رویداد۲۴| انتخابات هیأترئیسه مجلس دوازدهم صبح امروز پس از حدود سه ماه وقفه در برگزاری جلسات حضوری مجلس برگزار شد؛ به این نحو که نمایندگان در جمعهای چند نفره بر اساس حروف الفبا در محلی حضوریافته و آرای خود را به کاندیدهای هیئت رئیسه در صندوق انداختند. این انتخابات اگرچه در نهایت با ابقای محمدباقر قالیباف در کرسی ریاست همراه شد، اما فضای سیاسی و رسانهای روزهای منتهی به آن، بیش از خود انتخابات، مورد توجه قرار گرفت. از ادعاهای حمید رسایی درباره «غیرقانونی بودن» روند برگزاری انتخابات گرفته تا جنجال پیامک تبلیغاتی علیرضا منادی، شایعات درباره حذف قالیباف از تیم مذاکرهکننده و حتی تحلیلهایی عجیب درباره «امنیتی شدن» برگزاری جلسه؛ همه اینها نشان داد که رقابت در مجلس دوازدهم دیگر صرفاً یک رقابت اداری برای چینش هیأترئیسه نیست، بلکه به صحنه تقابل جدی جریان قالیباف با طیف رادیکال تبدیل شده است.
صبح امروز نمایندگان مجلس برای انتخاب رئیس، دو نایبرئیس، شش دبیر و سه ناظر هیأترئیسه پای صندوق آمدند؛ جلسهای که از چند جهت اهمیت داشت. نخست اینکه این نشست، نخستین جلسه حضوری مجلس از زمان آغاز جنگ و تنشهای امنیتی اخیر محسوب میشد اگرچه که باز هم به خاطر تدابیر امنیتی به شکلی متفاوت برگزاری و مثل همه جلسات معمول صحن علنی نبود. در این مدت اگرچه برخی جلسات به شکل مجازی یا محدود برگزار شده بود، اما منتقدان میگفتند مجلس عملاً از وضعیت عادی خارج شده و بسیاری از کمیسیونها و دفاتر نمایندگان نیز تعطیل یا نیمهتعطیل بودهاند.
در همین فضا بود که حمید رسایی، نماینده تندرو تهران و یکی از چهرههای شاخص نزدیک به جلیلی، حملات کمسابقهای را علیه هیأترئیسه و شخص قالیباف آغاز کرد. رسایی مدعی شد که انتخابات هیأترئیسه «غیرقانونی» است و روند برگزاری آن با اصل ۶۵ قانون اساسی و آییننامه داخلی مجلس مغایرت دارد. او در کانال تلگرامی خود نوشت که مجلس حدود سه ماه جلسه رسمی و قانونی نداشته و جلسات مجازی اخیر صرفاً «تشریفاتی» بودهاند. به گفته او، نه تنها کمیسیونها خروجی قانونی نداشتهاند، بلکه حتی دفاتر نمایندگان نیز تعطیل بوده و ورود به پردیس مجلس محدود شده است.
رسایی همچنین مدعی شد که هیأترئیسه تلاش دارد انتخابات را خارج از روال معمول و به شکل الکترونیکی و در چند نقطه برگزار کند؛ اقدامی که از نگاه او مغایر آییننامه داخلی مجلس است. او تأکید کرد که انتخابات باید در صحن علنی، با اعلام رسمی اسامی نامزدها، با حضور حد نصاب نمایندگان و به صورت رأیگیری مخفی با برگه برگزار شود. رسایی حتی اعلام کرد که به دلیل «غیرقانونی بودن فرآیند»، در انتخابات شرکت نخواهد کرد.
با این حال، مشارکت نمایندگان در انتخابات هیأترئیسه نشان داد که فراخوان تحریم انتخابات از سوی طیف رادیکال مجلس عملاً با استقبال گستردهای مواجه نشده است. طبق اعلام رسمی، بیش از ۲۷۰ نماینده در انتخابات هیأترئیسه شرکت کردند؛ این در حالی است که مجلس در حال حاضر ۲۸۵ نماینده دارد.
حملات رسایی البته فقط جنبه حقوقی و آییننامهای نداشت. بخش مهمتر ماجرا، متهم کردن قالیباف به «سیاسیکاری» بود. او مدعی شد که اگر مجلس توان برگزاری جلسه برای انتخابات هیأترئیسه را دارد، پس چرا در هفتهها و ماههای گذشته جلسات علنی برگزار نشده است؟ از نگاه این طیف، هیأترئیسه تلاش کرده با حفظ فضای امنیتی و نیمهتعطیل نگه داشتن مجلس، شرایط را برای مدیریت انتخابات فراهم کند. ضمن اینکه قالیباف به عنوان مسئول هیات مذاکره کننده خواسته که مانع از نطقهای تند و تذکرات پیرامون موضوع مذاکره جلوگیری کند.
در مقابل، نزدیکان قالیباف این ادعاها را بخشی از پروژه فشار سیاسی جریان رادیکال علیه رئیس مجلس توصیف میکنند؛ جریانی که از ماهها قبل تلاش کرده موقعیت قالیباف را در مجلس تضعیف کند. در همین چارچوب، طی روزهای اخیر شایعات متعددی نیز درباره کنار گذاشته شدن قالیباف از تیم مذاکرهکننده یا کاهش نقش سیاسی او منتشر شد؛ شایعاتی که بیشتر از سوی رسانهها و فعالان نزدیک به جریان مخالف او دامن زده میشد.
حتی برخی تحلیلها پا را فراتر گذاشتند و مدعی شدند اصرار بر برگزاری جلسه حضوری مجلس در شرایطی که هنوز سایه تهدیدات امنیتی و احتمال حملات وجود دارد، میتواند قالیباف را در معرض خطر ترور قرار دهد. این تحلیلها پس از آن بیشتر مورد توجه قرار گرفت که در برخی تجمعات شبانه پلاکاردهایی با مضامین تند علیه نمایندگان و هیأترئیسه دیده شد؛ شعارهایی که فضای سیاسی پیرامون انتخابات را متشنجتر کرد.
در کنار این دعواهای سیاسی، ماجرای پیامکهای تبلیغاتی نیز به یکی از جنجالیترین حواشی انتخابات تبدیل شد. امیرحسین ثابتی، نماینده نزدیک به جریان رادیکال، با انتشار متنی تند به پیامک تبلیغاتی علیرضا منادی واکنش نشان داد و آن را مصداق «تطمیع نمایندگان» دانست. ثابتی مدعی شد که در این پیامک، موضوعاتی مانند تسهیلات و خانهدار شدن نمایندگان برای جلب رأی مطرح شده است. او در واکنشی تند نوشت: «لعنت به من اگر به خاطر خانهدار شدن به شما رأی دهم.»
انتشار این متن، فضای رسانهای مجلس را ملتهبتر کرد و بار دیگر اختلافات داخلی اصولگرایان را به نمایش گذاشت. مخالفان قالیباف و طیف سنتیتر مجلس، تلاش کردند این ماجرا را نشانهای از «لابیگری» و معامله سیاسی در انتخابات هیأترئیسه معرفی کنند؛ در حالی که جریان مقابل، رفتار ثابتی و همفکرانش را بخشی از نمایش رسانهای برای فشار سیاسی میدانست.
با وجود تمام این حواشی، در نهایت محمدباقر قالیباف با ۲۳۵ رأی از مجموع ۲۷۶ رأی مأخوذه، برای هفتمین سال متوالی بر صندلی ریاست مجلس تکیه زد؛ نتیجهای که نشان میدهد برخلاف جنجالهای رسانهای و حملات تند جریان رادیکال، معادلات واقعی قدرت در مجلس همچنان به سود رئیس فعلی پارلمان است. عبدالرضا مصری با ۸۸ رای، حسینعلی حاجی دلگیانی ۶۸ رای، رضا جباری ۵۷ رای، علیرضا منادی سفیدان ۵۲ رای، پیمان فلسفی ۴ رای، دیگر کاندیداهای کرسی نایب رئیسی مجلس بودند؛ همچنین ارای ماخوزه ۲۷۹ و یک رای سفید ۱ اخذ شده است. محمدتقی نقدعلی و عثمان سالاری به ترتیب ۲۹ و ۷ رأی برای تصدی جایگاه ریاست کسب کردند و ۵ رأی نیز سفید بود.
با این حال، انتخابات امروز یک پیام مهم هم داشت؛ اینکه شکاف درون اردوگاه اصولگرایان هر روز عمیقتر میشود. مجلسی که قرار بود یکدستترین مجلس سالهای اخیر باشد، حالا بیش از هر زمان دیگری صحنه جنگ داخلی جریانهای اصولگرا شده است؛ جنگی که یک سوی آن قالیباف و نیروهای نزدیک به او قرار دارند و سوی دیگر، طیفی رادیکال که تلاش میکند خود را پرچمدار «ضدلابی» و «مقابله با باندهای قدرت» معرفی کند.