتصادی مانند جهش شدید قیمت نفت میتواند برای اقتصاد جهانی غیرقابل تحمل باشد.
در مجموع، واکنشها نشان میدهد که شکست مذاکرات اسلامآباد نهتنها پایان یک دور گفتوگو، بلکه آغاز یک موج جدید از روایتسازی سیاسی و رسانهای درباره موازنه قدرت میان تهران و واشنگتن تلقی شده است؛ روایتی که هر طرف تلاش دارد آن را به نفع خود تفسیر کند.