صفحه نخست

سیاسی

جامعه و فرهنگ

اقتصادی

ورزشی

گوناگون

عکس

تاریخ

فیلم

صفحات داخلی

شنبه ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۳ - 2024 April 27
کد خبر: ۳۲۳۳۴۲
تاریخ انتشار: ۱۷:۰۴ - ۰۷ بهمن ۱۴۰۱
تعداد نظرات: ۶۳ نظر
رویداد۲۴ گزارش می‌دهد؛

اختلاف ایران و جمهوری آذربایجان بر سر چیست؟

تقابل روز‌های اخیر دولت‌های ایران و آذربایجان و سخنان الهام علی اف شاید برای بسیاری مایه تعجب بود، اما رصد اخبار دو سال اخیر و به خصوص پس از حملات باکو به خاک ارمنستان و بحران‌های موجود در مساله کریدور ایران و ارمنستان، نشان می‌دهد این تقابل عجیب نیست. رویداد24 در گزارشی که میرا قربانی‌فر آن را تهیه کرده به سابقه اختلاف دو کشور پرداخته است.

رویداد۲۴  میرا قربانی‌فر: شاید همان زمان که رزمایش سه روزه عبور از ارس توسط نیروی زمینی سپاه برگزار شد باید به این مساله توجه می‌شد که سطح تنش با همسایه شمالی که بار‌ها از کمک‌های ایران بهره برده است حالا هر روز بیشتر از روز قبل در حال افزایش است. امروز هم ماجرای حمله به سفارت آذربایجان در تهران روابط دیپلماتیک دو کشور را تا نقطه بحران پیش برد.

ماجرا از این قرار بود که فردی به نام «یاسین حسین‌زاده» که ظاهرا همسرش آذربایجانی بوده، ساعت ۸:۳۰ صبح روز جمعه ۰۷ بهمن ۱۴۰۱ مسلح به سلاح کلاشینکف به سمت سفارت باکو در تهران حمله می‌کند که در نتیجه آن «اورخان عسگروف» رئیس حراست سفارت باکو کشته و دو نفر دیگر زخمی می‌شوند. 

پس از جنگ سال ۲۰۲۰ میان باکو و ارمنستان که منجر به بروز سلسله ناامنی‌هایی در منطقه قفقاز جنوبی شد، رزمایش سپاه در منطقه ارس با نام «ایران مقتدر» برگزار شد که در واقع سومین رزمایش در دو سال اخیر بود. تفاوت این رزمایش البته این بود که بر خلاف رزمایش‌های گذشته که معمولاً در گستره سرزمینی محدودی برگزار می‌شد، این رزمایش تقریباً همه مرز شمال غربی ایران را دربر می‌گرفت.

علت این رزمایش‌ها، به‌ویژه رزمایش اخیر را می‌توان دنباله‌دار شدن درگیری‌ها و ناامنی‌ها در منطقه قفقاز دانست. به خصوص که در ۶ ماه گذشته، دست‌کم دو بار نیرو‌های جمهوری آذربایجان و ارمنستان با هم درگیر شده‌اند. از این رو به نظر می‌رسد رزمایش اخیر ایران، پاسخی به بی‌ثباتی‌های سیاسی و نظامی شمال مرز‌های خود، به‌ویژه شمال رود ارس باشد.

نباید از یاد برد که تنها یک سال قبل، مانور لشکر عاشورا تبریز در مرز ارس نیز انجام شده بود. لشکری که روزی فرماندهی آن را مهدی باکری بر عهده داشت و از مهم‌ترین مدافعان شهر‌های ایران در خوزستان بود، در حالی در مرز ارس و برای رزمایش حاضر شد که مهم‌ترین مساله مهم در آن مانور را حضور لشکری از آذربایجان در مرز ارس می‌دانستند، نکته‌ای که به نظر می‌رسد در نهایت الهام علی‌اف رئیس جمهور آذربایجان آن چنان که باید آن را به درستی درک نکرده بود.


بیشتر بخوانید: هدف آذربایجان از حمله به ارمنستان چیست؟


اهمیت مرز ارمنستان برای ایران

اما اینکه چگونه طی دو سال روابط دو کشور تا این مرحله پیش رفت را باید در موقعیت ژئوپلتیک ایران، جغرافیای منطقه و افزایش تنش بین ارمنستان و باکو و هم‌چنین افزایش تحریم‌ها بر ایرانتحلیل کرد. جمهوری اسلامی در حالی از سال ۱۳۹۶ هدف سخت‌ترین تحریم‌ها و ممنوعیت مراودات جهانی قرار گرفته است که که با ۷ کشور جهان دارای مرز خاکی است و با ۱۲ کشور نیز مرز دریایی مشترک دارد. این مساله برای کشوری، چون ایران می‌تواند فرصت و تهدید باشد.

کنترل مرز‌های یک سرزمین با این تنوع همسایه از نظر امنیتی یک بحران جدی است و از سوی دیگر دسترسی به مرز دریایی در شمال و جنوب ایران و همزمان تنوع بالای مرز خاکی نیز می‌تواند در زمان بحران‌های اقتصادی یک فرصت باشد؛ فرصتی که شاید با ایجاد رابطه متعادل با همسایگان، می‌تواند راهگشای اقتصادی باشد.

ایران در سال‌های اخیر سعی کرده بنا به موقعیت اقتصادی خاص خود مسیر خود را از عراق و سوریه تا مدیترانه و اروپا باز نگه دارد و از سوی دیگر با استفاده از موقعیت جغرافیایی افغانستان و حتی به قیمت بدنامی رابطه با طالبان مسیر مراوده با چین را حفظ کند. هر چند که بسیاری از کارشناسان مسیر افغانستان را بیش از ایران برای طرف چینی دارای اهمیت می‌دانند چرا که چینی‌ها توسط خاک افغانستان و دسترسی به ایران، می‌توانند مسیر زمینی نیز به خاورمیانه برای خود بیابند.

در مسیر جنوب، با همه تحریم‌های رخ داده، دسترسی ایران به تنگه هرمز و دو بندر مهم، چابهار و بندرعباس همواره موقعیت ایران و دست بالای آن را حفظ کرده است؛ مشکل، اما در مسیر شمال است. مسیر ایران در شمال شرقی به ترکمستان می‌رسد که دارای اهمیت خاصی از نظر موقعیت جغرافیایی و اقتصادی و ترانزیتی برای ایران نیست. در مقابل، اما کریدور ایران با ارمنستان همواره دارای اهمیت خاصی بوده است. این مسیر دسترسی ایران به روسیه، بلاورس، اوکراین و به تبع آن بخشی از اروپا بوده است.

یکی از اولین تبعات جنگ بین ارمنستان و آذربایجان در سال ۲۰۲۰، تنگ شدن دالان عبور ایران بود. کما این که برخی از کارشناسان حوزه قفقاز در آن زمان یکی از بازی‌های دولت باکو را تلاش برای محدود کردن دسترسی ایران از نظر مرزی به ارمنستان دانستند و معتقد بودند این تلاشی برای مسدود کردن مسیر ایران است. هر چند نمی‌توان علت یک جنگ که عامل اصلی آن قره باغ بود را به حد بستن مرز دو کشور تقلیل داد، اما نمی‌توان از تلاش دولت باکو با همراهی پشت پرده ترکیه اردوغان نیز به راحتی عبور کرد. پس دیگر عجیب نبود زمانی که در ۲۵ آبان سال ۱۴۰۰ و یک روز پس از آن که مولود چاووش‌اغلو وزیرخارجه ترکیه در تهران با روی گشاده ابراهیم رئیسی مواجه شد تا بسیاری از ناظران از پایان یک دوره تنش در رابطه بین ایران و ترکیه سخن به میان آورند، ارتش جمهوری آذربایجان با پیشروی از استان کلبجر خود تا عمق ۱۰ کیلومتری خاک ارمنستان به سوی شهر سیسیانِ، آتش‌بس ۹ نوامبر ۲۰۲۰ میلادی با ارمنستان را نقض و اقدام به گرفتن اسیر از نیرو‌های مسلح ارمنی کرد؛ اسرایی که انتشار ویدیو‌های رفتار طرف آذری با آنان در فضای مجازی هر دو طرف و حتی ایران و روسیه و ترکیه نیز واکنش‌برانگیز شد و طیفی از واکنش‌ها از انزجار تا تشویق و افتخار به شجاعت نیرو‌های آذربایجانی را رقم زد.

شاید در آن زمان ایران تصور می‌کرد با بهبود روابط با ترکیه تنش در مرز‌های خود را نیز کنترل خواهد کرد، اما در نهایت این روند به گونه دیگری پیش رفت. هر چند که در آبان ۱۴۰۰، بالاخره با پادرمیانی روسیه، نیرو‌های آذربایجان از عمق خاک ارمنستان عقب‌نشینی کردند و نیکول پاشینیان نخست‌وزیر متمایل به غرب ارمنستان نیز با تغییر وزیر دفاع و عزل آرشاک کاراپتیان تلاش کرد جلوی افزایش تنش را بگیرد، اما به‌نظر می‌رسد کوتاه آمدن پاشینیان و عزل چهارمین وزیر دفاع ارمنستان در یک سال نیز مانع از تداوم تنش در خط مرزی دو کشور نشد.

اهمیت دالان زنگزور برای ایران

به گزارش رویداد۲۴ برای درک این تنش و تکرار چند باره آن در یک سال اخیر، باید یک بار دیگر جنگ ۴۴ روزه بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان را بازخوانی کنیم. حل مناقشه قره باغ بین دو کشور، هر چند جنگ را خاتمه داد، اما وضعیت ژئوپلیتیک در منطقه را نیز به طور کامل دگرگون کرد و فرصت‌های جدید متعددی فراهم آورد و در نهایت گشوده شدن دالان‌های حمل و نقل زمینی به عمده‌ترین موضوع مورد بحث در منطقه تبدیل شد.

یکی از مهم‌ترین مسیر‌های حمل و نقل زمینی، دالان زنگزور است که جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان را از طریق ارمنستان به روسیه و ترکیه متصل و زمینه را برای ارتباط آسیا، اروپا و خاورمیانه با یکدیگر فراهم می‌کند. برخی کارشناسان معتقدند این طرح نه فقط فرصت‌های تازه و گوناگون اقتصادی به وجود خواهد آورد، بلکه به برقراری صلح پایدار در منطقه جنوب قفقاز نیز کمک خواهد کرد.

دالان زنگزور کوتاه‌ترین مسیر حمل و نقل زمینی بین اقیانوس آرام و اطلس و همچنین نقطه تلاقی جنوب به شمال و شرق به غرب است که به گسترش حمل و نقل زمینی و مرتبط کردن اروپا و آسیا به یکدیگر خواهد انجامید.

گسترش حمل و نقل زمینی و راه آهن در مسیر دالان زنگزور در دیدار زمامداران ارمنستان و جمهوری آذربایجان در بروکسل مورد بررسی قرار گرفت. اتحادیه اروپا و آمریکا به شدت از اجرای این طرح حمایت می‌کنند.همچنین  واشنگتن آمادگی خود را برای کمک به توسعه مسیر حمل و نقل زمینی زنگزور اعلام کرده است.

مساله این است که با بازگشایی دالان زنگزور، امکان دسترسی ترکیه به حوزه دریای خزر فراهم می‌شود و این دالان به یکی از کوتاه‌ترین مسیر‌های حمل و نقل زمینی بین ترکیه، آسیای میانه و چین تبدیل خواهد شد و در عین حال ارتباط زمینی بین دریای سیاه، قفقاز، آسیای میانه با هند، چین و دیگر کشور‌های شرق و جنوب آسیا را فراهم خواهد آورد.

البته این موضوع منتقدانی هم دارد؛ چنانچه احمد کاظمی عضو هیات علمی بنیاد مطالعات قفقاز که معتقد است باز شدن این دالان، هیچ فایده‌ای برای ایران ندارد و تنها راهی است که دولت باکو با بهانه این دالان مرز ایران و ارمنستان را محدود کند و در نهایت با دادن موقت این دالان یک مرز موقت را بازگشایی خواهد کرد و در نهایت با دسترسی به نخجوان این کریدور را نیز از ایران خواهد گرفت.

کاظمی پیش از این دالان زنگزور را برای ایران جعلی و بی‌فایده خوانده و گفته بود دالان زنگزور یا دالان تورانی، جریان‌سازی‌های بی‌اساس و ساختگی است که با هدف تخریب سیاست خارجی ایران صورت می‌گیرد.

روزنامه «ینی مساوات» که از جمله روزنامه‌های نزدیک به دولت باکو است و معمولا مواضع ریاست جمهوری این کشور را منعکس می‌کند، در سال ۲۰۲۱ و در یادداشتی مدعی شده بود که ارمنستان مجبور به پذیرش ایجاد یک دالان در خاک خود شده و موضع ایران در این مورد اهمیت چندانی ندارد.

به گزارش خبرآنلاین، روزنامه ینی مساوات مدعی شده بود که «دالان زنگزور ایجاد خواهد شد و ارمنستان هیچ حقی بر نظارت بر عبور و مرور از این دالان نخواهد داشت. روسیه تاکید دارد که این مسیر باید براساس توافق ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ گشوده شود و کنترل آن به عهده نیرو‌های مرزبانی روسیه خواهد بود.»

به ادعای ینی مساوات، باکو پس از درگیری‌های ۱۵ و ۱۶ نوامبر، شرط آتش‌بس را پذیرش دالان زنگزور توسط ارمنستان تعیین کرده بود و با حمایت روسیه از خواست جمهوری آذربایجان، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان نیز مجبور به پذیرش آن شده و در دیدار سران در ۲۶ نوامبر نیز این توافق را نهایی کرده‌اند.

ینی مساوات در همان گزارش نوشته «باکو به ازای گشایش دالان زنگزور برای رفع محاصره ارمنستان آماده نمی‌شود. ترکیه از جمهوری آذربایجان و روسیه درباره گشودن دالان زنگزور حمایت می‌کند و نیاز جدی به موضع ایران نیز احساس نمی‌شود. در نتیجه ارمنستان تنها مانده و مجبور به پذیرش شرایط موجود است.»

این شرایط در حالی است که دولت ایران چه در سال ۲۰۲۱ و چه در هفته‌های اخیر حتی با برگزاری مانور نظامی نشان داده است که ابدا از مرز زمینی خود با ارمنستان نخواهد گذشت و حداقل به این راحتی در دام دالان زنگزور نخواهد افتاد.

در این میان، اما دولت ارمنستان که سابقه تاریخی خصومت با ترکیه را دارد از بازگشایی دالان زنگزور به روی ترکیه اجتناب می‌کند، چون تمایلی برای حضور این کشور در خاک کشور خودش ندارد و ترکیه مشخصا سعی می‌کند از طریق اعمال نفوذ بر الهام علی‌اف این دالان را به روی خود باز کند و حتی اگر لازم باشد سهم ایران از این کریدور را نیز ببلعد. در مقابل ارمنستان امیدوار است با همراهی طرف ایرانی (بیشتر) و طرف روسی (کمتر) این مسیر را تنها به روی ایران و باکو باز بگذارد و اجاره حضور ترکیه در این منطقه را ندهد. این عامل را باید دلیل اصلی تلاش الهام علی‌اف برای دسترسی به نخجوان نیز دانست.

در واقع اهمیت مساله نخجوان که بعد از مساله قره باغ بهانه تازه‌ای برای لشکرکشی دولت باکو بوده، بیش از خود نخجوان و دسترسی زمینی به بخش‌های دیگر از خاک ارمنستان است. اما سوال دیگر همچنان وجود دارد که آیا این تلاشی برای ضمیمه کردن بخش دیگری از خاک ارمنستان است یا این بار هدف بزرگ‌تر، بستن مسیر ایران و ارمنستان بوده است؟

اهمیت استراژیک نخجوان

رئیس خبرگزاری توران در باکو پس از حمله محدود باکو به ارمنستان در سال ۲۰۲۱ گفته بود که «واقعیت امر این است که نخجوان اهمیت اقتصادی زیادی برای باکو ندارد و ایجاد کریدور بین جمهوری آذربایجان و نخجوان برای ما دارای اهمیت خاصی نیست. بیشترین تبادل تجاری نخجوان با ایران و ترکیه است و ما به عنوان جمهوری آذربایجان کشوری هستیم که بیش از ۸۰ درصد نیازهایمان را از طریق واردات کالا تامین می‌کنیم بنابراین چیز زیادی برای صادر کردن به نخجوان نداریم که بگوییم میخواهیم راهمان را به نخجوان باز کنیم تا به آنجا کالا بفروشیم.»

این روزنامه‌نگار قدیمی آذربایجانی، البته در برابر پرسش از چرایی اصرار آذربایجان بر گرفتن این کریدوراز ارمنستان، این بار مساله را نه ترکیه و دولت باکو، که تمایل روسیه می‌داند و این گونه توضیح می‌دهد که «این اصرار از طرف آذربایجان نیست بلکه از سوی روسیه است. در واقع این روسیه است که از منافع کریدور بهره‌مند خواهد شد چرا که مسئله اصلی برای روسیه کریدور شمال-جنوب است که بندر اقیانوسی چابهار ایران و کشور‌های خلیج فارس را از طریق راه‌آهن به بندر پترزبورگ روسیه وصل می‌کند. این کریدور در حال حاضر به دلیل تحریم‌ها علیه ایران و سایر ناکارآمدی‌ها یک قطعه ناتمام و گمشده دارد و آن راه‌آهن رشت-آستاراست که تکمیل آن تا پیش از ۲۰۲۶ نیز پیش‌بینی نمی‌شود.»

روزنامه نگار آذربایجانی در حالی معتقد است که دست پشت پرده تنش روسیه است که وارطان ووسکانیان استاد شرق‌شناسی دانشگاه ایروان نظر دیگری دارد و معتقد است هدف آذربایجان نه تعیین مرز و به رسمیت شناختن مرز‌های زمان شوروی بین دو کشور بلکه پیشروی در شمال استان سیونیک و قطع آن و سپس اشغال کل این باریکه ۴۰ کیلومتری و قطع ارتباط ارمنستان با ایران است.

ووسکانیان در سال ۲۰۲۱ به یورونیوز گفته بود «تجاوز اخیر آذربایجان به ارمنستان نشان می‌دهد هدف اصلی آذربایجان ممانعت از راه مواصلاتی ارمنستان-ایران است که جزئی از کریدور شمال-جنوب محسوب می‌شود و هدف باکو نه تنها ایجاد تنگنای ژئوپلتیکی برای ارمنستان بلکه به همان شکل ایجاد تنگنای ژئوپلتیکی و اقتصادی برای ایران نیز هست؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد برخورد بسیار قاطعانه‌تری از سوی ایران نسبت به مسئله باید صورت بگیرد و بیانیه سخنگوی وزارت خارجه ایران که خواسته بود تا توازن را در این موضوع نسبت به هر دو طرف حفظ کند بنظر راهگشا نمی‌آید و می‌بایستی که با تبدیل شدن باکو به یک کشور خطرناک برای منطقه مقابله کرد. خطری که بیش از همه متوجه ایران و ارمنستان خواهد بود.»

ووسکانیان در همان زمان تاکید می‌کند و اخطار می‌دهد که «سیاست خارجی آذربایجان را به عنوان کشوری که در حال حاضر کم‌وبیش در شرایط مستعمرگی ترکیه قرار گرفته می‌توان در سه محور علیه ایران دانست: «اول اینکه تنش در قفقاز جنوبی به نفع ایران نیست و صرفا نفوذ ترکیه را افزایش خواهد داد. دوم اینکه ایجاد تنش در درون ایران و به آشوب کشیدن شمال‌غرب ایران که از طرف محور باکو-آنکارا دیگر حتی پنهان نیز نمی‌شود و سوم اینکه محاصره و مهار ایران از سوی برخی از کشور‌های خاورمیانه و غرب مورد حمایت است؛ بنابراین اگر ایران در سیاست خارجی فعلی خود نسبت به قفقاز جنوبی تجدیدنظر نکند به سرعت منافع خود را در این منطقه از دست خواهد داد. ایران می‌تواند رویکرد موازنه‌گرا بین آذربایجان و ارمنستان داشته باشد، ولی این به این معنا نیست که در برابر باکو چنین منعطف و بعضا منفعل عمل کند.»

اخطار جدی این کارشناس ارمنستانی را در همان زمان بار‌ها کارشناسان ایرانی و روسی نیز درباره اهمیت حفظ کریدور ایران و ارمنستان نیز تکرار کردند. در حقیقت در زمانی که برخی نمایندگان مجلس و بعضی از امامان جماعت در مناطق آذری‌زبان ایران بر مساله خاک اسلام بودن قره باغ تاکید می‌کردند، کارشناسان سیاست خارجی و منطقه‌ای بار‌ها هشدار دادند که منافع ملی ایران در حفظ مرز مشترک خود با ارمنستان و حفظ این کریدور است و ایران نباید وارد بازی شود که الهام علی‌اف با صحنه‌گردانی ترکیه و اسرائیل در حال رقم زدن آن است؛ اخطاری که به نظر می‌رسید بالاخره طرف ایرانی با یک سال تاخیر متوجه آن شد!

محسن پاک‌آیین سفیر اسبق ایران در باکو نیز در همان زمان، مشکل را نه در قفقازجنوبی و بین دو کشور آذربایجان و ارمنستان بلکه در سهم‌خواهی ترکیه ارزیابی کرده بود. پاک‌آیین درباره لزوم تعیین حدود مرزی دو کشور و تلاش آذربایجان بر این امر گفته بود «کریدور زنگزور مشکل چندانی بین دو کشور محسوب نمی‌شود و به راحتی و با بهبود رابطه بین این دو کشور پس از تعیین حدود مرزی می‌تواند تحقق پیدا کند و اتفاق خاصی هم نخواهد افتاد اگر چنین کریدوری به آذربایجان داده شود تا به نخجوان دسترسی پیدا کند. مشکل آنجاست که ترکیه هم می‌خواهد از این کریدور بهره‌مند شود و به دریای خزر و آسیای مرکزی دسترسی داشته باشد و این چیزی نیست که ارمنستان بپذیرد چرا که ارمنستان به هرحال بر خاک خود حاکمیت دارد و با توجه به مشکلات تاریخی که با ترکیه دارد و عدم رابطه‌اش با این کشورمایل نیست خاکش را در اختیار ترکیه بگذارد؛ بنابراین اگر مساله کریدور را مساله‌ای در سطح قفقاز ببینیم که قرار است آذربایجان را به نخجوان وصل کند یک موضوع است، اما وقتی موضوع را آنگونه که ترکیه می‌بیند اگر ببینیم موضوع چیز دیگری خواهد بود. کریدور وقتی به کریدور توران به شکلی که ترکیه مطرح می‌کند تبدیل می‌شود مشکل‌ساز می‌شود وگرنه موضوع قابل حل و فصل خواهد بود.»

مرز ایران و آذربایجان با ۶ مدعی مستقیم و غیرمستقیم!

نظر سفیر سابق ایران در باکو از این جهت دارای اهمیت است که از تمایل به حضور ترکیه برای دسترسی به دریای خزر و آسیای مرکزی سخن می‌گوید. توجه کنید ایران در حالی برای باز نگه داشتن مرز و کریدور خود با ارمنستان تلاش می‌کند که ترکیه کیلومتر‌ها دور از مرز خود سعی دارد مسیری را برای دسترسی خود باز کند که می‌تواند حضور و دخالت در خاک کشوری باشد که با آن خصومت تاریخی دارد. به این ترتیب می‌رسد حالا مرز ایران و ارمنستان، که قرار بوده مرز دو کشور باشد دست‌‎کم محل جدال مستقیم سه کشور دیگر روسیه، باکو و ترکیه شده است و با کمی دقت می‌توان در پشت صحنه نیز رد پای اسرائیل و فرانسه و آمریکا را نیز مشاهده کرد؛ مرزی بین دو کشور که حداقل محل جولان ۶ کشور دیگر نیز شده است و تقریبا دسترسی به دریای خزر، آسیای میانه و ترانزیت و نفوذ اقتصادی از جمله دلایل این تلاش برای نفوذ است.

در این میان، اما شاید ایران با خوش‌باوری اشتباه و افزون شدن بحران‌های داخلی و انباشت مطالبات شهروندانش دیرتر از سایر کشور‌های مدعی دیگر، به اهمیت این مرز پی برد و در حالی نظرات بسیاری از کارشناسان را در مدت اخیر نادیده انگاشت، که حالا سطح تنش چنان بالا گرفته است که طی ده روز گذشته حداقل خطر تقابل نظامی بین دو کشور به جدی‌ترین سطح ممکن خود رسید؛ تنشی که هر چند رنگ پوتین‌های نظامی به خود ندید، اما با احضار سفرای دو طرف به سطح بالایی از بحران دیپلماتیک نزدیک شد.

تنش‌زایی باکو در منطقه

باید توجه کرد که رفتار باکو هر چند حتی بعد از جنگ ۴۴ روزه قره باغ در پاییز سال ۲۰۲۰ نیز نسبت به همسایگانش هجومی‌تر شده است، اما دور اخیر مواضع و عملکرد‌های الهام علی‌اف حاکی است که این همسایه شمالی رسما قصد دارد سیاست تحکمی و تهاجمی در قفقاز جنوبی پیش ببرد و در تازه‌ترین مورد باکو بر خلاف توافق سه جانبه اخیر در سوچی، حتی تنش و درگیری مرزی خود را با ارمنستان از سر گرفت.

در شرایط بغرنج کنونی که باکو دور تازه سیاست تهاجهی را در قفقاز آغاز کرده، دیدار اخیر اردوغان و علی‌اف بسیار معنادار است. به خصوص آنکه برخی تحلیلگران و ناظران تحولات قفقاز، بر این باورند که ترکیه و شخص اردوغان برادر بزرگ‌تر و کارگردان تمام مواضع و تحرکات جمهوری آذربایجان است.

همزمان با دور تازه حملات باکو به ارمنستان، این کشور سطح تنش با تهران را نیز بالا برده است و به خصوص که پس از رزمایش نیروی زمینی سپاه در حوزه ارس، حملات رسانه‌ای و سیاسی مقامات آذری به ایران افزایش یافت؛ شدت این حملات تا جایی پیش رفت که افزون بر نمایندگان مجلس و رسانه‌های آذربایجان، حتی الهام علی‌اف رئیس جمهور این کشور هم تهران را تهدید کرد.

الهام علی‌اف رئیس جمور آذبایجان سه‌شنبه گذشته در مراسمی به مناسبت سالروز پیروزی در شوشا در جمع نظامیان این کشور حضور پیدا کرده بود، در سخنرانی خود با خطاب قرار دادن ایران گفته بود «ارتش ما قهرمانی، حرفه‌ای‌گری و فداکاری نشان داده است. اگر لازم باشد دوباره نشان می‌دهیم، به خواسته خود می‌رسیم، همه این را می‌دانند و کسانی که در مرز ما برای حمایت از ارمنستان رزمایش نظامی برگزار می‌کنند نیز باید این را بدانند. هیچ کس نمی‌تواند ما را بترساند. اگر ارمنستان بخواهد یک سیاست همسایگی خوب در پیش بگیرد، ابتدا باید تمام مفاد بیانیه ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ را رعایت کند. باید در مذاکرات صلح با آذربایجان صادقانه عمل کند. نباید زمان را تصنعی به تأخیر انداخت، نباید منتظر معجزه بود که یکی بیاید و به جای او بجنگد. هیچ کس به جای آن‌ها نمی‌آید و نمی‌جنگد، اما اگر کسی هم بیاید و بجنگد، ارتش آذربایجان با آن‌ها مقابله خواهد کرد.»

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران به فاصله ساعاتی پس از تهدید علی‌اف اعلام کرد «جمهوری اسلامی ایران همواره بر حفظ تمامیت ارضی و حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات بین جمهوری‌های ارمنستان و آذربایجان، با رعایت حق و در چارچوب حقوق بین‌الملل تاکید کرده و از این رو اشغال سرزمین‌های آذربایجان را محکوم و از آزادسازی آن در بالاترین سطوح حمایت کرده است.»

احضار متقابل سفیر‌ان تهران و باکو

سیاست الهام علی‌اف اما هزینه‌های جانبی را نیز افزایش داد و روز ۱۹ آبان ماه سال جاری سفیر جمهوری آذربایجان به خاطر آنچه ایران «تداوم تبلیغات ضد ایرانی و سیاه‌نمایی رسانه‌ها و مقامات رسمی این کشور علیه جمهوری اسلامی ایران» توصیف می‌کرد، به وزارت امور خارجه احضار شد.

یک روز پس از این احضار، این بار دولت باکو سفیر ایران را فرا خواند و رسانه‌های باکو از حضور سیدعباس موسوی سفیر ایران در باکو در وزارت خارجه این کشور خبر دادند. در پی احضار سفیر، جمهوری آذربایجان از «نارضایتی باکو در رابطه با پروپاگاندا‌های راه افتاده علیه این کشور در رسانه‌های ایرانی و لفاظی‌های تهدیدآمیز مقامات سیاسی و نظامی ارشد» گلایه کرد.

احضار‌ها و تهدید‌های متقابل اما چندان تاثیری نداشت، چون سطح تنش این بار وارد جدل رسانه‌ای متقابل شد و در هفته‌های اخیر شاهد بی‌سابقه‌ترین تشدید حملات رسانه‌ای جمهوری آذربایجان علیه ایران بودیم. خبرگزاری‌های رسمی و نیمه رسمی جمهوری آذربایجان عبارتند از آذرتاج (Azertag.az)، ترند (Trend.az)، آپا (Apa.az)، ریپورت (Report.az)، هاقین (Haqqin.az)، کالیبر (Caliber.az) و به موازات آن‌ها پایگاه‌های خبری غیر رسمی دیگری همچون آخر (Axar.az)، اوردو (Ordu.az)، مینوال (Minval.az)، اخو (Oxu.az)، ینی موساوات (musavat.com)، مدراتور (Moderator.az) که تقریبا هیچکدام منتقد سیاست‌های دولت مرکزی نیستند.

این رسانه‌ها نیز غالبا نگاه ضد ایرانی، ضد روسی و ضد ارمنی دارند و حتی مثالی در این رسانه‌ها هست که این سه کشور دشمن آنان هستند. با یادآوری این تاریخچه می‌توان گفت که این تبلیغات و حملات همواره وجود داشته، گاهی بیشتر شده و گاهی کم شده اما هر گز به طور کامل متوقف نشده است و از دوره جنگ دوم قره باغ کوهستانی در سال ۲۰۲۱ شدت یافته و در ماه‌های اخیر به اوج خود رسیده است. این تشدید تبلیغات ضد ایرانی دلیلی مشخص دارد و آن مواضع صریح و قطعی ایران در مورد تغییرناپذیری مرز‌های منطقه قفقاز و خصوصا مرز ایران و ارمنستان است. امروزه ایران در رسانه‌های جمهوری آذربایجان دشمن تلقی می‌شود.

تبلیغات ضد ایرانی و گسترش ایده‌های پان‌ترکی آنقدر در این میان تبلیغات علیه تمامیت ارضی ایران یکی از اساسی‏‌ترین ابعاد مطبوعات کشور آذربایجان است. در رسانه‌های آذربایجان به طور نظام‌مند، مناطق ترک‌زبان شمال غربی ایران «آذربایجان جنوبی» معرفی می‌شود و این داستان که قبل از قرارداد ترکمانچای مناطق شمال غربی ایران به آذربایجان بزرگ تعلق داشته و باید به آذربایجان برگردانده شوند.

یکی دیگر از موارد تبلیغی این است که خیانت به باکو با حمایت کردن از ارمنستان بار‌ها در این رسانه‌ها تکرار شده است. رسانه‌های آذربایجان با دامن زدن به این مسئله، ایران را منشاء ناآرامی منطقه معرفی می‌کنند. مطبوعات آذربایجان هر گونه دیدار یا توافق دوجانبه ارمنستان و ایران را مورد هدف قرار می‌دهند و به عنوان اقدامی علیه باکو معرفی می‌کنند. رسانه‌های آذربایجان حمایت ایران از باکو و برنامه‌های همکاری ایران و آذربایجان را نادیده می‌گیرند و به ادعای میانجی‌گری ایران در جنگ اول قره‌باغ برای به دست آوردن زمان به نفع ارامنه دامن می‌زنند.

این هفته تلویزیون رسمی ایران در واکنش به صبح بخیر تلویزیون دولتی باکو به مردمانی در خاک ایران، به هم‌وطنان جدا مانده آذری ایران در کشور اذربایجان سلام و درود فرستاد. همین سلام شاید ساده، در کنار مانور گذر از ارس نشان می‌دهد که صبر ایران کاهش یافته است و حالا دیگر پاسخ صبح بخیر‌های الهام علی‌اف، سکوت نخواهد بود.

نقش ترکیه در اختلاف ایران و آذربایجان چیست؟

باید توجه داشت که دولت‌های ترکیه به رهبری رجب طیب اردوغان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، اسرائیل و طی چند سال اخیر دولت جمهوری آذربایجان به رهبری الهام علی‌اف که هر کدام به صورت جداگانه یا چندجانبه و حتی در قالب یک ائتلاف بزرگ علیه ایران و منافع راهبری ایران اقدام کرده‌اند و آن چه اکنون گستاخی الهام علی‌اف به ایران نامیده می‌شود، در چارچوب سیاستگذاری‌های جاه‌طلبانه دولت اردوغان و به عنوان یکی از پیامد‌های سیاست تهاجمی قومی و زبانی دولت ترکیه نیز قابل بررسی است.

نقش دولت اردوغان در رفتار باکو و برخی دیگر از بازیگران منطقه‌ای علیه ایران را می‌توان با جمع‌بندی نظر کارشناسان حتی این طور نیز بررسی کرد که اولا الهام علی‌اف مجری برخی خواسته‌های اردوغان نیز هست و حتی تحلیل سیاست‌ها و اقدامات دولت علی‌اف در دهه اخیر نشان می‌دهد که روابط اردوغان و علی‌اف را نمی‌توان در قالب روابط دو دولت یا دو رئیس جمهوری تحلیل کرد، زیرا در بازی منطقه‌ای و سیاست‌گذاری خارجی اردوغان در منطقه، جمهوری آذربایجان به مثابه بخشی از ترکیه محسوب می‌شود و حتی عمل می‌کند.

دوم اینکه دولت اردوغان حتی پیش از بازی با مهره علی‌اف نیز در بیش از بیست سال گذشته با انواع سیاست‌های منطقه‌ای در حال وسوسه همسایگان و سایر بازیگران منطقه‌ای و جهانی برای محدود کردن ایران در بازی ژئوپلتیک و ترانزیتی منطقه بوده است. در حقیقت اردوغان ایران را به مثابه رقیبی قدرتمند در منطقه برای خود می‌بیند و عجیب نیست که تلاش کند سطح تنش همسایگان ایران را چنان بالا ببرد که امکان حضور بین‌المللی از ایران سلب شود.

در حقیقت اردوغان به دنبال منافع ملی کشور خود است و ایران را در این میان یک عامل رقیب برای خود می‌بیند و در نتیجه در راستای منافع ملی خود در پی محدودیت ایران در تمام حوزه‌ها از جمله دسترسی به مسیر‌های ترانزیتی نیز هست.

نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۶۳
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۳۹
رضا
۱۲:۱۹ - ۱۴۰۲/۰۲/۳۰
فارس‌ها(پارس‌ها) اهل جنگ نیستن و همونطور که از اسمشون معلومه پارس می‌کنن
ناشناس
۲۱:۱۴ - ۱۴۰۲/۰۲/۲۱
اختلاف اولیه، مقاومت اذریها علیه سلطه ایران بود اما اکنون اذریها تسلیم شده اند و دعوای ظاهری اهداف منطقه ای در رابطه با اسرائیل دارد.
ناشناس
۲۲:۱۰ - ۱۴۰۲/۰۱/۳۱
تركيه عوارض ترانزيت براي كاميونهاي ايراني گذاشته٧٠٠يورو
ناشناس
۰۸:۳۹ - ۱۴۰۲/۰۱/۲۱
دو کشور اختلاف ارضی ندارند و مرزهای آنها به روشنی مشخصه و تجزیه و استقلال خواسته پاره ای از ترکهای ایرانی می باشد پس جنگ آنها تا حدودی با روسیه است و ایران نقش مهمی ندارد
ناشناس
۱۵:۵۹ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۳
آذربایجان هنوز قدرت موشک ها سپاه ندیده که اینجوری ضرر میزنه
حالا خوبه تا ۲۰۰ سال پیش برای ایران بود و به خاطر شاه هان حرامزداه دوران قاجار از ایران جدا شد
ناشناس
۱۳:۳۵ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۳
ایران باید یک قرار داد نظامی با ارمنستان ببندد حالا ببینم اذربایجان چه غلطی میتونه بکنه
ایران
۰۲:۳۷ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۳
من خودم ترکم ولی اینو بگم الهام خانم هیچ قحی نیست.اسم اونا ازاول خلقت اسمشون روشونه.باکوقورومساغی.خواهشا ترکهای ایرانو با اونا یه جا نزارین.ما ترکهای ایران سگمون به صدتاباکوئی میارزه.بیشرفها تا دیروز خوردوخوراکشون همه چیشون از تبریز و ایران بود حالا هار شدن افتادن به جونمون نه که به کونمون.ماترکای ایران هیچ سنخیتی با اون الهام قورمساخ نداریم.اونا جزئی از خاک ما بودن نه ما.به ایرانی بودنتون افتخار کنین.زنده بادترک ایران زنده باد آذربایجان یاشاسن تبریز.ودرود برشهیدان وطنمون که هرچه داریم از برکت اوناس که داریم.مرگ بر وطن فروش.مرگ بر الهام خانم مترسکه بی همه چیزه قورمساخ.سگ پاچه گیر.بخدا دلم خنک نمیشه.دذضمن انشاالله روزی میرسه که باکو وقره باغ هم ماله ایران میشه.انشاالله.
سایه خیال همونی که نظام را از سقوط در سال شصت نجات داد و نفهمیدید که بود
۱۴:۰۹ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۱
سلام همه ساکنین منطقه میبایست خود را از بازی آمریکا فرانسه و انگلیس و اسرائیل و...کنار بکشند و به هیچ وجه در ترفند نژاد گرایانه و زبان و دین قرار نگیرند ما همه باهم دوستیم و سالیان دراز درکنار هم تحت عنوان یک کشور و یابخشی از یک کشور و یا جدا در اثر سیاستهای استعماری قرار داشتیم ولی همیشه درکنار هم بودیم بهترین کار تشکیل ملل متحد منطقه ایست تا از به بازی گرفتن ساکنین به عناوین مختلف جهت اختلاف و تصاد نیروهایمان را از دست بدهیم و بعد آن ناکسان بر روی انباشتی از جنازه های ما حاصل ازجنگ مستقر شوند از ترکیه میپرسم چقدر سعی کردی خودت را جزو جامعه اروپایی کنی و به هر ذلت وتحمیلی از جانب آنها تن دادی آخرش چه شد شما را آدم هم حساب نکردندمگر برای استفاده جنسی از شماو این بسیار شرم آور است برای یک ملت و از آذربایجان میپرسم که اسرائیل بی حیثیت که دستش تا مفرق به خون زن و بچه اعراب مسلمانان آلوده کرده میاری درکشورت بهش جا و مکان میدی تا بر علیه یک کشور مسلمان برادرت ایران که ریشه همه پوست و گوشت و استخوانتان از ما شکل گرفته،برای جاسوسی و اعمال تهاجمی به دسمن واقعی ما جا و مکان و پناه دادی اگر مردم عزیز آذربایجان بواقع بفهمند که رهبرشان با گرفتن رشوه های عظیمو وعده و وعبدهای تو خالی دشمن دارد مردمش رابه سمت برادرکشی سوق میدهد و مردمش را ناخواسته بانی جنگ و در آخرت جهنمی میکند و با تبلیغات ومهندسی شده آمریکا فرانسه انگلیس و اسرائیل ... قدم به قدم دارند پیش میروندو از غفلت مسئولین ایران که متاسفانه نقطه ایی فکر و عمل میکندبجای شبکه ایی که این امر فاجعه برای آینده ایران ماست ومتاسفانه نمیدانندو مشکل آشفتگی سیاسی کشور نیز از همین منشو رفتار نافهم برای مسئولین ما نشأت میگیرد و مردم ما را سخت در تنگنا قرارداده وبه اسم نظارت اطلاعاتی بر همه ارکان خصوصی مردم وارد شده و مردمان را بابدست گرفتن نبض اقتصادی بردگی کشانیده است و دودمان و حامیان خود را در آزادی و بی بندو باری بیحساب و کتاب قرار داده شرایط شکننده ایی برای کشور درست کرده چون نمیداند و هرچه فشار می آورد که بفهمد تا اقدام کند اما ظرفیت فکری و ژنتیکی به او اجازه نمیدهد که خوب درک کند چون همه چیز را میخواهد ازسطح فکر خودش درک و انجام دهد و به این واقعیت واقف نیست که اندیشه و فکر برتر درسیاست و نظامیگری و اقتصاد وجود دارد و برای همین است که رئیس جمهور ما بااینکه صادقانه قضایا را دنبال میکند ولی این مضحک است که دستور نقطه ایی "بشود، نشود" میدهداین نشانا. بکار گیری افراد نا لایق غی. تخصصی در ارکان مدیریتیست که از عهده ساده ترین مشکل کاری برنمی آیند تا اینکه رئیس جمهورمحترم وارد قضیه شود به جهت عدم بکار گیری نخبه های فنی با تجربه چندین سال بدور از موضوع جریان سیاسی در هر رشته از آنها استفاده بهینه نمود و آنها را از انجام سیاست منع و آزاددرجهت پیشبرداهداف تولید و رفع نیاز کشور کرد در این خصوص دستورات و فرامین پیچیده وجود دارد اما به جهت انزوا ورها شدگی و عدم ارتباط نمیتوانم آن موارد را به عرض مسئولین محترم صادق علاقمند به پیشرفت شگرف ایران درهمه زمینه هاست برسانم از این طریق مجازی اجانب بنده را شناسایی میکنند تا مسئولین صادق و همانند بنده قبل از برقراری ارتباط با شناسایی اجانب به اشکال مختلف از صحنه زندگی حذف میگردم و بدینوسیله پتانسیلهای بینش و فهم درست پیشرفت در عین حفظ کرامت اسلامی را برایگان ازدست میدهیم مطالبی هست که نمیشود در اینجا بازگو کرد تا نشان دهم که چه اشتباهات کلیدی را ناخواسته مرتکب شده اید که درنهایت خدای ناکرده به فاجعه منتهی میشود "دقت کنید که چه میگویم " اگر بطور حضوری عرض کنم خیلی بهتر است
اشکالات تایپی را به بزرگواری خود ببخشید
قره داغ
۱۳:۰۸ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۱
یاشاسین اهر
حمید
۱۲:۵۷ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۱
یک مثال به زبان بختیاری داریم میگ نان به سایه خوردن و برافتاب واق واق کردن هر کس تو هر کشوری زندگی میکنه ان کشور شرف و ناموس ابرو و هیسیت و خاکش هست و الی غیر و اب به اسیاب دشمن ریختن دقیقا کار زنا زاده ها بیش نیست .بدرود
.
۰۳:۲۴ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۱
نمیدونم چرا اسم یه ترک میاد این پان‌فارسا انگار رو کاکتوس نشستن.خیلی واضحه بخاطر اینکه ترکا بعد اسلام بهتون حکومت کردن چشم دیدنشونو ندارید، ولی خب ما مثل شما نژاد پرست نبودیم و تحصیل به زبان فارسی رو که داشتیم هیچ تازه به زبان فارسی هم کلی رونق بخشیدیم.
ولی خب شما پان‌فارسا انگار هیچی حالیتون نیست و چشماتونو رو همه چی بستین. عقده ایا
.
۰۳:۲۰ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۱
واقعا متاسفم براتون که انقدر توهین میکنید ‌‌ودرحالی که سواد سیاسی ندارین همگی سیاستمدار شدین و دارین نظر می‌دین.
اولا که تو هر قومیتی و ملتی هست که افرادی نژاد پرست باشه و نژاد خودش رو برتر بدونه، ولی ایشن دلیل نمیشه که به ترکا بگین پانترک.
بنظر شما این نژاد پرستیه که کردی که تو تبریزه ترکی حرف بزنه ولی این‌همه ترکی که تو این کشورن و اینهمه قومیت حق تحصیل به زبان خودشون رو نداشته باشن!
و اینکه درمورد قضیه آذربایجان و ارمنستان، قره باغ ۳۰ سال تو اشغال ارمنستان بود اون موقع که فاجعه خوجالی اتفاق افتاد اون موقع که ارامنه ترک ها رو نسل کشی میکرد همه چی گل و بلبل بود ولی حالا که الهام علی اف‌ خاک آذربایجان رو پس گرفته شده جنایت کار!
و در آخر اینکه شعور خودتون و خانواده هاتون رو با حرف ها و نژاد پرستی هایی که میکنید لطفاً نشون ندین وقتی چشم دیدن ترکا را ندارین. دوستان پان ایرانشهری☺️
ناشناس
۱۴:۵۹ - ۱۴۰۲/۰۱/۱۰
خداوکیلی دست ازاختلاف بردارید ایران سرای من است همانطورکه همه کشورها دنبال منافع خودشون هستند ماایرانی ها بدور ازهرنوع قبیله گری وزبان از ایران دفاع خواهیم کرد وزیر بارور نمی‌رویم اگردرخانه کس است یک حرف بس است
علی
۱۹:۰۸ - ۱۴۰۲/۰۱/۰۹
کاری نداری علی یوف دیوث فقط یه تیر به سمت ایران شلیک کن بعدا میفهمی موشکی هایی که به کونت فرو میره سایزش چنده
محمود
۱۷:۵۱ - ۱۴۰۲/۰۱/۰۳
واقعا حیفتان نمیآید مقاله طولانی ولی مصرف درباره کشوریکه شیعه است و بیش از صد سال مورد ستم روس وارامنه بود نفاق ودوبهم زنی بکنید راه ارمنستان با ایران بسته نمیشود بی جهت غوغا نکنید .خدا بخاطر ندیدن حقایق شما را درصف ارامنه وکافران قرار می‌دهد مواظب خودتان باشیدد
فلاح
۱۹:۵۱ - ۱۴۰۲/۰۱/۰۲
هرچه هست هست
ولی اعتماد بیش ازحد به روسها عواقب خوبی نخواهد داشت،این اختلافات به نفع مردم ایران نیست جنگ بین ازبایجان وارمنه ،هم به نوعی فتنه اردوغان جنایتکاره،
سینا ایران منش
۱۹:۰۴ - ۱۴۰۲/۰۱/۰۲
به عنوان یک تورک ایرانی که خودمم رو هم ایرانی می‌دونم ولی اگر جنگی شکل بگیره عملا علیه جمهوری اسلامی مبارزه خواهم کرد نه علیه هم زبانانم/ همانطور که هموطن پارس طرف برادر و خواهران افغانستانی هستند مطمئنا چهل میلیون تورک ایرانی هم طرفه آذربایجان و هم زبانانش خواهد ایستاد / ولی من مطمئنم جمهوری اسلامی جرات چنین جسارتی ندارد که ذره ای به خاک آذربایجان چپ نگاه کنه چون خودش هم می‌دونه کسی پشتیبان حکومت نیست و منجر به شکستش خواهش شد / یاشاسین آذربایجان تورک میلتی یاشاسین ایران توران
پاسخ ها
میلاد
۱۲:۵۹ - ۱۴۰۲/۰۱/۳۱
هیچ احدی نمیتونه جلوی ایران بایسته حالا میخواد ترک باشه یا هر خره دیگه ای.من رگمم برای ایران میدم
ناشناس
۱۵:۱۳ - ۱۴۰۲/۰۱/۰۲
باید عملیات سهمگین وزربتی جدی انجام شودتاحساب کاردستشان بیاد ولی متاسفانه همش امتیازودنده عقب میریم حال به این طالبان بی مصرف امتیازمیدیم وای خداداری کن
علی حبیبی آذ غربی
۰۱:۲۱ - ۱۴۰۱/۱۲/۰۶
در ایران همیشه سلسله های ترک حکومت کرده اند و ۹۵ در صد پادشاهان ترک بوده اند
Fre
۰۲:۱۳ - ۱۴۰۱/۱۱/۲۶
ایران از اول بنا هر چه ضربه خورده از دست این روسها خورده این پوتین نعلتی قسط حمله به اکراین و چندین سال قبل در سر می پروراند داشت برسی می کرد پوتین و کسی دست کم نگیره حالا هم داره جنگ و طول میده که بین اروپا و آمریکا و خود اروپا را به هم بزنه که داره می افته من عمرم در روسیه گذشته به خدا اگی روسیه بخواد اکراین و دوروزه تصرف میکنه می‌خواهد اکراین با خاک یکسان کنه که تقریباً کرده تو این بازی پوتین آمد با اردوغان سر قره باغ معامله به اسم اذربایجان ۴۴ روزه تصرف الهام درآمد براینکه پوتین اردوغان در پیش خود نگاه داره به چند دلیل از دریای سیاه و جاهای دیگه و در اصل تحریم و دور زدن و در میان به الهام هم احتیاج داشت آن برای دور زدن تحریم چه خود باکو و در اصل ایران از خاک اذربایجان و پوتین پایگاه خودش را هم در قره باغ زد در میان اردوغان برای اینکه به خزر و قفقاز و چین و غیره دست رسی راحت داشته باشه از موقعیت پوتین بخواد استفاده کنه چون حکومت الهام در اختیار اردوغان میباشد در آخر مانده همان دلان لاچین که اردوعان راه را برای خودش باز کنه چون الهام احتیاج به این راه نداره برای نخجوان هم از ایران راحت رفت آمد داره در آن موقع دست ایران از جاده ارمنستان که داره تحریم‌ها را از این نقطه دور میزنه بسته میشه الهام هم امروزها با تحریک اسرائیل و اردوعان پشت حکومت‌ ایران هرچه در توان داره بر ضدش میکنه خدا عاقبت خیر کنه داره پای اروپا هم به قفقاز با، میشه از همان قره باغ
روزبه
۰۰:۴۶ - ۱۴۰۱/۱۱/۲۲
درود بر ارمنستان مرده باد الهام و جیره خوارانش
ناشناس
۰۰:۱۰ - ۱۴۰۱/۱۱/۱۷
همش‌الکیه
فرهاد
۰۰:۳۱ - ۱۴۰۱/۱۱/۱۶
سلام
من‌این‌کاررا‌خیلی‌صحیح‌میلینم‌که‌درابتدا‌یک‌شبکه‌تلویزیونی‌‌‌‌مخصوص‌‌‌باکو‌تدوین‌گردد‌و‌حقایق‌تاریخی‌جداشدن‌از‌ایران
سرودهای‌‌‌‌بومی‌آذری‌‌فارسی
و‌فرهنگ‌تشیع
درآن‌تبلیغ‌گردیده
عشق‌‌ایرانیان‌به‌درآغوش‌کشیدن‌آن‌عزیزان‌جداافتاده‌‌‌با‌سلایق‌زیبا‌‌پخش‌گردد‌
ف
۰۰:۲۱ - ۱۴۰۱/۱۱/۱۶
اردوغان ترس دارد که ایران آذربایجان را تابع خود کند و در برابر اونا موضع بگیرد برای همین با وسوسه های اسرائیل غاصب مرتبا الهام علیف رو برعلبه ایران تحریک میکنه نه بابا ما هنر کنبم همین مرزاهای فعلی رو حفظ کنیم و نگذاریم از هم بپاشه غربش رو که کردا تحت هر عنوانی میخواند شمالش رو آذربایجانیا جنوبش رو عربا و شرقش رو هم بلوچا پس دیگه چیش میمونه پس لطفا آذرباجانیا خفه
ناشناس
۱۳:۵۳ - ۱۴۰۱/۱۱/۱۴
تنها راه پایان دادن حمله ایران به نخجوان و اذربایجان و گرفتن ابن دو کشور هست
پاسخ ها
هدی
۲۰:۱۱ - ۱۴۰۱/۱۱/۲۰
فعلا قدس شریف رو آزاد کنید بعد کاخ سفید رو حسینه تا بعد
ناشناس
۰۱:۱۴ - ۱۴۰۲/۰۲/۰۹
به سلامتی ساعت چند حمله میکنه؟ من فکر میکرده کار سختیه نگو به همین راحتی میشد حل و فسلش کرد
ناشناس
۱۹:۳۴ - ۱۴۰۱/۱۱/۱۳
لشکر عاشورای آذربایجان فهمیدی!
ایمان
۱۷:۳۶ - ۱۴۰۱/۱۱/۱۳
سلام
نظرم چه مشکلی داشته که نذاشتین؟؟!!!!
ناشناس
۲۳:۳۸ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
بهانه جویی ایران
ا ولا ، در واقع ایران تا کنون از مسیر بن بست و کوهستانی و جاده خاکی ارمنستان به گرجستان هیچ بهره ای نبرده و هیچگاه هم نخواهد برد چون تزاتزیت اصلی ایران از آدربایجان روسیه و ترکیه اروپاست
دوما همین الان هم ترکیه در خزر حضور دارد و مسیر ترکیه گرجستان آذربایجان خزر قزاقستان چین به عنوان کریدور میانی فعال ترین جاده است . پس زنگه زور هیچ فرقی ایجاد نخواهد کرد شاید چند کیلومتر مسیر را کوتاه تر کند
سوما با ایجاد کریدور زنگه زور مرز ایران با ارمنستان قطع نمیشه .
پس باید پرسید هدف گروههایی در داخل ایران جهت تنش آفرینی چیست ؟؟
یکی از دلایل ترس از آذربایجان است . ایران می ترسد با کریدور زنگه زور اهرم فشار علیه آذربایجان در اتصال این کشور به نخجوان را از دست بدهد . همچنین می ترسد ارمنستان با جهان خارج و روسیه مستقیم مرتبط،شده محتاج ایران نشود .
امیر
۱۲:۵۳ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
نام ایران از همه چیز مهمتره. ترک و کرد و فارس و لر و بلوچ و... هیچکدوم به یکدیگر برتری ندارند انسان های شریف و زحمتکش و درستکار مایه مباهات این کشور هستند فارغ از هر زبان و دین و قومیت.
ناشناس
۱۲:۵۳ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
ایران قبل ازهراقدام شیرمردان رابمنطقه استان سیونیک اعزام کند
تاکسی فکر دالان زنگزور نکنه. اگر احیانا فکرشوکردن بافرزندان شیرمردان طرف حسابن
ناشناس
۲۱:۱۱ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
طبق مطالب نوشته شده توسط نویسنده نتیجه گرفته میشود که انگیزه شخصی در عمل تروریستی امروز بهانه بود و طبق یک برنامه ریزی و هشدار برای آذربایجان انجام شده است که بالطبع عوارضی هم خواهد داشت
قاسم
۲۰:۴۸ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
وقتی در مقابل زیاده خواهی کشوری وابدهی امر بر او مشتبه خواهد شد که شاید عددی باشد! الهام خانم هم مرتب از مردمان سلحشورو ترک زبان مایه می گذارد. نمی دانم کدام احمقی این تخم لق را دردهان گشادش شکسته که مردمان آذربایجان بخشی از جمعیت کوچک باکو هستند.. باید گفت: سرزمین ترک تباران ایرانی تنها به حوزه آذربایجان شرقی وغربی محدود نمی شود. همه جای ایران سرای آنان است!
الهامک این آرزو را به گور خواهی برد که با گسترش اراضی و نفوس ایرانی برای خودت کشوری آبرومند بسازی، فعلا که در حد یک استان کوچک وحقیرهستی...

زنجان.... قاسم اوصانلو
محمد
۱۹:۰۵ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
تیتر خبرت ایراد دارد.. (بخصوص حملات باکو به خاک ارمنستان...)
آذربایجان عملیات بازپس گیری خاک خود از اشغال ارمنستان را انجام داده است نه حمله به خاک ارمنستان!!
باید با اشغالگران خاک کشورها همراهی نکنیم همچنانکه ما انتظار داشتیم اشغال خوزستان عزیزمان توسط رژیم بعثی توسط کشورهای دنیا محکوم شود.
عین اله باقرزاده
۱۸:۰۹ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
چه میدونم والا اختلاف بر سر چیه؟ ایران با همه کل کل داره، شده خروس جنگی منطقه.
خان اوغلان.اهری
۱۷:۰۲ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۴
یک سئوال اصلی؛ چرا وقتی قدرت و همبستگی کشورهای مسلمان ترک یا حتی زبان ترکی مطرح می شود اساسا بسیاری از نخبگان رسانه ای و حتی دولتی به راه کار تهاجمی روی می آورند و همان تجربه شعوبیه در قبال عرب ها در آغاز حاکمیت اسلام بر ایران را بر خاطره ها نده می کنند.این درحالی است حاکمیت ۱۲۰۰ساله ترکها در ۲هزاره اخیر سراسر دفاع از ایران بوده است.همبستگی ترکیه و آذربایجان و حتی سطوح دیگردر آسیای میانه به عنوان یک واقعیت اگر مورد پذیرش دهنی قرار نگیرد تنش ها را از حوزه تمدنی زبانی به اسلامی انتقال خواهد داد.در حالی که در دین اسلام تنوع هویتی خود یک راهکار برای توسعه تمدن اسلامی است.
پاسخ ها
ناشناس
۲۱:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۴
چون بزرگ. و رئیس این گروهی که شما علاقه دارید تشکیل بشه ترکیه هست .ترکیه هم آشکارا خودشو وارث و احیاگر سلاطین عثمانی میدونه . بارم بگم که عثمانی ها در طول تاریخ دشمن ایران بودند از قضا همزمان با اونها ترکان صفوی حاکم ای آن بودند ولی دشمن دشمنه و اونها با عثمانی خوب جنگیدند
ناشناس
۱۲:۳۸ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۵
غلامان عباسیان بودید از غلامی ریسدید به شاهی و تر زدید به کشور
حاکمیت1200ساله هم چیز دندان گیری نداشت.با باج دادن به اینور و انور دنیا برای حکومت طول عمر حکومتهای ترک زیاد شد.
حکام نالایق و فرومایه ترک همچون قاجار و چوپانیان
ناشناس
۱۸:۲۲ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
ای درسته ترکها از نسل قوبیلای قاعان هستند؟
ناشناس
۲۲:۴۳ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
رویداد خواهشا منتشر کن چون شما ترکها خیلی پررو تشریف دارید هرجا مهاجرت کردید و دو نفر و نصفی ترک اونجاست و عاظرباییجان میدونید و توقع دارید بخاطر مهاجرتهاتون از گلستان و مازندران و گیلان تا کرج و تهران و قم و همدان و اراک آموزش زبان ترکی داده بشه ، جدیدا که رهبر حزب توران عاظرباییجان هم گفته تا زاهدان و میگیریم و در زاهدان پرچم عاظرباییجان و به اهتزاز درمیاریم رو دل نکنید ۹۰۰ سال حکومت کردید هر بلایی خواستید سر مردم آوردید ترکمنچای و خودتون بستید آخرش شعارتون شده روس فارس ارمنی بونلار تورکون دوشمنی واسه کردها هم تو آذرباییجان واقعی که ایرانه همین شعار و در مورد کردها هم دادید کورد فارس ارمنی ....
اگر در ایران یه حکومت حافظ منافع ایران وجود داشت ترکها رو حداقل از شمال و قزوین اخراج میکرد نمیگم بلاهایی که شما ترکها سر آشوریها و ارامنه و کردها و ...آوردید سرتون درمیاورد ولی حداقل بیرونتون میکرد
ناشناس
۰۹:۳۲ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۴
آقا اصن این ارمنستان و آذربایجان جفتشون برگردن به آغوش مادر بیخود نزنن تو سر هم
پاسخ ها
ناشناس
۱۸:۱۸ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
همنو بگو..
ناشناس
۲۱:۱۶ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
اصلا دلیل اصلی تصرف قفقاز توسط روسیه دعوت ارامنه از تزار روس برای نجات مسیحیان قفقاز از دست ایرانی ها و مسلمانان بوده و بقیه مثل ناتوانی قاجارها قسمت کوچکی از قضایا بوده است . حالا به نظرتان ارمنستان کشوری که حتی یک نفر مسلمان ندارد حاظر میشود به ایران بپیوندد .به نظر من که حتی یک نفر از مردم ارمنستان سه میلیونی حاظر به برگشتن به ایران نیست و بیان این مطالب حتی یک ریال ارزش ندارد
ناشناس
۱۳:۴۴ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
۲۱:۱۶
ارامنه در طول تاریخ با ایرانیها خوب بودن توام کمتر ماله بکش برای قاجار خود حکومت به حد کافی ماله کشی میکنه برای قاجار دلیل تصرف قفقار حمله نابخردانه و احمقانه قاجار به روسیه و شروع جنگهای ایران و روس بود که روسها در جواب نه تنها قفقار که از رود ارس گذشتن و شهر به شهر آذرباییجان و اشغال کردن و در زنجان موندن و تعهد خواستن از قاجار که دیگه به روسیه حمله نکنه و قرارداد ننگین ترکمنچای بخاطر همین بسته شد قاجارها که میفرمایید قسمت کمی از قضایا بودن زمانیکه قائم مقام فراهانی با حمله به روسیه مخالفت کرد تبعیدش کردن بعد که در جنگ شکست خوردن قائم مقام و برای مذاکره از تبعید درآوردن جعل و دروغ تاریخ دیگه تا کجا خجالت بکشید
احسان
۰۹:۲۵ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۴
اولا نام رودخانه ارس نیست آراز است دوما چرا ایران توی سی سال اشغال خاک آذربایجان واشغال مرزهای ایران توسط ارمنستان مانور اجرا نکرد سوما چرا ایران باحرکات عیر اسلامی وانسانی کشور ی از کمونیسم جدا وشیفته اسلام بودند ازخود دور کرد ومرز ایران وآدربایجان امن ترین مرز حتی بدون نیاز مرزبانی است و روبوسی با ارمنی از نطر علمای گدشته دینی نجس بود وهمچنین دوست فرانسه است وفرانسه دشمن درجه یک اسلام وچندین بار به پیعمبر اسلام اهانت کرد پس ما مسلمان نیستیم
پاسخ ها
ناشناس
۲۳:۵۱ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
اولا نام رودخانه ارس هست نه آراز از قرنها قبل همین بوده تو اشعار شاعران به نام مثل حافظ هم همین بود (ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس )
کمتر بشین پای شبکه های پانترکی آراز تی وی ، گوناز تی وی و ...ثانیا آذرباییجان مانور مشترک با دو همسایه ایران یعنی ترکیه و پاکستان برگزار کرد و توقع نداشتی که ایران جواب نده وقتی چپ و راست هم نقشه آذرباییجان خیالیشون میدن بیرون که یکبار از شمال تا کوهدشت لرستان و میچپونن تو نقشه هاشون بایدم ایران مانور برگزار کنه
آخر اینکه اون علمای سابق که میگفتن ارمنی نجسه حتما علمای شیعه صفوی بودن وگرنه در تشییع علوی و نه صفوی ارمنی و اهل کتاب نجس نیستن کمتر شعر بباف
محفوظ
۰۱:۰۹ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۴
خلاصه اینکه ایران به شدت داره ضعیف عمل میکنه .
غد بازی برخی مسئولین تراز اول کشور هم باعث شده مسئولین میانی پنهانی به سمت دشمن متمایل بشن .
اینجا وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه باید نقش بسیار با اهمیت خودشون رو جهت کنترل مسئولین وطن فروش ایفا نمایند .
Shahin
۰۰:۳۰ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۴
ارمنستان با هر سه کشور همسایه آذربایجان و ترکیه و گرجستان در تخاصم است. ارمنستان چه ربطی به اقیانوس آرام و اطلس داره؟
پاسخ ها
ناشناس
۱۰:۰۰ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
نیست که آذرباییجان با همسایه هاش خوبه با ایران که دشمن خونیه با گرجستان و ارمنستان هم که دشمنه روسیه هم همینطور
علی
۲۰:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۳
بنده آذربایجانی ام ساکن تهران بشدت تهران و دوس دارم یه روزی دردانشگاه یه بوشهری از استقلال بوشهر ازایران زد خیلی ناراحتشد درگیری لفظی بین ماشد گفتم اگه شما ترک و کرد یا خوزستانی بودین حرفاتون تعجبی نداشت اما واقعا متاسف شدم اما بعد سی سال دارم میبینم بعضی از مسیولین خودشان علاقه دارن ایران تیکه تیکه بشه چه با حرفاشون و چه باعملشون احتمالا الان نمیفهمن سی سال بعد بفهمن
پاسخ ها
سجاد
۱۰:۴۹ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۴
یک فرد رو نمی دونم چون هرجایی ممکنه افرادی باشند اما چون از جنوبی‌ها زیاد میشناسم میگم که واقعا ایران رو دوست دارند یعنی اونقدر که من افراد ضد ایران دیدم شاید یک به ده هم نباشه واقعا.
حالا این افراد فقط همیشه سر و صدا شون خیلی زیاده و وگرنه از لحاظ طرفدار و مقبولیت جایگاهی ندارند.
این ها رو نمیگم که مثلا کسی رو تخریب کنم و واقعیتیه که من تو این منطقه خودم دیدم و الان هم ساکن اهواز هستم. واقعا اونجوری نیست که توی رسانه ها میگن یا گفته میشه
ناشناس
۰۹:۴۹ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
علی تو شهرهای خودتون تو تبریز و اردبیل چه برخوردی با غیر ترکها میشه ؟ اصلا بهسون کار میدید ؟
خواهشا شما و سایر آذربایبجانیها و اردبیلیهای مقیم تهران و کرج و اراک و قزوین و گیلان و مازندران و قم و ...برگردید شهرهای خودتون ، تو شهرهای خودتون غیرترکها رو آدم حساب نمیکنید جاهای دیگه هم که مهاجرت کردید میگید اینجا آذرباییجانن یا مثل مازندران و گلستان
میگید اینجاها ترکمنستانن ، شما به حدی نژادپرستید که و تو ارومیه کردها رو مجبور میکنید ترکی حرف بزنن و میگید زبان میانجی ترکیه حالا تو شهرهای دیگه ای هم که مهاجرت کردید توقع دارید مردم بومی اونجاها هم ترکی حرف بزنن نژادپرست تر از شما وجود نداره
امیر
۱۲:۴۳ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
ناشناس ۹:۴۹ نظر شما در مورد ترک ها درست نیست اکثر ترک ها ایران و ایرانی ها رو دوست دارن و به هموطنان خود ارزش زیادی قائل هستند منتهی یه عده قلیلی پان ترک فضا رو متشنج میکنن در ضمن تو هر شهری بسته به شغل شما و محل کار شما برخورد ها متفاوته مثلاً محیط دانشگاه با محیط های کارگری بسیار متفاوته و این مختص به شهر و استان بخصوصی نیست.
ناشناس
۲۰:۴۶ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۸
امیر اینم دیگه از اون حرفاست ترکها اکثرا پانترکن برو تبریز و اردبیل ببین رفتار ترکها با غیرترکها چطوره برو گیلان و مازندران ببین ترکها چطور تو اراک و گیلان و مازندران و ... جولان میدن کانالهای پانترکی رو ببین ضمنا اینی که در مورد تبریز و اردبیل نوشتم دقیقا تو تبریز و اردبیل هست شما میگید یاشاسین آذرباییجان قبول فقط خواهشا هرجا مهاجرت کردید و آذرباییجان ندونید چطور خودتون به کردها هم میگید تو ارومیه باهاتون ترکی حرف بزنن چون زبان اول ارومیه ترکیه خب جاهای دیگه هم مراعات کنید نه اینکه جاهای دیگه هم پانترک بازی راه بندازید توقع داشته باشید هرجا مهاجرت کردید زبان ترکی آموزش داده بشه مردم اونجاها هم اندازه شما آدمن خون شما رنگین تر که نیست
ناشناس
۱۸:۵۰ - ۱۴۰۱/۱۱/۱۴
علی اقا من بوشهری هستم ما در کارنامه خود رییس علی دلواری. خالو حسين بردخونی. زائر خضر خان اهرمی. شيخ حسين چاهکو تایی. میرزا غضنفر خان برازجانی. احمد تنگستانی هست ما برای ایران خون داده‌ایم نه مزدی خواستیم نه منتی اون کسی که با تجزیه موافق هست بوشهری نیست یه کم تاریخ خودت وبوشهر مطالعه کن هر چه از دست دادیم از شمال بوده نه جنوب
121
۲۰:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۳
دولت آذربایجان همان سیاستی را که ایران در مقابل اذربایجان داشته و دارد را بر علیه ایران در پیش گرفته !یعنی میخواستند همانگونه که در عراق حشد الشعبی ایجاد کردند و دولت نزدیک به تهران همان سیاست در باکو اجرا و پیاده کنند.! البته خرده ای نمیتوان گرفت چون اذربایجان سالها جزو ایران بوده و ارتباطات فرهنگی بسیاری با ایران داشته و دارد.! اما نگاه علی اف و بقیه سیاستمداران ترک این کشور به ترکیه با موضوعیت ایده توران بزرگ توران بزرگ و جهان ترک انها را به سمت ترکیه کشانده و مساله مهتر در پس زدن ایران( ایدئولوژی جمهوری اسلامی برای آذربایجانی های که سالها جزیی از شوروی بودند جذابیتی نداشت!) ...و بعد از گرایش اذربایجان به سمت ترکیه از آنجایی که دول بزرگ و قدرتمند دولتهای کوچکتر از خود ار میبلعند الان شاهدیم دولت باکو تمام سیاستهای در راستا با عثمانی است.این دولت از ترس حمله ایران در بعد از استقلال به دولت ترکیه اجازه داد تا سه پایگاه نظامی در نخجوان ایجاد کند.تا مبادا از سمت ایران خطری متوجه انها شود.با توجه به اینکه در سالهای ابتدایی دهه 70 عده ای از رزمنده های سپاه عاشورا آذربایجانی در غالب چند گردان سپاه به نخجوان رفته بودند و به مبارزه با ارتش ارمنستان پرداخته بودند فرصت سوزی کردند و با اینکه چند تن از بزرگان نخجوان تمایل ضمنی به پیوستن ایران را داشتند این فرصت تاریخی را از دست دادند. و طی جنگ 2020 ارمنستان و اذربایجان ,دولت ترکیه با امضای پیمان نامه نظامی امنیتی شوشا و ایجاد و تجهیز و گسترش پایگاههای خود در نخجوان جای ایران را گرفته..
فلی
۱۸:۳۴ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۳
دروغ نگید
ناشناس
۱۷:۰۹ - ۱۴۰۱/۰۸/۲۳
فرمانده ضعیف هست چاره آذربایجان نمیکنه
پاسخ ها
سعید
۲۲:۴۶ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۷
دقیقاً این که گقتی، یعنی چی؟
میشه ترجمه کنید؟
ناشناس
۱۱:۰۴ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۹
ترجمه اش می شود این که آقایان قبل از برجام از صداوسیما می گفتند من انقلابی ام سیاستمدار نیستم
نظرات شما