رویداد۲۴| علیرضا رجائی در یادداشتی نوشت: این روزها منطقه ما پر از التهاب است. پاکستان، افغانستان و هند هرکدام با یک بحران بزرگ دستوپنجه نرم میکنند. اما نکته مهم این است که ایران دقیقاً در نقطهای نشسته که همه این بحرانها به نوعی به ما مربوط میشود. در این یادداشت، نگاهی ساده و بیپیرایه به این چهار بحران و تأثیرش روی ایران میاندازیم.
۱. بحران اول: پاکستان (جنگ پنهان در بلوچستان)
خلاصه ماجرا: در استان بلوچستان پاکستان، گروههای جداییطلب مثل "ارتش آزادیبخش بلوچستان" با ارتش پاکستان درگیر شدهاند. این گروهها حتی شهرهایی مثل نوشکی را برای چند روز تصرف کردند.
تأثیر روی ایران:
· مرز شرقی ما ناامنتر میشود. · گروهکهای تروریستی مثل "جیشالعدل" جان میگیرند. · ممکن است موج تازهای از مهاجران پاکستانی به سمت ایران بیایند.
۲. بحران دوم: افغانستان (جنگ طالبان و پاکستان)
خلاصه ماجرا: از فوریه ۲۰۲۶، بین طالبان و ارتش پاکستان عملاً جنگ شروع شده. پاکستان به خاک افغانستان حمله هوایی کرده و طالبان هم تهدید به تلافی کرده است.
تأثیر روی ایران:
· بزرگترین خطر، موج عظیم مهاجرت از افغانستان به سمت ایران است (مثل سال ۱۴۰۰). · طالبان ممکن است سقوط کند؛ آن وقت ایران متحد خود را در شرق از دست میدهد. · داعش و گروههای تروریستی دیگر در این فضای خالی قدرتمند میشوند.
۳. بحران سوم: هند (گیر افتاده بین غرب و انرژی ایران)
خلاصه ماجرا: هند سعی دارد با آمریکا و اسرائیل همراه شود، اما یک مشکل بزرگ دارد: بیش از ۶۵ درصد نفت هند از تنگه هرمز میآید. یعنی اگر تنگه هرمز بسته شود، اقتصاد هند فلج میشود.
تأثیر روی ایران:
· این یک فشار خوب برای ایران است. ما میتوانیم به هند بفهمانیم که تا وقتی نفتش از کنار ما میگذرد، نباید کاملاً به اردوگاه غرب بپیوندد. · بندر چابهار هم به خاطر تحریمهای آمریکا عملاً تعطیل شده؛ این یعنی هند دیگر آن دسترسی راحت به آسیای مرکزی را ندارد.
۴. بحران چهارم: ایران (در چهارراه بحرانها)
موقعیت ایران: ایران در حال حاضر سعی کرده سه ابزار قوی خود را حفظ کند: کنترل بر تنگه هرمز، موشکها و پهپادها، و فرماندهان میانی سپاه.
نکته مهم: برخلاف همسایهها، ایران تنها کشوری است که هنوز کنترل اوضاع را در دست دارد. اما بزرگترین تهدید ایران، حملات هوایی نیست؛ بلکه بیثباتی در مرزهای شرقی (افغانستان و پاکستان) است.
کلام ضروری:
همسایههای شرقی ما در حال سوختن هستند؛ پاکستان درگیر جنگ داخلی پنهان، افغانستان در آستانه فروپاشی، و هند گرفتار تنگنای استراتژیک بین غرب و نیاز به نفت ایران. در این میان، ایران تنها بازیگری است که هنوز کنترل نسبی بر اوضاع دارد. اما اخطار جدی این است: نشانههایی از شکلگیری یک محور «مودی - نتانیاهو - ترامپ» دیده میشود که قصد دارد ایران را از شرق (از طریق طالبان ضد ایرانی و گروههای بلوچ) و از غرب (با حملات مستقیم) محاصره کند.
وظیفه فوری ایران: مدیریت همزمان دو جبهه. هم مرزهای شرقی را با دیپلماسی و اقدام میدانی کنترل کند، و هم از اهرم تنگه هرمز برای جلوگیری از همراهی کامل هند با غرب استفاده نماید. امروز، دیپلماسی قوی با چین، روسیه و حتی پاکستان، نه یک انتخاب، که یک ضرورت انکارناپذیر برای بقای امنیت ملی ایران است.