صفحه نخست

سیاسی

جامعه و فرهنگ

اقتصادی

ورزشی

گوناگون

عکس

تاریخ

فیلم

صفحات داخلی

پنجشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۲ - 2023 June 01
کد خبر: ۱۹۸۲۸۷
تاریخ انتشار: ۰۰:۱۴ - ۰۶ دی ۱۳۹۸
تعداد نظرات: ۱ نظر
رویداد۲۴ بررسی کرد؛

بودجه نویسی به روش استقراض و واگذاری اموال!/ در سال‌های پایانی دولت چه بر سر اموال عمومی می‌آید؟

لایحه بودجه سال ۹۹ در کمیسیون برنامه تایید شد. میزان استقراض دولت در ردیف واگذاری دارایی‌های مالی نشان می‌دهد این رقم نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۸ بیش از ۵/۲ برابر شده است که نشان دهنده وابستگی شدیدتر بودجه به استقراض است.

رویداد۲۴ نظریه انتخاب عمومی بر این فرض استوار است که دولت‌ها منافع شخصی، گروهی و حزبی خود را دنبال می‌کنند به جای اینکه به صورت خیرخواهانه منافع عمومی دنبال شود. این در حالی است که زمانی سیاست‌ها، درست اجرا می‌شوند که با منافع عمومی و منافع گروهی همسو شوند.

معمولا دولت‌ها در ایران تصمیم‌گیری‌های کوتاه‌مدت را به تصمیم‌سازی‌های بلندمدت ترجیح می‌دهند و به جای در نظر گرفتن افق‌های بلندمدت، افق‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت (حداکثر ۱۰ ساله) را مورد توجه قرار می‌دهند.

این امر باعث می‌شود همیشه تصمیمات مهم به دولت‌های بعدی و زمان‌های بعدی احاله شود یا راحت‌ترین تصمیمات در زمان حال گرفته شده و راه‌حل‌های مشکل اما مناسب به آیندگان واگذار ‌شود.

این مساله در سال‌های آخر دولت‌ها شدیدتر است و نزدیک‌بینی در دوره‌های دوم ریاست جمهوری یا در سال‌های پایانی دولت‌ها بر نگاه سیاست‌مداران حاکم می‌شود چرا که آینده‌ای که از نظر آن‌ها اهمیت دارد و آن‌ها به این سال‌ها وزن بیشتری می‌دهند کوتاه‌تر می‌شود.

این رویکرد، در لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ که برای یک سال مانده به اتمام دولت یازدهم نوشته شده است نیز مشاهده می‌شود.

معمولا دولت‌ها برای تامین مالی در سال‌های پایانی یا به سراغ استقراض و ایجاد بدهی می‌روند و یا با واگذاری اموال و شرکت‌های دولتی، سعی در تامین منابع لازم برای بودجه دارند و این مساله به عنوان یک الگوی رفتاری در دولت‌ها مشاهده می‌شود.


بیشتر بخوانید: رویایی به نام قطع وابستگی بودجه به نفت/ مجلس چه اصلاحاتی را می‌تواند در لایحه بودجه ایجاد کند؟


در طبقه‌بندی بودجه به آن بخش از منابعی که از محل واگذاری‌ها باشد، منابع حاصل از واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای گفته می‌شود. دو جزء مهم واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای فروش نفت و میعانات گازی (ردیف ۲۱۰۱۰۰) و جزء دیگر واگذاری اموال منقول و غیرمنقول (۲۱۰۲۰۰) است.

به گزارش رویداد۲۴ با وجود اینکه سهم درآمدهای نفتی، ردیف ۲۱۰۱۰۰ حدود یک سوم شده است ولی دولت با افزایش بیش از ۱۰ برابری ردیف واگذاری اموال منقول و غیرمنقول، ردیف شماره ۲۱۰۲۰۰، باعث شده است وابستگی بودجه به واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای تغییر زیادی نداشته باشد.

هرچند نفت و گاز سرمایه طبیعی هستند، اما دارایی‌های منقول و غیرمنقول دولت نیز دارایی‌های فیزیکی دولت به حساب می‌آیند که واگذاری آن‌ها مانند منابع سمی در بودجه عمل می‌کند. اگر بدون لحاظ واگذاری اموال منقول و غیرمنقول نسبت وابستگی بودجه به نفت را محاسبه کنیم، این نسبت (با لحاظ برداشت از صندوق توسعه ملی در ردیف‌ها و در تبصره‌ها) برابر ۲۶ درصد خواهد شد که در مقایسه با نسبت مشابه در قانون بودجه سال ۱۳۹۸ (۳۴ درصد) کاهش داشته است.

اما اگر واگذاری اموال منقول و غیرمنقول را در این نسبت لحاظ کنیم نسبت وابستگی بودجه به منابع حاصل از واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (طبیعی و فیزیکی) به ۳۷ درصد خواهد رسید که بیشتر از نسبت مشابه در قانون سال ۱۳۹۸ است. این رفتار بودجه‌ای نشان می‌دهد دولت با نزدیک شده به پایان دوره خود به سمت تامین مالی از محل واگذاری اموال رفته است.

رفتار دیگری که مشاهده می‌شود افزایش بدهی‌ها و وابستگی بودجه به استقراض است. میزان استقراض دولت در ردیفی با عنوان واگذاری دارایی‌های مالی انعکاس می‌یابد. این رقم نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۸ بیش از ۵/۲ برابر شده است که نشان دهنده وابستگی شدیدتر بودجه به استقراض است.

با این حال دولت‌ها در هر سال مالی بخشی از بدهی‌های خود را بازپرداخت می‌کنند، که به این بخش تملک دارایی‌های مالی گفته می‌شود.


ببینید: لایحه بودجه سال ۹۹ در یک نگاه/ از مالیات صد هزار تومانی تا هزینه میلیاردی حفاظت از شخصیت‌ها +فیلم


به گزارش رویداد۲۴ یک روش بهتر برای بررسی میزان بدهی‌های دولت در بودجه محاسبه خالص بدهی ایجاد شده است که از اختلاف واگذاری دارایی‌های مالی و تملک دارایی‌های مالی محاسبه می‌شود. این رقم در لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۸ حدود ۵/۳ برابر شده است که نشان دهنده وابستگی بیشتر به استقراض و ایجاد بدهی است. لازم به ذکر است بدهی‌ها غیر از مجوز ایجاد بدهی و استقراض از خارج و بدهی شرکت‌های دولتی است. بنابراین الگوی رفتاری دولت در لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ نشان‌دهنده شدت گرفتن بدهی‌ها و افزایش نسبت واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای از محل واگذاری اموال منقول و غیرمنقول است. دلیل بروز این الگوی رفتاری هم نزدیک شدن به پایان دولت و نزدیک‌بینی شدید دولت در سیاستگذاری است چرا که نگرانی نسبت به بازپرداخت بدهی‌ها یا واگذاری اموال خود ندارد.

معمولا برای مقابله با چنین الگوهای رفتاری قواعد مالی وضع می‌شود و دولت برای تهیه بودجه موظف است این قواعد را رعایت کند؛ برای مثال ایجاد سقف بدهی به تولید ناخالص داخلی، که این قاعده در قانون برنامه ششم در سطح ۴۰ درصد تعیین شده است. اما قاعده مالی مهمتری که دولت را از نظر چنین رفتارهایی کنترل می‌کند برقراری سقف رشد بدهی‌ها است به نحوی که دولت در هر سال نتواند بیش از نرخ تعیین شده بدهی ایجاد کند.

یک معیار مناسب برای تعیین سقف ایجاد بدهی در هر سال، توان مالیات‌ستانی دولت است که از طریق رشد تولید ناخالص داخلی قابل محاسبه است. به عبارتی در هر سال رشد بدهی‌های دولت نباید از متوسط رشد اقتصادی یا تا دو برابر متوسط رشد اقتصادی کشور بیشتر باشد.

نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
۱۴:۲۳ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۶
در پایان دوران احمدی نژاد هم همینطور بود با تغییر تعریف بیکار مشکل بیکاری حل شد و بسیاری دیگر از این خیانتها
نظرات شما