رویداد۲۴| مهدی تاج به همراه هدایت ممبینی و دو نفر دیگر از مدیران فدراسیون روز سه اردیبهشت به صورت زمینی عازم وان ترکیه شدند تا از استانبول با پرواز به کانادا بروند. هدف این سفر شرکت در جلسه اعضای کنفدراسیون فوتبال آسیا و در نهایت کنگره مهم فیفا پیش از جام جهانی در روزهای چهارشنبه و پنج شنبه هفته گذشته بود. مهدی تاج در حالی عازم این سفر شد که در یک سال گذشته بحث ویزای ورزشکاران و مدیران ورزش ایران نقل محافل بوده است. سال گذشته ایالات متحده بر اساس قانون اجرایی ترامپ اجازه ورود تاج به قرعه کشی فیفا را نداد. حال که کانادا نیز بر اساس طرح ادعای «تروریستی بودن سپاه» اجازه ورود مهدی تاج به کانادا را نداده پرسشهای زیادی در مورد شرایط تیم ملی، سیاسی کاریها و اشتباهات عجیب مهدی تاج مطرح شده است.
بی هیچ بحثی رفتار کشور کانادا در مورد اتفاقات رخ داده محکوم است. همچنین این نقد به فیفا وارد است که چرا میزبانی کنگره پیش از جام جهانی را به کشوری داده که نمیتواند حضور بدون مشکل تمام اعضا را فراهم کند. این کشور بدون در نظر گرفتن پروتکلهای مربوط به میزبانی چنین شرایطی را به وجود آورده است. از سمت دیگر مهدی تاج یا هر کس دیگری وقتی با نام فدراسیون فوتبال ایران در مجامع شرکت میکند نماینده ایران است و باید به اندازه نام ایران مورد احترام قرار بگیرد. از این منظرفیفا و مقامات کشور کانادا باید پاسخگو باشند. همچنین این اتفاق تردیدهای جدی در مورد وضعیت تیم ملی در جام جهانی پیش رو که در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود به وجود آورده است. آیا قرار است مقامات آمریکا به عنوان میزبان بازیهای ایران که پیش از این به تاج ویزا نداده بودند برای بازیکنان و کادر فنی هم سختگیری غیرمعمول بدون توجه به دستورالعملهای فیفا داشته باشند؟
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه اسبق کشورمان در کتاب خاطرات خود نوشته است: اگر روی میز نباشید، احتمالا در منوی غذا هستید. این جمله ناظر بر یک دیدگاه مشخص گفته شده است. اینکه اگر در جایی بحث ایران مطرح میشود باید حتما حضور داشته باشیم تا بتوانیم از منافع خود دفاع کنیم. به بیان دیگر ظریف اعتقاد دارد نباید در هیچ جلسه یا نشستی که در آن منافع ایران دخیل است غایب باشیم. دیپلماتها میگویند اگر در تصمیم گیری مشارکت نداشته باشید قربانی تصمیمات دیگران خواهید شد.
از آنجایی که شرکت در مجامع فیفا وای اف سی ارتباط مستقیم با منافع فوتبال ملی ایران دارد غیبت همیشگی تاج در یک سال گذشته در کنگرهها و جلسات تنها یک معنا دارد: فوتبال ایران از روی میز به منوی غذا منتقل شده است! دیگر هیچ کسی نیست که بخواهد از منافع فوتبال ایران دفاع کند و همه تصمیمات بدون مشارکت ما گرفته میشود. مهدی تاج که با فشار سیاسی-امنیتی برخی نهادها موفق شد به فوتبال برگردد، بعد از فاجعه ویلموتس، دقیقا این روزها را میدید یا دست کم اگر خودش نمیدید باید اطرافیانش یا تصمیم گیران کلان کشور یادآوری میکردند که ما نیاز به فردی داریم که اجازه سواستفاده سیاسی به مقامات کشورهای دیگر را ندهد چرا که میدانیم آنها دنبال چنین چیزهایی هستند.
البته پیش از این هم کسی به یاد نمیآورد که حضور تاج در جلسات کمکی به فوتبال کرده باشد. بلد نبودن زبان انگلیسی و گاها احساس خستگی هنگام حضور در نشستها باعث شده در سالهای گذشته تمام تصمیماتای اف سی علیه ما باشد. از جمله گرفتن میزبانی از ایران توسط شیخ سلمان به نفع کشورش بحرین در مقدماتی انتخابی جام جهانی ۲۰۲۲ که منجر به شکایت شهاب عزیزی خادم رئیس بعدی فدراسیون در CAS و بازگرداندن میزبانی به ایران شد. این در حالی است که تاج به عنوان نایب رئیسای اف سی و رئیس کنفدراسیون منطقه آسیای مرکزی میتوانست با متحد کردن کشورهای اطراف نقش تعیین کنندهای داشته باشد.
بیشتر بخوانید: ببینید| لحظه بازگرداندن مهدی تاج توسط پلیس مرزی کانادا
فارغ از این بحثها با توجه به نزدیکی جام جهانی این سوال مهم به وجود آمده است که اگر مدیران فوتبال کشور نمیتوانند مشکلات ویزایی خودشان را مرتفع کنند چطور قرار است از منافع تیم ملی محافظت نمایند و در صورت وقوع دردسرهای مربوط به ویزا مسیر را هموار کنند؟
تنها دستاوردهای دیپلماتیک فدراسیون فوتبال در یک سال گذشته در همین چند مورد خلاصه میشود: حضور اینفانتینو در رختکن تیم ملی، عکس یادگاری تاج با جیانی و اشاره رئیس فیفا به «قلب مهدی تاج». «مهدی تاج سال گذشته بعد از شکست ایران مقابل ازبکستان و حضور اینفانتینو در رختکن تیم ملی گفت: «نگرانی بابت حضور تیم ملی در جام جهانی آمریکا داشتم و با اینفانتینو صحبت کردم که ایشان گفت برویم داخل رختکن صحبت
کنیم. ایشان گفت بهعنوان رئیس فیفا گارانتی میدهم مشکلی بابت حضور ایران پیش نمیآید. ما دیگر باید خودمان تلاش کنیم شرایط را به سود خودمان کنیم. البته اینفانتینو گفت به خاطر قلب مهدی تاج میخواهیم تیم ملی ایران خوب نتیجه بگیرد.»
نه تنها خود تاج بلکه سایر اعضای فدراسیون هم بارها و بارها به ماجرای حضور اینفانتیو در رختکن تیم ملی اشاره و از آن به عنوان یک دستاورد یاد کردند. هر چقدر هم که منتقدان گفتند رئیس فیفا به رختکن همه تیمها میرود و همین حرفها را میزند افاقه نکرد.
نکته منفی چنین رویکردی این است که مدیران فدراسیون فوتبال انگار همانند کودکی خردسال که با آبنباتهای کوچک راضی میشوند سرخوش از رفاقت (!) با اینفانتینو دنبال حقوق واقعی خود نرفتند. تکیه بیش از حد به عکس یادگاری با اینفانتینو، چسبیدن مدام به شیخ سلمان بحرینی که این روزها نظام سیاسی کشورش در حد اسرائیل با ایرانیها دشمنی میکند و راه انداختن فضای احساسی توسط چند رسانه نزدیک به خود در داخل تمام برنامه فدراسیون در حوزه پیشبرد اهداف فوتبال کشور بوده است. نتیجه اینکه در بزنگاهها این چنین دست آدم در پوست گردو میماند و مجبور میشود روایتهای غیرقطعی از «عذرخواهی فیفا» که در هیچ رسانه وجود خارجی ندارد را مطرح کند و برای پوشاندن ضعف خود پای اقتدار ایران و نیروهای مسلح را وسط بکشد. فیفا بعد از اتفاقات مربوط به کنگره کانادا حتی یک پیام رسمی در مورد اتفاقات رخ داده منتشر نکرد تا مشخص شود واقعا جایگاه تاج برای اینفانتینو در چه حد است.
فدراسیون فوتبال ایران بعد از این اتفاقات و بازگشت تاج به ایران در پیامی نوشت: به دلیل رفتارهای ناپسند رخ داده توسط مقامات اداره امور مهاجرت در فرودگاه و اهانت به یکی از پرافتخارترین ارگانهای نیروهای مسلح ملت ایران با نخستین پرواز به ترکیه مراجعت کردند. همچنین تاج مدعی شد به خاطر اقتدار ایران ما هم باید مقتدرانه مقابل چنین رفتارهایی بایستیم.
بیشتر بخوانید: پلیس مهاجرات کانادا به مهدی تاج اجازه ورود نمیدهد؟
مشخص نیست چرا در حالی که همه مقامات کانادا و رسانههای خارجی زبان به صراحت از «بازگردانده شدن» برای مهدی تاج استفاده میکنند فدراسیون اصرار دارد بگوید «خودمان نخواستیم برویم و برگشتیم». توضیح هم نمیدهند که اگر نمیخواستید بروید با توجه به آگاهی نسبت به قوانین کانادا اصلا چرا راهی این کشور شدید؟ آیا نمیدانستید کانادا در سال ۲۰۲۳ چنین قوانینی وضع کرده؟ یادتان نمیآمد پیش از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر کشور کانادا اجازه حضور تیم ملی ایران برای برگزاری بازی دوستانه را به بهانه همراهی چند فرد عضو سپاه نداد؟
آنچه مهدی تاج به عنوان اقتدار ایران و نیروهای مسلح از آن یاد میکند با اهدای هزاران جان عاشق این خاک معنا پیدا کرده است نه با دادن یا ندادن ویزا به یک نفر! دست کم میتوان گفت تصویری که از تاج در فرودگاه کانادا با آن لباسهایی که هیچ شباهتی به پوشش یک مقام رسمی ایرانی ندارد با آن چهره مغموم و بهت زده در حالی که دو دستی به کوله پشتی اش چسبیده هیچ نسبتی با اقتدار ایران ندارد. اینکه فردی به عنوان رئیس فدراسیون ایران اجازه میدهد او را از این اتاق به آن اتاق ببرند و سرگردان بین مامورها بچرخانند هم همینطور. تصور کنید افرادی نظیر محسن صفایی فراهانی، محمد دادکان، شهاب عزیزی خادم یا حتی قبل ار کامبیز آتابای در چنین موقعیتی قرار میگرفتند. آیا اجازه میدادند تصاویر این چنینی از آنها منتشر شود؟ آیا اجازه میدادند چنین رفتاری با آنها صورت بگیرد؟
در روزهای گذشته اعلام شد سه کشور پورتوریکو، مقدونیه و آنگولا بازیهای دوستانه خود را به صورت یک طرفه با ایران لغو کردهاند. هر چقدر هم از فشار سیاسی روی آن کشورها برای چنین تصمیمی بگوییم نمیتوان منکر انفعال فدراسیون شد. اینکه از وعده بازی با تیمهای تاپ لول دنیا رسیدیم به بازی با تیم ۱۵۶ رنکینگ فیفا و تازه همان کشور هم به خودش جرات میدهد دیدار را لغو کند چه نسبتی با اقتدار فدراسیون دارد؟ مدیران فدراسیون حتی نتوانستند قراردادی ببندند که طرف مقابل در صورت لغو مجبور به پرداخت غرامت شود!
اگر ما از رفتارهای سیاسی و خصمانه مقامات کانادا میگوییم به قول معروف باید یک سوزن هم به خودمان بزنیم. مهدی تاج با پایین آوردن جایگاه ریاست فدراسیون فوتبال ایران، بلد نبودن مسیرهای دیپلماتیک -کما اینکه هیئت فلسطین هم با مشکل مشابه مواجه بود، اما توانست با «رایزنی فشرده دیپلماتیک» مشکل را حل کند- و اشتباهات راهبردی متوالی خودش بخشی از پازل مشکلات اینچنینی برای فوتبال ایران شده است. مهدی تاج به جای ساختن یک پایگاه محکم در کنفدراسیون که بتواند در مواقع ضروری پشت ایران را بگیرد و در تصمیم گیریها فعال باشد تمام تخم مرغ هایش را در سبد عکس یادگاری با اینفانتینو و دوستی با شیخ سلمان چید.