رویداد۲۴| بازار ارز در هفتههای اخیر با وجود افزایش تنشهای منطقهای، افت صادرات نفتی و ابهام در روند مذاکرات ایران و آمریکا، همچنان در محدوده کریدور ۱۷۰ هزار تومانی نوسان میکند. کارشناسان اقتصادی معتقدند بازار ارز در کوتاهمدت در تله انتظارات مذاکراتی گرفتار شده است؛ اما در میانمدت و بلندمدت، متغیرهایی مانند رشد نقدینگی، کاهش درآمدهای ارزی و افت رشد اقتصادی مسیر متفاوتی را برای دلار ترسیم میکنند.
در همین راستا، سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی در خصوص دلیل ماندگاری دلار در کریدور ۱۷۰ هزار تومانی به تجارتنیوز گفت: «در زمان جنگ، قیمت دلار حتی تا محدوده ۱۹۰ هزار تومان نیز حرکت کرد و بازار با قیمتهای متفاوت و بعضا سلیقهای مواجه بود. اما در شرایط فعلی، بازار در وضعیت انتظار قرار گرفته و همین موضوع اجازه خروج دلار از محدوده فعلی را نمیدهد.»
او افزود: «در کوتاهمدت انتظارات نقش اصلی را در بازار ارز بازی میکند. بخشی از فعالان اقتصادی همچنان احتمال میدهند ایران و کشورهای غربی به نوعی تفاهم برسند؛ تفاهمی که میتواند به بازگشایی مسیرهای تجاری، افزایش صادرات نفت و آزادسازی بخشی از منابع بلوکهشده منجر شود. همین انتظار باعث شده بازار ارز فعلا در یک محدوده مشخص نوسان کند.»
این تحلیلگر بازارهای مالی با اشاره به وضعیت درآمدهای ارزی کشور گفت: «برای تحلیل وضعیت قیمت در بازار ارز باید به دو سمت معادله توجه کرد؛ از یک طرف میزان ارزآوری کشور و از طرف دیگر میزان تقاضا برای ارز.»
او با اشاره به وضعیت درآمدهای ارزی کشور گفت: «طبق آخرین گزارش بلومبرگ، صادرات نفت ایران در یک ماه گذشته به حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است؛ این در حالی است که میانگین صادرات نفت ایران پیش از این حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز بود. این یعنی بخش مهمی از درآمدهای ارزی کشور کاهش یافته است.»
او افزود: «از سوی دیگر صادرات غیرنفتی نیز به دلیل آسیب دیدن برخی زیرساختهای صنعتی و تولیدی با افت همراه شده است. در نتیجه ورود ارز به کشور نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده و این موضوع در میانمدت و بلندمدت میتواند خود را در نرخ ارز نشان دهد.»
بوربور ادامه داد: «کاهش صادرات به معنای ورود کمتر ارز به کشور است و طبیعتا در میانمدت میتواند بر بازار ارز اثرگذار باشد.»
این کارشناس اقتصادی در تشریح وضعیت فعلی بازار ارز اظهار داشت: «در شرایط کنونی شاهد کاهش تقاضای ارزی هستیم. محدودیتهای تجاری و بسته بودن برخی مسیرهای حملونقل باعث شده واردات رسمی، واردات غیررسمی و حتی واردات خدمات نسبت به گذشته کاهش پیدا کند.»
او افزود: «به همین دلیل با وجود افت درآمدهای ارزی، فشار تقاضا نیز کمتر شده و همین موضوع فعلا نوعی تعادل نسبی در بازار ارز ایجاد کرده است. اما این شرایط نمیتواند برای مدت طولانی ادامه داشته باشد.»
بوربور با اشاره به یکی از مهمترین انتظارات فعالان بازار درباره مذاکرات گفت: «برخی تصور میکنند در صورت توافق، ورود منابع بلوکهشده میتواند به کاهش قابل توجه قیمت منجر شود. اما باید توجه داشت که بخش مهمی از این منابع پیش از این در ترازنامه بانک مرکزی لحاظ شده و معادل ریالی آن به اقتصاد تزریق شده است.»
او تاکید کرد: «در نتیجه، آزادسازی این منابع لزوما به معنای ورود مستقیم ارز جدید به چرخه اقتصاد و بازار واردات نخواهد بود و اثر آن بر قیمت دلار محدودتر از چیزی است که برخی تصور میکنند.»
این تحلیلگر بازارهای مالی با اشاره به چشمانداز بلندمدت بازار ارز گفت: «در کوتاهمدت میتوان برای مذاکرات شانس موفقیت یا ناموفق بودن قائل شد و بازار نیز بر همین اساس در یک محدوده مشخص نوسان میکند؛ اما در میانمدت و بلندمدت متغیرهای بنیادی تعیینکننده خواهند بود.»
او افزود: «رشد نقدینگی، کاهش رشد اقتصادی، محدودیت درآمدهای ارزی و کاهش صادرات نفتی عواملی هستند که در نهایت اثر خود را بر قیمت دلار خواهند گذاشت. به همین دلیل رشد قیمت دلار در افق میانمدت و بلندمدت کاملا قابل تصور است.»
سرمایهگذاری به معنای خرید آینده است و نباید صرفا با نگاه کوتاهمدت انجام شود.
اما آیا سطوح فعلی قیمت دلار برای سرمایهگذاری مناسب است یا خیر؟ بوربور در پاسخ به این پرسش گفت: «سرمایهگذاری به معنای خرید آینده است و نباید صرفا با نگاه کوتاهمدت انجام شود.»
او ادامه داد: «با توجه به تورم بالای کالا و خدمات، رشد مداوم نقدینگی و چشمانداز اقتصادی موجود، اگر فردی دلار را در محدوده ۱۷۵ هزار تومان خریداری کند و فرض کنیم قیمت دلار تا پایان سال به میانه کریدور بیستم برسد، بازدهی آن از بسیاری از گزینههای بدون ریسک بیشتر خواهد بود.»
این کارشناس بازارهای مالی تاکید کرد: «در شرایط فعلی هیچکس نمیتواند با قطعیت درباره آینده کوتاهمدت اقتصاد و سیاست اظهار نظر کند. ممکن است تنشها تشدید شود یا برعکس، توافقی نسبی حاصل شود. به همین دلیل بهترین راهکار تشکیل سبد متنوع دارایی است.»
او گفت: «در شرایط فعلی وزن طلا، صندوق درآمد ثابت و بخشی از سهام باید در سبد سرمایهگذاری بیشتر باشد. سرمایهگذاران نباید تمام دارایی خود را روی یک بازار متمرکز کنند.»
بوربور در پایان درباره ارزش ذاتی دلار گفت: «اگر متغیرهای اقتصادی شامل نقدینگی، رشد اقتصادی و تراز ارزی کشور را مبنا قرار دهیم، قیمت تعادلی دلار روی کاغذ در محدوده ۱۳۰ هزار تومان قرار میگیرد.»