رویداد۲۴| در ماههای اخیر، فضای کسبوکار ایران تحت تأثیر فشارهای فزاینده اقتصادی، نوسانات ارزی و سایه سنگین تنشهای منطقهای، شاهد موج تازهای از تعدیل نیرو و تغییر ساختار قراردادها بوده است. اگرچه بسیاری از بنگاههای اقتصادی، «کاهش هزینهها» را به عنوان تنها راه بقا در شرایط جنگی و تحریمی مطرح میکنند، اما واکاوی دقیقتر نشان میدهد که این تغییرات فراتر از یک جراحی ساده مالی است.
تغییر وضعیت استخدامی از «قرارداد مستقیم» به «پیمانکاری»، مدلی است که در آن سازمان مادر، مسئولیتهای حقوقی و رفاهی خود را نسبت به سرمایههای انسانیاش سلب میکند. در این مدل، امنیت شغلی فدای سودآوری کوتاهمدت شده و کارمندانی که سالها در بدنه یک برند معتبر فعالیت کردهاند، ناگهان خود را در مواجهه با شرکتهای واسطهای میبینند که نه توان مالی سازمان اصلی را دارند و نه الزامی به حفظ حقوق مکتسبه کارکنان. این گزارش، روایتی است از آنچه در لایههای درونی یکی از بزرگترین اپراتورهای مخابراتی کشور در جریان است.
در حالی که بیلبوردهای زرد رنگ ایرانسل در سطح شهر از اتصال و آینده صحبت میکنند، در راهروهای این شرکت خبرهای دیگری به گوش میرسد. شایعه تغییر وضعیت نیروهای رسمی بخش «روابط با مشتریان» به پیمانکاری، حالا از حد شایعه فراتر رفته است. با یکی از کارکنان باسابقه این بخش که نزدیک به ۱۵ سال از عمر خود را در این مجموعه سپری کرده، به گفتوگو نشستیم.
بیشتر بخوانید: خبرنگاری دیگر شغل نیست | اخراج فلهای روزنامهنگاران، بیانیه درمانی انجمن صنفی و سکوت دولت
از سابقهات بگو. دقیقاً چند سال است که در ایرانسل هستی و در چه بخشی فعالیت میکنی؟
من ۱۵ سال است که در این شرکتم. در واقع ایرانسل خانه من است. تقریباً از همان سالهای اول شروع به کار اپراتور، وارد مجموعه شدم. تخصص من در حوزه روابط با مشتریان است؛ همان بخشی که ویترین شرکت محسوب میشود. ما در مرکز تماس (Call Center) تهران فعالیت میکنیم. بخشی که بیشترین حجم نیروی انسانی را دارد و مستقیم با مردم در ارتباط است.
موضوع تغییر قراردادها دقیقاً از کجا شروع شد؟ آیا ابلاغیه رسمی دریافت کردید؟
راستش در ایرانسل سیستم «یک کلاغ چهل کلاغ» خیلی سریع عمل میکند. از هفته پیش شایعات شروع شد، اما در دو روز اخیر موضوع خیلی جدی شده است. میگویند این تصمیم هیئتمدیره است. هنوز ایمیل رسمی یا ابلاغیه کتبی نیامده، اما فضا بسیار متشنج است. قرار است نیروهای رسمی را به یک شرکت پیمانکاری منتقل کنند که همین حالا هم با حدود ۵۰ نفر نیرو در کنار ماست. اما سوال اینجاست که چطور پیمانکاری که ظرفیتش ۵۰ نفر است، میخواهد ناگهان ۵۰۰ نفر را تحت پوشش ببرد؟ مشخص است که این یک نقشه برای قراردادهای کوتاه مدت ۶ ماهه و در نهایت تعدیل راحتتر است.
به نظرت چرا شرکت در این مقطع دست به چنین کاری میزند؟ آیا پای تکنولوژیهای جدید مثل هوش مصنوعی در میان است؟
ما خودمان روی پروژههای هوش مصنوعی کار میکردیم تا روند کار را بهبود بدهیم، اما بعید میدانم این حجم از تغییر وضعیت فقط به خاطر AI باشد. موضوع فرار از تعهدات است. وقتی شما زیر نظر پیمانکار بروی، دیگر ایرانسل تعهدی به سنوات، مزایا و امنیت شغلی شما ندارد. پیمانکار خیلی راحتتر و با دردسر قانونی کمتری میتواند عذر شما را بخواهد.
آیا این وضعیت فقط مختص بخش شماست یا بخشهای دیگر هم درگیر شدهاند؟
بخش روابط با مشتریان به دلیل حجم بالای نیرو، اولین هدف است. اما شنیدههای من حاکی است که بخشهای مارکتینگ، IT و حتی منابع انسانی (HR) هم بینصیب نماندهاند. گویا موجی راه افتاده که بخش بزرگی از بدنه اجرایی را از حالت رسمی خارج کنند.
این تغییر وضعیت چه تأثیری روی زندگی شخصی و معیشت شما دارد؟
فاجعه است. در این اوضاع وخیم اقتصادی و سایه جنگی که بر کشور حاکم شده، این حرکت یعنی خالی کردن پشت کارمند. منِ کارمند با ۱۵ سال سابقه، تخصصم پاسخگویی و حل مشکلات فنی مشترکین است. در بازار کار امروز، برای من که عمرم را اینجا گذاشتهام، جای دیگری نیست. ما اینجا خانوادههایی داریم که زن و شوهر هر دو در ایرانسل کار میکنند؛ اگر هر دو تغییر وضعیت داده شوند یا یکی تعدیل شود، کل زندگیشان فرو میپاشد.
حرف آخرت با مدیران شرکت چیست؟
ما با برند ایرانسل بزرگ شدیم و برای این برند زحمت کشیدیم. الان که وضعیت اقتصادی بحرانی است، انتظار داشتیم شرکت پناه ما باشد، نه اینکه ما را به پیمانکارانی واگذار کند که هیچ تضمینی برای آینده شغلیمان ندارند. با این تورم و هزینهها، تنها چیزی که برای ما مانده بود همین امنیت شغلی نسبی بود که آن را هم دارند میگیرند. در این شرایط فقط باید بگوییم خدا دستمان را بگیرد.