رویداد۲۴ | بخش اطلاعات بازار شرکت مالی StoneX در گزارشی تازه به قلم تام پاولیکی، کارشناس ارشد این بخش، نوشته است که بازار جهانی نفت، با وجود موجی از اخبار ضدونقیض درباره مذاکرات ایران و آمریکا، در هفتههای اخیر اندکی بیشتر به سمت سناریوی صلح متمایل شده است. به نوشته این گزارش، همین تغییر انتظارات باعث شده قیمت قراردادهای نزدیکمدت نفت کاهش پیدا کند، هرچند قیمت قراردادهای دورتر در منحنی معاملات آتی تنها بهصورت محدود تحت فشار قرار گرفتهاند.
استونایکس یک گروه خدمات مالی جهانی است که در حوزههایی مثل کالا، انرژی، اوراق بهادار، مشتقات بورسی و فرابورسی، مدیریت ریسک، پرداختهای جهانی و بازار ارز فعالیت میکند.
در این گزارش آمده است که تیتر خبرها همچنان اصلیترین عامل جهتدهنده به بازار نفت هستند. در پایان هفته گذشته گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه توافق صلح میان آمریکا و ایران ممکن است قریبالوقوع باشد. اما تا روز دوشنبه، آمریکا حملاتی در جنوب ایران انجام داد و ایران نیز این اقدام را نقض آتشبس دانست. صبح چهارشنبه دوباره فضا به سمت صلح چرخید؛ زیرا گزارشهایی از ایران منتشر شد که نشان میداد پیشنویس یک تفاهمنامه صلح در حال تدوین است. چند ساعت بعد، کاخ سفید وجود چنین تفاهمنامهای را تکذیب کرد، اما همزمان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت مذاکرات ایران و آمریکا «بهخوبی پیش میرود».
بیشتر بخوانید: از توافق چه خبر؟ | دو گره کور و یک چوب لای چرخ
به نوشته StoneX، خبر تدوین تفاهمنامه صلح باعث شد قیمت نفت حدود ۳ دلار در هر بشکه کاهش یابد، اما پس از تکذیب کاخ سفید، بازار تمام این افت را پس گرفت. با این حال، با وجود این نوسان شدید، قیمت نفت هنوز نسبت به پایان معاملات روز جمعه حدود ۶.۵ دلار در هر بشکه پایینتر است؛ موضوعی که نشان میدهد بازارها فعلاً بیشتر روی صلح شرط بستهاند تا جنگ.
گزارش میافزاید که از آغاز جنگ، قراردادهای ماه نزدیک نفت برنت و نفت وستتگزاس اینترمدیت نسبت به قراردادهای ماههای دور عملکرد قویتری داشتهاند. در ابتدای بحران، تقاضا برای عرضه فوری نفت جهش کرد و همین مسئله منحنی معاملات آتی را به سمت «بکواردیشن» شدیدتر برد؛ یعنی وضعیتی که در آن قیمت تحویل نزدیک، بالاتر از قیمت تحویل در ماههای دورتر قرار میگیرد. علت این وضعیت، نگرانی خریدارانی بود که تلاش میکردند منابع فوری نفت را برای خود قفل کنند. در عین حال، بازار انتظار داشت جنگ کوتاه باشد؛ به همین دلیل، قیمت قراردادهای بلندمدت به اندازه قراردادهای نزدیک رشد نکرد.
در پایان معاملات ۲۷ فوریه، یعنی پیش از آغاز جنگ، قیمت قرارداد ماه نزدیک نفت برنت حدود ۷۲.۴۸ دلار در هر بشکه بود و قرارداد ماه دوازدهم با قیمت ۶۷.۳۵ دلار معامله میشد؛ یعنی فاصله این دو قرارداد ۵.۱۳ دلار بود. اما در اوج درگیریها، درست پیش از آغاز آتشبس در ۸ آوریل، این فاصله به ۴۲.۸۲ دلار رسید. در آن مقطع، قرارداد ماه نزدیک برنت نسبت به ۲۷ فوریه ۴۵.۸۷ دلار رشد کرده بود، در حالی که قرارداد ماه دوازدهم فقط ۸.۱۸ دلار بالا آمده بود.
بر اساس این گزارش، اوج ترس بازار نفت میان نیمه مارس تا اواخر مارس رخ داد؛ زمانی که گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه نفت خام عمان در نیمه مارس با قیمت ۱۵۰ دلار در هر بشکه خریداری شده است. نوسان تاریخی بازار نیز از ۳۲ درصد در پایان فوریه به ۱۳۱ درصد در نیمه مارس رسید. با این حال، در ۳۱ مارس، یعنی زمانی که منحنی معاملات آتی به شیبدارترین نقطه خود رسید، نوسان تاریخی در سطح ۸۷ درصد قرار داشت.
بیشتر بخوانید: امارات و استراتژی «پول رو بردار و فرار کن» | چرا ابوظبی از اوپک خارج شد؟
StoneX مینویسد بازار نفت از آن زمان تاکنون بخش زیادی از ترس خود را تخلیه کرده و نوسان فعلی حدود ۵۳ درصد است. البته بسته به تیترهای روزانه، «معامله بر پایه ترس» چندین بار دچار چرخش شده است. بر اساس قیمتهای پایانی روز گذشته، قرارداد ماه نزدیک نفت برنت نسبت به ۳۱ مارس ۱۸.۷۷ دلار کاهش یافته، در حالی که قرارداد ماه دوازدهم در همین دوره ۳.۸۰ دلار افزایش داشته است. از آغاز جنگ تاکنون نیز قرارداد ماه نزدیک برنت ۲۷.۱۰ دلار و قرارداد ماه دوازدهم ۱۲ دلار رشد کردهاند.
به تحلیل این گزارش، باقی ماندن قیمتهای ماههای دورتر در سطوح بالا میتواند نشانهای از این باشد که بازار تصور میکند قیمت نفت، به دلیل آثار بلندمدت جنگ، در سطح بالاتری تثبیت خواهد شد؛ یا اینکه معاملهگران حالا احتمال میدهند جنگ طولانیتر از برآورد اولیه ادامه پیدا کند.
در ادامه گزارش آمده است که برخی عوامل دیگر نیز ممکن است بر بازار نفت اثر بگذارند. از جمله اعلام شرکت قطرانرژی در نیمه مارس مبنی بر اینکه تعمیر زیرساختهای آسیبدیده الانجی ممکن است برای ۱۷ درصد از ظرفیت تخریبشده تا پنج سال زمان ببرد. هرچند انتظار نمیرود تعمیر تأسیسات تولید و بارگیری نفت به اندازه تأسیسات الانجی قطرانرژی زمان ببرد، اما با این حال، تأخیرهایی در این حوزه نیز محتمل است. جابهجایی دوباره نفتکشها و کشتیهای حمل گاز نیز مسئله دیگری خواهد بود؛ زیرا رفع عقبماندگی بارگیریها در خاورمیانه و بازگرداندن کشتیها و خدمه به منطقه زمان میبرد.
این گزارش سپس توضیح میدهد که انتظار طولانیتر شدن جنگ، معمولاً از نوسان شدید و فرساینده اخبار تغذیه میشود؛ وضعیتی که در آن، گزارشهای مربوط به صلح ظرف یک یا دو روز تکذیب میشوند. نمونه این وضعیت همین هفته رخ داد؛ زمانی که روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد عملیات موسوم به «پروژه آزادی» از سر گرفته خواهد شد و نیروی دریایی آمریکا اسکورت کشتیها را انجام خواهد داد. این گزارش به نقل از «مقامهای نظامی» منتشر شد، اما چند ساعت بعد، مجموعه دیگری از مقامهای نظامی در سنتکام گزارش والاستریت ژورنال را رد کردند. به همین شکل، خبر امروز از ایران درباره تفاهمنامه صلح، قیمت نفت را حدود ۳ دلار در هر بشکه پایین آورد، اما پس از تکذیب کاخ سفید، قیمتها بهطور کامل بازگشتند.
StoneX در بخش دیگری از گزارش مینویسد اقتصاد جهانی همچنان به سمت دورهای حرکت میکند که در آن عرضه جهانی نفت محدودتر خواهد شد و قیمتها میتوانند افزایش یابند. رئیس آژانس بینالمللی انرژی هفته گذشته به همین موضوع اشاره کرده بود و رئیس فدرالرزرو دالاس نیز امروز همین نکته را مطرح کرد. به نوشته گزارش، قیمت نفت تاکنون به دلیل آزادسازی ذخایر اضطراری، تخریب محدود تقاضا و این انتظار که جنگ چندان طولانی نخواهد شد، مهار شده است.
در همین حال، دونالد ترامپ هم روز دوشنبه و هم صبح چهارشنبه بار دیگر تأکید کرد که مذاکرات ایران و آمریکا «بهخوبی پیش میرود». با این حال، StoneX مینویسد از منظر معاملهگری، شرطبندی روی پایان سریع جنگ شاید زمانی منطقیتر باشد که نفت برنت به جای سطح فعلی حدود ۹۵ دلار، به نزدیکی ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد؛ همچنین زمانی که فاصله ۱۲ماهه قیمتها به جای حدود ۲۰ دلار فعلی، بالای ۳۵ دلار باشد. زیرا احتمال نادرست بودن آخرین خبرهای مثبت همچنان پابرجاست.
جمعبندی گزارش این است که به نظر میرسد شتابی به سمت حلوفصل مسالمتآمیز جنگ ایران در حال شکلگیری است و سخنان خود ترامپ نیز نشان میدهد که مذاکرات «بهخوبی پیش میرود». اما بازارها پیشتر نیز چنین وضعیتهایی را تجربه کردهاند. از همین رو، به نوشته StoneX، شاید امنتر آن باشد که معاملهگران زمانی روی کاهش قیمت شرط ببندند که قیمت نفت بسیار بالاتر از سطح فعلی قرار گرفته باشد.
در پایان این گزارش تأکید شده که متن منتشرشده صرفاً یک «تفسیر بازار» است و دیدگاه نویسنده را بازتاب میدهد، نه توصیه سرمایهگذاری یا پیشنهاد معاملاتی متناسب با حساب یا شرایط خاص افراد. StoneX همچنین یادآور شده که این دیدگاهها فقط تا تاریخ انتشار گزارش معتبرند و ممکن است با تغییر شرایط بازار دگرگون شوند.