رویداد۲۴| امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، در گفتوگو با خبرنگاران اظهار کرد: در حال حاضر هیچ کس نمیتواند آمریکا را به عنوان متحدی که بتوان کاملاً بر روی آن حساب کرد، در نظر بگیرد.
به گزارش ایرنا، رئیس جمهور فرانسه همچنین با بیان اینکه این رویکرد ایالات متحده ادامه خواهد داشت، افزود: در دوره اول ترامپ، بسیاری از کشورهای اروپایی با این تصور که دوران ریاست جمهوری او تمام خواهد شد، زیر بار انجام تغییرات نرفتند، اما اکنون بسیاری از آنها واقعبینتر شدهاند.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه اکنون زمان آن فرا رسیده است که اروپاییها از خواب بیدار شوند، گفت: ما نباید این موضوع را نادیده بگیریم که این یک لحظه بینظیر است؛ لحظهای که روسای جمهور آمریکا، روسیه و چین همگی سرسختانه مخالف اروپاییها هستند.
مکرون همچنین با اشاره به «ماده پنج» پیمان آتلانتیک شمالی که بر اساس آن حمله به یکی از اعضای ناتو، حمله به همه اعضای این اتحاد نظامی محسوب میشود و همه موظف به دفاع هستند، خاطرنشان کرد: اکنون در مورد ماده پنج ناتو تردید وجود دارد و این تردید در عمل، این ائتلاف را تضعیف میکند.
رئیس جمهور فرانسه در پایان با تاکید بر اینکه تبدیل شدن به یک قدرت واقعی چالش پیش روی اروپا است، خاطرنشان کرد: ما باید به خودمان اعتماد کنیم و یک دستور کار ارائه دهیم، زیرا اگر ما به خودمان باور نداشته باشیم، دیگران ما را به عنوان یک قدرت واقعی باور نخواهند کرد.
ماجراجویی نظامی دونالد ترامپ علیه ایران که بدون مشورت، همراهی و اجماع متحدان اروپایی آمریکا انجام گرفت، شکافهای پنهان در مناسبات اروپا و واشنگتن را آشکارتر کرده و این پرسش را پیش کشید که آیا ائتلاف فراآتلانتیک به نقطه گسست نزدیک شده است؟
تازهترین نشانه از عمق این بحران زمانی است که رئیس جمهور آمریکا بنا بر گزارشها، گزینه کاهش بخشی از نیروهای آمریکایی در اروپا را به دلیل نارضایتی از همراهی نکردن متحدان اروپایی در موضوع تنگه هرمز مورد بررسی قرار داد.
فریدریش مرتس صدراعظم آلمان هشدار داد که ناتو نباید بر سر جنگ علیه ایران دچار انشقاق شود و کییر استارمر نخست وزیر انگلیس هم بر ضرورت باقی ماندن آمریکا در ناتو تأکید کرد؛ موضعی که از نگاه تحلیلگران بازتاب نگرانی فزاینده در پایتختهای اروپایی نسبت به آینده پیوند دو سوی آتلانتیک است.
واقعیت این است که واکنش اروپا به جنگ تجاوزکارانه علیه ایران، از همان ابتدا فراتر از یک اختلاف تاکتیکی یا سوءتفاهم دیپلماتیک بود. بسیاری از دولتهای اروپایی آشکارا نشان دادند حاضر نیستند بهای سیاسی و امنیتی جنگی را بپردازند که نه در طراحی آن نقشی داشتهاند و نه درباره اهداف و پیامدهای آن اقناع شدهاند.
رسانههای مهم اروپایی هم از همان روزهای نخست، این فضا را با عباراتی روشن توصیف کردند که قاره پیر تمایلی به ایفای نقش در این نبرد غیرقانونی ندارد. روزنامه فرانسوی لوموند نوشت که در پایتختهای اروپایی یک برداشت مشترک شکل گرفته و آن این است که «این جنگ ما نیست».
اگر تا پیش از این، اختلافات اروپا و آمریکا بیشتر بر سر تجارت، اوکراین، بودجه دفاعی یا سبک رهبری ترامپ مطرح میشد، اکنون جنگ علیه ایران این شکافها را به سطحی رسانده که حتی اصل تداوم اعتماد راهبردی میان دو سوی آتلانتیک زیر سؤال رفته است.
از این منظر، شاید هنوز برای اعلام مرگ قطعی ائتلاف فراآتلانتیک زود باشد، اما تردیدی نیست که ماجراجویی ترامپ علیه ایران یکی از جدیترین ضربهها را به این پیوند وارد کرده است. این تجاوز غیرقانونی نشان داد که اروپا دیگر نه مایل است بیهزینه پشت تصمیمهای پرخطر واشنگتن بایستد و نه میتواند با اطمینان گذشته به تضمینهای امنیتی آمریکا تکیه کند.
به همین دلیل، اگر این جنگ را آخرین میخ بر تابوت ائتلاف فراآتلانتیک ندانیم، دستکم باید آن را ضربهای تعیینکننده بدانیم که صدای ترکهای این تابوت را برای همه در اروپا بلندتر از همیشه کرده است.