رویداد۲۴| در روزهای اخیر، یکی از مشاوران کمتر شناخته شده وزیر ارتباطات به نام محمدحافظ حکمی در یک گفتگوی تلویزیونی در خصوص طرح «اینترنت پرو» اظهاراتی بیان کرده که بیش از هر چیز، ضعف و بیتوجهی وزارت ارتباطات را بهعنوان نهاد متولی این حوزه نمایان میسازد. حکمی در این گفتگو به صراحت اعلام کرده که این طرح توسط وزارت ارتباطات ارائه نشده و وزارت ارتباطات هیچگونه مجوزی برای اجرای آن صادر نکرده است. او همچنین ادعای تخلفات احتمالی در روند اجرای طرح را مطرح کرده و تأکید کرده که قوه قضائیه باید به این تخلفات رسیدگی کند. در این میان، سوالات بسیاری مطرح میشود. آیا وزارت ارتباطات مسئولیتهای خود در برقراری اینترنت برای کاربران را به درستی انجام داده؟ آیا اساساً برنامهای برای مدیریت بحرانهای اینترنتی داشته است؟
در حالی که کاربران و کسبوکارها به شدت از اختلالات و ناپایداریهای اینترنتی در کشور رنج میبرند، اظهارات حکمی بیشتر از آنکه بهعنوان یک پاسخ مسئولانه به بحران اینترنت کشور مطرح شود، نشاندهنده عدم درک صحیح مسئولان از عمق مشکلات و بحرانهاست. اگر وزارت ارتباطات بهعنوان نهاد متولی این حوزه از ابتدا هیچ نقشی در تدوین و اجرای این طرح نداشته، پاسخ بدهد که راهحل مورد نظر خودش چیست؟ چرا وزارتخانهای که قرار است از حقوق و نیازهای کاربران حمایت کند، شعارهای حداکثری میدهد اما عملکردش، صفر مطلق است؟
راهی برای نجات کسبوکارها
اینترنت پرو طرحی است که طبق اعلام رسمی، برای حمایت از کسبوکارها و ارائه اینترنت پایدارتر در شرایط بحرانی طراحی و ارائه شده است. هدف اولیه این طرح این بود که در مواقع بحرانی، کسبوکارها بتوانند بهراحتی به فعالیتهای خود ادامه دهند و از قطعیهای اینترنتی در امان باشند.
اگرچه حکمی اذعان کرده که این طرح نقاط قوت و ضعفی داشته، ولی با این حال بهنظر میرسد که وزارت ارتباطات هیچگونه برنامهریزی و طرح دیگری برای رفع نقاط ضعف این طرح ندارد. در شرایطی که این طرح از سوی سه اپراتور اصلی کشور به مرحله اجرا رسیده، چرا وزارت ارتباطات که مدتهاست پرچم حمایت از برقراری اینترنت را برافراشته و آن را در اتمسفر کسب و کارهای دیجیتال تکان می دهد، به جای استقبال از این پروژه و کمک به تعمیق و توسعه آن و البته رایزینی برای کاهش هزینهها، موضعگیری مخالف دارد؟ آیا چنین پروژهای که بهطور مستقیم بر زندگی روزمره میلیونها نفر تاثیر میگذارد، نباید تحت حمایت جدی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قرار میگرفت؟ پاسخ به این سوالات نمیتواند به سادگی «این طرح مال ما نبوده» باشد.
مسئولیت وزارت ارتباطات در مقابل مردم و کسبوکارها
نکتهای که در اظهارات حکمی قابل توجه است، عدم مسئولیتپذیری وزارت ارتباطات در قبال وضعیت موجود است. اگرچه وی بهطور غیرمستقیم مسئولیت نداشتن وزارت ارتباطات در این طرح را به رخ کشیده، اما واقعیت این است که در نظامهای دولتی، وزارتخانهها بهعنوان نهادهای اجرایی مسئولیتهای سنگینی در برابر مشکلات جامعه دارند. وقتی وزارت ارتباطات بهعنوان نهاد متولی اینترنت و فضای مجازی، به طرح اینترنت پایدار کسب و کارها میتازد اما هیچ دلیلی هم ارایه نمی کند، آیا نباید نگران بود که این وزارتخانه قادر به مدیریت دیگر بحرانها هم نباشد؟ وزارتخانهای که ادعا میکند مدافع گشایش فضای اینترنت است، اما به روزنههای گشوده شده میتازد.
اگر وزارت ارتباطات از تصمیمگیری برای گشایش اینترنت عاجز باشد، چطور میتوان به دیگر تصمیمات و سیاستهای آن امیدوار بود؟ اگر این وزارتخانه بهعنوان نهاد پاسخگو در برابر بحرانها به تماشای مشکلات اکتفا کند، آیا میتوان انتظار داشت که برای آیندهای پایدار و امن در حوزه اینترنت و فناوری اطلاعات برنامهریزی کند؟
انتقاد به بیعملی وزارت ارتباطات
در این میان، محمدعلی رضایی فعال اکوسیستم استارتاپی، در انتقاد به بیعملی وزارت ارتباطات، بهدرستی از مسئولان این وزارتخانه پرسیده است: «آقا این چه بلبشویی هست که نه فکری برای اینترنت میکنید و نه راهکاری دارید؟» این سخنان اعتراض به عملکرد وزارت ارتباطات و انعکاسدهنده بیتوجهی به نیازهای فوری جامعه و کسبوکارها در زمان بحران است.
در شرایطی که اینترنت بهعنوان یک نیاز اساسی برای مردم و کسبوکارها تبدیل شده است، وزارت ارتباطات باید بهطور مستمر از توسعه خدمات اینترنتی دفاع کند. اما واقعیت این است که پس از ایجاد مشکلات گسترده در طرحهای مختلف، وزارت ارتباطات همچنان بهطور غیرمستقیم مسئولیت را به دوش دیگران میاندازد و خود را از هرگونه پاسخگویی کنار میکشد. این امر بههیچوجه قابل قبول نیست.
انتقاد از نحوه برخورد وزارت ارتباطات
وزارت ارتباطات باید به این حقیقت بپردازد که مشکلات اینترنت در کشور یک بحران ملی است. این بحران تأثیرات منفی بر زندگی روزمره مردم دارد و بهطور مستقیم بر اقتصاد کشور و کسبوکارها نیز تأثیر میگذارد. در چنین شرایطی، وزارتخانهای که وظیفه مدیریت و نظارت بر فضای دیجیتال کشور را دارد، نمیتواند با اظهاراتی همچون «این طرح طرح وزارت ارتباطات نبوده» از مسئولیت خود شانه خالی کند. آنها باید بکویند که اگر این طرح آنها نیست، پس طرح آنها چیست؟ این که در عمل یک گام هم برندارند ولی در عمل، کوهی از شعارهای توخالی را در رسانه ها و شبکه های اجتماعی تخلیه کنند! چنین رویهای باعث کاهش اعتماد عمومی به این وزارتخانه و مسئولان آن میشود.
اگر وزارت ارتباطات واقعاً بهدنبال حل مشکلات موجود است، باید هرچه سریعتر اقداماتی عملی برای بهبود وضعیت اینترنت انجام دهد. این اقدامات باید شامل ایجاد یک سیستم حمایت قویتر بر طرحهای اینترنتی، ارتقای کیفیت خدمات اینترنت و ارائه راهکارهای پایدار برای حل مشکلات کاربران باشد. در غیر این صورت، پرخاشگری نسبت به دستاوردها و اقدامهای موجود، کار مفیدی نیست..
نیاز به برنامه ریزی دقیق
بحران اینترنت در کشور نیازمند برنامهریزی دقیق، نظارت مستمر و اقداماتی عملی از سوی وزارت ارتباطات است. اظهارات مشاور وزیر ارتباطات، نشاندهنده عدم مسئولیتپذیری و ضعف مدیریتی این وزارتخانه در مواجهه با بحرانهای اینترنتی است. بهجای پناه بردن به بهانهها و توجیهات، وزارت ارتباطات باید بهطور جدی به این بحران رسیدگی کرده و به دنبال راهکارهایی برای بازگشایی اینترنت در کشور باشد. این وزارتخانه باید از مسئولیتهای خود شانه خالی نکرده و بهطور فعال در راستای رفع مشکلات اینترنت گام بردارد.