رویداد۲۴| افزایش هزینه اجاره و فشار اقتصادی، شکل زندگی بسیاری از شهروندان را تغییر داده است؛ تا جایی که «زن ۴۵سالهای که دو دهه اخیر زندگیاش را به تنهایی در خانهای در محله «بهار» تهران زندگی میکرده، دنبال همخانه میگردد.»
روزنامه شرق در گزارشی روایتهای متعددی از مستأجرانی را بازگو میکند که دیگر از پس هزینههای زندگی در تهران برنمیآیند. از جمله «هانیه» که پس از سالها زندگی مستقل در اکباتان، حالا تصمیم گرفته به خانه مادرش بازگردد تا «هزینه اجاره از زندگی خودش و دختر ششسالهاش حذف شود.»
شرق مینویسد: «تغییرات چشمگیر در اقتصاد ایران، ابعاد درخور توجهی از زندگی مردم را دستخوش تغییرات کرده و هزینه مسکن، یکی از مهمترین آنهاست.»
در بخش دیگری از گزارش، به کاهش فایلهای عرضهشده در بازار اجاره و افزایش تقاضا پس از جنگ اشاره شده و آمده است: «نشانههایی از افزایش قیمتها در فایلهای موجود نیز دیده میشود؛ وضعیتی که نگرانیها درباره شکلگیری یک موج جدید گرانی در بازار اجاره را در میان مستأجران تقویت کرده است.»
این گزارش نشان میدهد یکی از راهکارهای جدید مستأجران، حرکت به سمت زندگی اشتراکی است. «هستی» که بیش از ۲۰ سال تنها زندگی کرده، به شرق گفته است: «دارم فکر میکنم که یک یا حتی دو همخانه به زندگیام اضافه کنم تا دستکم بتوانیم هزینه را بین خودمان تقسیم کنیم.»
او میگوید: «با این شرایط کاری که برای بسیاری از ما رخ داده، پرداخت ۴۰ میلیون اجاره در محله بهار تهران، برای من ممکن نیست.»
در روایت دیگری، دو برادر ۳۵ ساله نیز تصمیم گرفتهاند برای کاهش هزینهها، همخانه جدیدی پیدا کنند. یکی از آنها میگوید: «برادرم سر کار است، اما به تنهایی از پس هزینه خانه برنمیآید.»
شرق در بخش دیگری از گزارش، از بازگشت اجباری برخی افراد میانسال به خانه پدری نوشته است. «هانیه» که پس از جنگ، پروژه کاری خود را از دست داده، میگوید: «دیدم هیچ راهی برایم باقی نمانده، جز اینکه به خانه مادرم برگردم.»
او همچنین از دشواریهای این تصمیم میگوید: «باید مدرسه دخترم را هم تغییر دهم... چاره دیگری ندارم. آینده سختی پیشروی خودمان میبینم.»
در ادامه گزارش، روایت «سحر» آمده؛ زنی ۴۴ ساله که پس از ۲۶ سال زندگی در تهران، ناچار شده به زادگاهش، کاشان، بازگردد.
او به شرق گفته است: «اینکه در میانسالی به خودم بیایم و ببینم مشکل اقتصادی و اجاره خانه باعث شده دوباره به شهرم برگردم، حقیقتا شکست بزرگی برایم محسوب میشود.»
این گزارش همچنین به آمارهای تورمی اشاره میکند؛ از جمله اینکه «در فروردین ۱۴۰۵ شاخص قیمت مصرفکننده خانوارهای کشور نسبت به ماه مشابه سال قبل، ۷۳.۵ درصد افزایش» داشته است.
عبدالوهاب شهلیبر، جامعهشناس و نویسنده کتاب «امکانسنجی ایجاد سکونتسرا در شهر تهران» نیز در گفتوگو با شرق تأکید کرده است: «در ایران زندگی جمعی، صرفا به واسطه تمایل جامعه برای کاهش هزینههای زندگی رخ میدهد.»
او با اشاره به تبعات اجتماعی بازگشت افراد به خانه والدین هشدار داده است: «مرد یا زنی که دوره جوانی را رد میکند و حالا به واسطه ناتوانی مالی مجبور میشود به خانه والدین برگردد، درواقع با مخدوششدن همان هویتی که برای خود ساخته بود، روبهرو میشود.»
شهلیبر همچنین تأکید میکند: «تلاش برای افزایش کیفیت زندگی، جایش را به تلاش برای حفظ بقا در بسیاری از ساحات زیستی مردم داده است.»