رویداد۲۴| بر اساس روایتهای رسمی بازیگران سیاسی از جمله آمریکا و حتی کانالهای دیپلماتیک، همچنان حرف از «تلاش برای توافق» و «ادامه گفتوگوها» است، در میدان واقعیت، اما وضعیت کاملا متفاوت است! در خلیج فارس و حاشیه آن شاهد حملات متقابل، فعال شدن پدافندها و بالا رفتن سطح درگیری میان ایران و ایالات متحده هستیم؛ وضعیتی که حالا بیش از هر زمان، مفهوم «آتشبس» را زیر سؤال برده است.
در تازهترین نمونه فرماندهی مرکزی ایالات متحده گزارش داده که نیروهای آمریکایی در آخر هفته حملاتی را علیه سامانههای راداری و سایتهای فرماندهی و کنترل پهپادهای ایران در مناطق گورک و جزیره قشم انجام دادهاند.
در بیانیه سنتکام تأکید شده این عملیات در پاسخ به اقدامات ایران، از جمله سرنگونی یک پهپاد MQ-۱ آمریکایی در آبهای بینالمللی انجام شده است؛ روایتی که از نگاه واشنگتن، این درگیریها را «واکنشی و دفاعی» جلوه میدهد.
این درحلی است که سپاه پاسدارن در بیانیهای اعلام کرده که در واکنش به حمله به یک دکل مخابراتی در سیریک هرمزگان، «پایگاه هوایی مبدأ تجاوز» را هدف قرار داده و آن را منهدم کرده است.
سپاه همچنین هشدار داده در صورت تکرار حملات، پاسخها «کاملاً متفاوت» خواهد بود؛ عبارتی که سطح هشدار را یک پله بالاتر میبرد.
همزمان با این تبادل حملات، گزارشهایی از فعال شدن آژیرهای هشدار در کویت منتشر شده و منابع محلی از مقابله پدافند هوایی این کشور با حملات موشکی و پهپادی خبر دادهاند.
در این میان، ارتش کویت بدون نام بردن از ایران اعلام کرده در حال رهگیری اهداف مهاجم بوده است؛ رخدادی که اگرچه جزئیات مستقل آن هنوز روشن نیست، اما نشان میدهد دامنه تنش از محور مستقیم ایران–آمریکا فراتر رفته و به کشورهای منطقه نیز سرایت کرده است.
در همین فضای متشنج، دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال مدعی شده ایران خواهان توافق است و این توافق میتواند «به نفع همه طرفها» باشد.
او همزمان با انتقاد از مخالفان سیاسی خود در آمریکا، از آنچه «فشارهای داخلی برای جنگ یا عدم جنگ» خوانده، گلایه کرده و تأکید کرده است که ادامه این فضای سیاسی، روند مذاکره را دشوار میکند. پیام او در عمل ترکیبی از سیگنال مذاکره و هشدار سیاسی است؛ بدون اینکه از سطح تنش میدانی کم کند.
در سمت مقابل، مقامات ایرانی نیز روایت خود را ارائه کردهاند. عباس عراقچی تأکید کرده که «گفتوگوها و تبادل پیامها ادامه دارد، اما تا رسیدن به نتیجه نمیتوان قضاوت کرد» و بسیاری از تحلیلها را «گمانهزنی» دانسته است.
در همین حال، معاون نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرده ایران در برابر «زیادهخواهی دشمن» آماده جنگ است و نیروهای نظامی کشور را در وضعیت آمادهباش توصیف کرده است؛ عباراتی که نشان میدهد سطح بازدارندگی به سمت ادبیات آشکار تقابل حرکت کرده است.
آنچه در مجموع از کنار هم قرار دادن این روایتها به دست میآید، نه یک وضعیت پایدار «آتشبس»، بلکه نوعی درگیری کنترلشده، اما فعال است؛ جایی که همزمان از «توافق و مذاکره» صحبت میشود و در میدان، حملات پهپادی، پاسخهای موشکی و عملیات متقابل جریان دارد.
اکنون سوال افکار عمومی این است که وقتی همزمان شلیک میشود و پیام توافق رد و بدل میشود، آیا هنوز میتوان از «آتشبس» حرف زد یا باید آن را فقط یک وقفه موقت در یک منازعه فعال دانست؟