رویداد۲۴| روزهای اخیر برای جریان اصولگرا روزهای آرامی نبوده است. از مناقشات پیرامون سیاست خارجی و مذاکرات گرفته تا رقابتهای درونمجلسی و جدالهای رسانهای، نشانههایی از تشدید اختلافات در میان طیفهای مختلف این جریان دیده میشود. بالا گرفتن همین اختلافات کار را به پیام اخیر آیتالله مجتبی خامنهای، رهبر انقلاب به مناسبت آغاز سومین سال فعالیت مجلس دوازدهم رساند. پیامی که به نظر میرساد چندان هم به گوش طیف رادیکال نرفته است.
اختلافات میان طیفهای مختلف اصولگرا موضوع تازهای نیست، اما آنچه در هفتههای اخیر رخ داده، علنیتر و پررنگتر از گذشته به نظر میرسد. یکی از محورهای اصلی این اختلافات، نحوه مواجهه با پرونده سیاست خارجی و مذاکرات بوده است؛ موضوعی که نهتنها در محافل سیاسی بلکه در رسانههای نزدیک به جریانهای مختلف اصولگرا نیز بازتاب گستردهای پیدا کرد.
تقابل میان تسنیم و رجانیوز – ارگان رسانهای جبهه پایداری- حول محور مذاکره که چند قبل روی داد، از جمله نشانههای این شکاف بود. همزمان، بحثها درباره نقش چهرههای مختلف در روند تصمیمگیریهای کلان سیاسی و سیاست خارجی نیز به یکی از محورهای مناقشه تبدیل شد.
این اختلافات در انتخابات هیئترئیسه مجلس دوازدهم پررنگتر از قبل خود را نشان داد. انتقادهای برخی نمایندگان نزدیک به جریان پایداری از محمدباقر قالیباف و پاسخ حامیان رئیس مجلس، فضای سیاسی پارلمان را تحت تأثیر قرار داد و بار دیگر از وجود رقابتهای جدی درون اردوگاه اصولگرایان پرده برداشت. جنجالی که حمید رسایی و ثابتی به خاطر تعطیلی جلسات علنی راه انداختند یا ادعای غیرقانونی بودن این تعطیلی و روند انتخابات هیات رئیسه؛ همه را باید در همین راستا دید و بررسی کرد. حتی روزنامه اعتماد در گزارش امروز خود خبر داده که در شب پیش از انتخابات انبوهی از پیامکها برای نمایندگان برای ایجاد جو روانی علیه قالیباف ارسال شده است.
در چنین شرایطی، پیام اخیر رهبر انقلاب صادر شد. در این پیام، بیش از هر چیز بر ضرورت همدلی، همکاری و پرهیز از اختلافات سیاسی تأکید شده بود؛ تأکیدی که بسیاری از ناظران آن را بیارتباط با فضای پرتنش هفتههای اخیر نمیدانند.
همچنین قدردانی از عملکرد رئیس مجلس در این پیام، از سوی برخی تحلیلگران به عنوان نشانهای از حمایت از جایگاه نهادی مجلس و مدیریت فعلی آن تفسیر شد. هرچند برداشتهای متفاوتی نیز درباره ابعاد و پیامدهای این بخش از پیام مطرح شده است.
آنچه اهمیت دارد، این است که توصیه به پرهیز از اختلافات سیاسی زمانی مطرح شد که مناقشات درونجریانی اصولگرایان به یکی از موضوعات اصلی فضای سیاسی کشور تبدیل شده بود.
با وجود انتشار این پیام، به نظر نمیرسد مناقشات به طور کامل فروکش کرده باشد. برخی اظهارنظرهای نمایندگان مجلس در روزهای پس از انتشار پیام نشان داد که اختلافنظرها همچنان پابرجاست. اظهارات اخیر و جنجالی امیرحسین ثابتی مبنی بر اینکه برخی با کلمه «وحدت» کاسبی میکنند و تاکید مجتبی زارعی دیگر نماینده مجلس بر اینکه برخی جوهر پیام رهبری خشک نشده شروع به وحدت شکنی کردند؛ همگی حکایت از آن دارد که رقابتهای سیاسی درون جریان اصولگرا همچنان ادامه دارد. در مقابل، گروهی دیگر تلاش کردند دامنه مخاطبان پیام را فراتر از مجلس تعریف کنند و آن را متوجه همه فعالان سیاسی و نخبگان کشور بدانند.
همزمان، تأکید برخی خطیبان نماز جمعه بر ضرورت حفظ وحدت و پرهیز از اختلافات جناحی نیز نشان داد که مسئله انسجام سیاسی به یکی از دغدغههای جدی در فضای عمومی تبدیل شده است.
آنچه امروز بیش از هر چیز جلب توجه میکند، افزایش سطح علنی اختلافات در میان نیروهایی است که تا پیش از این تلاش میکردند مناقشات خود را کمتر به عرصه عمومی بکشانند. به نظر میرسد شرایط جدید سیاسی و تحولات ماههای اخیر، شکافهای موجود را آشکارتر کرده است.
در این میان، پرسش اصلی این است که آیا توصیهها و پیامهای وحدتبخش میتواند به کاهش این تنشها کمک کند یا رقابتهای سیاسی و اختلافات راهبردی میان طیفهای مختلف اصولگرا همچنان ادامه خواهد یافت؟
پاسخ این پرسش احتمالاً در ماههای آینده و در نحوه مواجهه جریانهای سیاسی با مسائل مهمی، چون سیاست خارجی، مدیریت اقتصادی و آرایش نیروها در مجلس روشنتر خواهد شد. آنچه فعلاً قابل مشاهده است، این است که مسئله انسجام درونجریانی به یکی از مهمترین چالشهای فضای سیاسی کشور تبدیل شده است.