رویداد۲۴| حقوق بازنشستگان در سال جدید افزایش ۲۰ درصدی داشته، اما این مبلغ در برابر تورم سنگین عملاً بیفایده است. ضمن اینکه در روزهای گذشته شاهد گلایههای بسیاری از سوی این قشر به خاطر تأخیر در پرداختها و عدم اعمال افزایش حقوق سالانه در فیش حقوقی فروردین نیز هستیم. این وضعیت اکنون که کشور درگیر جنگ و مذاکره و هزار مشکل دیگر است به چشم نمیآید، اما حتما باید جدی گرفته شود، زیرا بعد از رفع التهابات کنونی، این انباشت نارضایتی دردسرآفرین خواهد بود.
افزایش ۲۰ درصدی حقوق بازنشستگان روی کاغذ شاید یک گام حمایتی به نظر برسد، اما وقتی پای واقعیتهای اقتصادی به میان میآید، این عدد به سرعت رنگ میبازد. اما مسئله اینجاست که تورم، بهویژه در بخشهایی که بیشترین ارتباط را با زندگی بازنشستگان دارد از جمله درمان، دارو، خوراک و مسکن؛ بسیار بالاتر از این ارقام حرکت میکند.
بازنشستگان معمولاً در سنی هستند که هزینههای درمانیشان افزایش مییابد، نیازهای بیشتری در حوزه خدمات پزشکی دارند. آنها بزرگتر خانواده بوده و حتی اگر قید حمایت مالی از فرزندان را زده باشند برای تامین یک سفره حداقلی در آخر هفتهها که میزبان خانواده هستند کلی خرج دارند.
برای درک بهتر شرایط سخت زندگی آنها کافی است نگاهی به اخبار انداخته و ببینم که موجی از بیکاری و تعدیل نیرو راه افتاده است. این یعنی فرزندان همین بازنشستگان نیاز بیشتری به حمایت خانواده دارند. دیگر خبر تلخ این روزها موج بازگشت مستاجران به خانواده والدین بود، بار این واقعیت اجتماعی نیز بر دوش همین بازنشستگان خواهد افتاد. بر این اساس میتوان گفت که برخلاف تصور رایج، بسیاری از بازنشستگان تنها برای تامین زندگی خود خرج نمیکنند. آنها در اقتصاد امروز ایران اغلب به ستون مالی خانواده تبدیل شدهاند؛ از کمک به فرزندان بیکار گرفته تا تأمین بخشی از هزینههای زندگی فرزندان متأهل و ...؛ همه اینها کوهی از خرج است که حقوقهای حداقلی حتی با افزایش بیست درصدی برای آن کافی نیست.
بدیهی است که در این وضعیت تورمی هرگونه افزایش حقوق باید متناسب با «سبد واقعی هزینه» این گروه طراحی شود، نه یک عدد کلی و یکسان برای همه. پرداخت یک مبلغ ثابت افزایشی برای همه بازنشستگان، بدون توجه به تفاوت سطح درآمد و هزینهها، عملاً به معنای نادیده گرفتن شکافهای معیشتی است.
مشکل، اما فقط به ناکافی بودن افزایش حقوق ختم نمیشود؛ زمان پرداخت هم به یک چالش جدی تبدیل شده است. طبق اعلام رسمی، پرداخت حقوق فروردین بازنشستگان از روزهای پایانی ماه آغاز شده و بهصورت تدریجی انجام میشود.
این یعنی بازنشستهای که باید از ابتدای ماه هزینههایش را مدیریت کند، ناچار است هفتهها بدون دریافت حقوق سر کند. در شرایطی که قیمتها روزانه بالا میرود، چنین تأخیری میتواند زندگی را برای این قشر به شدت دشوار کند.
طبق گزارشهای منتشر شده حقوق فروردین حتی بر اساس احکام سال قبل پرداخت میشود و مابهالتفاوت آن با تأخیر به حساب بازنشستگان واریز نمیشود. این درحالی است که تورم یک روز هم صبر نکرده و هر روز بیشتر میشود.
در این میان تلاشهایی برای بهبود شرایط اقتصادی بازنشستگان شده که نباید نادیده گرفته شود. مثلا همین طرح متناسب سازی. مسئله، اما اینجا است که اندک مبلغی که به تحت این عنوان به حقوق آنها اضافه میشد در مقابل غول تورم و افزایش هزینههای بسیار ناچیز است. ضمن اینکه گزارشهایی نیز درباره عدم اجرای کامل و درست این طرح منتشر شده است.
خلاصه کلام این است که در این آشفته بازار اقتصاد ایران، بازنشستگان بیش از هر گروه دیگری آسیب دیده و میبینند. طرحها حمایتی یا افزایش حقوقها به هیج وجه کافی نیست و برای برقراری تناسب بین واقعیتهای اقتصادی و دستمزد این گروه باید فکر اساسی کرد.