رویداد۲۴| ظاهرا فرقی نمیکند که موضوع مذاکره باشد یا اینترنت. اقلیتی در این کشور هستند که با هرگونه باز شدن فضای کشور مخالفند. بعد از ابلاغ دستور رئیس جمهور از سوی وزیر ارتباطات مبنی بر بازگشایی اینترنت، برخی نمایندگان مجلس بحث استیضاح وزیر را دنبال خواهند کرد؛ البته زمانی که نمایندگان دوباره در بهارستان جمع شوند و روی صندلیهای سبز بنشینند.
احمد راستینه یکی از نمایندگانی است که در همین زمینه موضع گیری کرده و گفته که اگر نمایندگان در صحن بودند ستار هاشمی وزیر ارتباطات جرات ابلاغ دستور غیرقانونی رئیس جمهور را نداشت. اما این اظهارات بعد وصل شدن نسبی اینترنت آن هم بعد از نزدیک به سه ماه چه معنایی دارد؟
در همین رابطه خبرآنلاین با مصطفی پوردهقان نماینده اردکان در مجلس به گفتوگو نشسته است. او روایت میکند که برخی از تندروها در آخرین جلسه اعضای کمیسیون صنایع مجلس با وزیر ارتباطات به او گفتهاند که شما با وصل کردن اینترنت خیانت میکنید.
او میگوید این دسته از نمایندگان که البته در اقلیتند و تاثیر چندانی ندارند پشت واژههای مقدسی مثل حمایت از تولید داخل قایم شدهاند و میخواهند همان بلایی که به نام تولید داخلی در حوزه خودرو رخ داده را در حوزه اینترنت رقم بزنند. به گفته او در آخرین جلسه با ستار هاشمی وزیر ارتباطات این نمایندگان میگفتند مردم به قطع بودن اینترنت عادت کردهاند و اصرار داشتهاند که قطعی اینترنت تداوم داشته باشد؛ حتی آنها میگفتند اینترنت بسته باشد تا پلتفرمهای داخلی رشد کنند!
مشروح با مصطفی پوردهقان را در ادامه بخوانید؛
طیفی به دنبال استیضاح وزیر ارتباطات هستند. این تحرک چه هدفی را دنبال میکند؟
این گروه اقلیتی که شما در مجلس میبینید، سر هر موضوعی تفکرات خاصی دارند. مثلاً الان در حوزه مذاکرات مخالف هستند و میگویند اصلاً برای چه مذاکره؟ ما باید برویم و فلان و بهمان کنیم. یا مثلاً در حوزه اقتصادی میگویند این اصلاحات اقتصادی برای چیست؟ یا در حوزه خودرو میگویند برای چه واردات خودرو انجام میشود؟ و بسیاری از موضوعات دیگری که به هر حال در کشور وجود دارد.
این یک تفکر خاصی است که آقایان احساس میکنند راه پیشرفت کشور از این سمت است؛ در حالی که در اصل برعکس است و منجر به این شده که شرایط اقتصادی و نارضایتی مردم بیشتر شود. همیشه برداشت این طیف این است که جزیرهای شدن ایران راهکار است و کشور را متأسفانه به این سمت سوق دادهاند.
در حوزه اینترنت هم اقداماتشان در راستای همان مواضعی است که دارند. دو هفته قبل، جلسهای داشتیم که وزیر ارتباطات را خواسته بودیم. برداشت آقایان در آن جلسه، همراه با عتاب و خطاب خدمت آقای وزیر این بود که شما دارید در این حوزه خیانت میکنید و اینترنت بینالملل محفل فساد و ناامنی است؛ بستری است که دشمن از طریق آن به ما حمله میکند و نباید باز شود و اگر باز شود شرایط بد میشود. نکتهای که وجود داشت و بنده هم آنجا اشاره کردم، این بود که نمیشود گفت، چون در جاده قرار است چند ماشین با هم تصادف کنند، پس ما کل جاده را مسدود کنیم!
حتماً خط قرمز ما موضوعات اخلاقی و امنیتی حوزه اینترنت بینالملل است و دستگاههای متولی باید این موضوع را تضمین و مراقبت کنند. اما این بهانهای برای این نیست که شما کشور و مردم را از فضای بینالمللی دور یا از این شاهراه قطع کنید، به این دلیل که قرار است مخاطراتی داشته باشد. این نکتهای هم که الان در بحث استیضاح و از این صحبتها عنوان میکنند، آثاری ندارد؛ به هر حال بدنه مجلس با تفکر دولت همراه است. ما نمایندگان هم توقعاتی را که مردم در گوشه و کنار شهرها و روستاهایی که نمایندگیشان را میکنیم داشتند، به دولت انتقال دادیم تا مطالبات را اجرایی کنند. چه افرادی که معیشتشان در بستر اینترنت میگذرد و چه افراد دیگر؛ حتی خانوادهای که فرزندش خارج از کشور است و میخواهد یک ارتباط معمولی بگیرد. ما باید فضا را به سمتی ببریم که فضای اینترنت بینالملل فراهم شود؛ البته باز هم میگویم که وظیفه دولت و دستگاههای امنیتی و نظارتی است که مطابق همه کشورها، نظارتها و محدودیتهای خودشان را در برابر آن مخاطرات اعمال کنند. در کل این تحرکات آثاری نخواهد داشت و بدنه مجلس با این صحبتهای رادیکال همراه نیست.
آیا بسته بودن اینترنت سودی برای این طیف دارد؟
ببینید، من این دیدگاه را ندارم که حالا شاید سودی در میان است یا کسی دارد در این شرایط کاسبی میکند؛ حداقل من به این نتیجه نرسیدهام.
صرفا سود اقتصادی را نمیگویم؛ منفعت سیاسی یا رسانهای هم میتواند باشد...
آقایان میگویند ما باید این در را ببندیم و اینترنت داخلی را تقویت کنیم، چون این مخاطرات وجود دارد و دشمن میتواند به ما ضربه بزند؛ پس باید از این لحاظ خودمان را ایمن کنیم، این در بسته شود و اینترنت ملیمان اینقدر قوی شود که کارها پیش برود. البته ما هم در مجلس حتماً موافق هستیم که اینترنت ملی ما باید به یک پایداری برسد تا در شرایط مخاطرهآمیز (مثل همین اتفاقاتی که در جنگ سوم و جنگ رمضان رخ داد) بتوانیم پایداری شبکه، فضای اجتماعی و بستر معیشتمان را حفظ کنیم. اما این نباید بهانهای شود که شما همه پلتفرمهای بینالمللی را قطع کنی، یک «شبه ایرانخودرو» در فضای اینترنت ایجاد کنی و بعد بگویی داریم از تولید داخل حمایت میکنیم! حالا اگر مردم هم ۵۰ سال است پدرشان درمیآید و ناراضی هستند، بگوییم اشکال ندارد و باید هزینهاش را بدهند!
حقوق مردمی را که میخواهند در این دهکده جهانی زندگی کنند، نمیتوان به مخاطره انداخت/ در بازار خودرو میبینیم مردم چه زجری میکشند
ما این مدل را در بازار خودرو داریم و الان زجری را که مردم میکشند میبینیم؛ این تجربه نباید تکرار شود، بلکه باید آینه عبرتی شود. خاستگاه دیدگاهی این افراد بیشتر برگرفته از این فضای فکری است که باید به آن سمت برویم. البته ما این بخش از صحبت را میپذیریم که به هر حال تقویت اینترنت ملی صحیح است، اما نه به قیمت اینکه اینترنت بینالملل حذف شود.
این نگاه محصور که به قول شما در حوزه خودرو و حوزه سیاسی هم وجود دارد که باید درهای کشور را ببندیم یا پشت یک دیوار زندگی کنیم. در حالی که در جنگ غزه یا اوکراین دیدیم که اینترنت آنجا هیچوقت قطع نشد. این چه منطقی است که اینترنت را قطع کنیم تا به کشور آسیب نرسد؟ آیا آسیبها را نمیشود به طور دیگری ریشهیابی و برطرف کرد؟
اصلاً تفاوت دیدگاه و اختلافات ما در جامعه با این افراد همین است؛ آنها نگاه صفر و یکی دارند. میگویند اگر در خیابان تصادفی شد یا دو ماشین به هم خوردند، خیابان بسته شود و آن وقت میگویند آمار تصادفات به صفر رسید! طبیعی است که آمار کمتر میشود، اما به چه هزینهای جلوی حق مسلم مردم را گرفتهاید؟ در حوزه اینترنت هم همینطور است؛ یعنی اختلاف ما با دیدگاه آقایان بر سر همین مسائل است. نمیشود حقوق اولیه مردمی را که میخواهند در این دهکده جهانی زندگی کنند، به واسطه اینکه مخاطره داریم بگیریم.
حتماً مخاطرات و خطوط قرمز اخلاقی برای ما بسیار مهم است، اما آن بخش، دستگاههای متولی خاص خودش را دارد که در بودجه اعتبارات خاص میگیرند و وظیفهشان تأمین امنیت است. یک موقعی در شرایط جنگی است؛ به هر حال ما اینجا حدود یک ماه درگیر جنگ بودیم و در یک شرایط خاص، شورای عالی امنیت ملی تشخیص میدهد و همه هم باید تبعیت کنند. اما اینکه برداشت این باشد... حتی در آن جلسه با آقای وزیر، برخی از دوستان گفتند: «حالا که دیگر مردم به قطعی اینترنت عادت کردهاند، این فضا را همینطور بگذاریم بماند!» یعنی برداشتشان این است. در حالی که این همراهی صبورانه و با بصیرت مردم که از سر معرفت و علاقهشان به ایران و نظام مقدس نشأت میگیرد، به این معنی نیست که مردم به این فضای اینترنتی عادت کردهاند.
مردم نجابت به خرج دادند، با اینکه نقدهای بسیار زیادی داشتند. در این مسیر باید از آقای وزیر هم تشکر کنیم که همراهی کرد، به واسطه اینکه خود آقای دکتر پزشکیان هم جلوی این تفکر ایستاد؛ چه در شورای عالی فضای مجازی چه در جاهای دیگر.
این ایستادگی منجر به این شد که حالا این فضا باز شود. البته مجدداً عرض کنم فتحالفتوحی نبوده که بخواهیم در بوق و کرنا کنیم یا بگوییم اتفاق خاصی برای مردم رقم خورده یا منتی سر مردم گذاشته شود. یک فضای عادی است و هنوز هم به آن شرایط آرمانیاش نرسیده است؛ فضایی عادی است تا مردم به قول معروف بتوانند دسترسیهای محدود خودشان را داشته باشند، مثل قبل از فضای ۹ اسفند. اما متأسفانه برخی همین را هم برنمیتابند و منتظر هستند که به هر حال جلوی آن را بگیرند.
لطفا توضیح دهید جلسهای که با حضور وزیر ارتباطات برگزار شده کی و کجا اتفاق افتاده؟
در میانه جنگ، اعضای کمیسیون صنایع مجلس سه جلسه با وزیر ارتباطات داشتند. در جلسه اول موضوع مخاطرات بانکی مطرح بود؛ چرا که بعد از حملاتی که به بانک سپه، بانک ملی و برخی از دستگاههای سوخترسانی اتفاق افتاد، خیلی نگران شدیم. در آنجا وزیر گزارشهایی داد، مخاطرات را مشخص کرد و میزان دخالتهای داخلی، دخالتهای خارجی و حملاتی را بیان کرد. بعد هم راهکارها را گفتند که با حمایتی که وزارت ارتباطات کرد و عزیزانمان در حوزه امنیت فضا، موضوع سریع جمع شد.
در جلسه دوم بحثی داشتیم که حالا آتشبس اعلام شده است. وزیر ارتباطات گفت که با وجود اعتقادش بر اینکه باید از این وضعیت و فضای رادیکال خارج شد، هنوز فضای ذهنی عزیزان حوزه امنیت در شورای عالی امنیت ملی به این سمت نرفته و میگویند هنوز زود است.
در جلسه اخیر به وزیر گفتند برای حمایت از اپلیکیشنهای داخلی اینترنت باز نشود/ پشت واژههای مقدسی مثل حمایت از تولید قایم میشوند.
اما جلسه سوم که حدود بیست روز قبل تشکیل شد، به این موضوع اختصاص داشت که الان دیگر از آتشبس هم فاصله گرفتهایم، مذاکرات شکل گرفته و مخاطرهای هم نداریم که بگوییم قرار است اتفاقی بیفتد؛ پس فضا باید به سمتی برود که باز شود. در آنجا بود که این اختلاف نظرها پیش آمد و بخشی از این اقلیت نکاتی را مطرح کردند که این فضا باید محدود بماند و اجازه ندهیم فضا باز شود تا پلتفرمهای داخلی رشد کنند.
اینها نکاتی است که به هر حال پشت واژههای مقدسی مثل حمایت از تولید و سایر موضوعات قایم میشوند. در آنجا هم همان بحثها پیش آمد که دوباره فضای بازار خودرو در اینترنت شکل نگیرد. در نهایت، با این توضیحات وزیر ارتباطات که نظر آقای رئیسجمهور بر این است که هرچه سریعتر این محدودیتها برداشته شود، مقرر شد شورایی تشکیل شود؛ یک کمیته خاص زیر نظر خود آقای عارف و این شرایطی که حالا همگی دیدیم و فضا یکخرده بازتر شد.