رویداد۲۴| حسین فلاحی: جنگنده نِشِر (Nesher) ، در زبان عبری به معنای کرکس یک جنگنده ساخت شرکت صنایع هوافضای اسرائیل (IAI) است که به عنوان یک پلتفرم چندمنظوره طراحی و ساخته شد. جنگنده نشر در واقع نوع اسرائیلی هواپیمای چندمنظوره محبوب فرانسوی «میراژ ۵» ساخت شرکت داسو (Dassault) بود که در دهه ۱۹۶۰ معرفی و به تعداد ۵۸۲ فروند تولید شد.
نشر، در قالب نمونه اولیه، برای اولین بار در سپتامبر ۱۹۶۹ به پرواز درآمد. این جنگنده پس ازیک دوره کوتاه آزمایش و ارزیابی، در سال ۱۹۷۱ تحویل و در سال ۱۹۷۲ نیز وارد خدمت شد. پنجاه و یک فروند از این هواپیماهای آماده به رزم و همچنین ده فروند از مدل آموزشی دو سرنشینه به خدمت گرفته شدند.
در ابتدا اسرائیلیها برای تهیه این جنگنده با دولت فرانسه وارد مذاکره شدند، اما تنشهای منطقهای منجر به تحریم اسرائیل شد. با این حال اجازه داده شد تا تولید سری اولیه این هواپیماها تکمیل شود. این هواپیماها هرگز به صورت رسمی به نیروی هوایی اسرائیل (IAF) تحویل داده نشدند و دولت فرانسه پول خرید آنها را به اسرائیل بازپرداخت کرد.
از این رو، دو روایت از این داستان عمومی شد که یکی ادعا میکرد اسرائیلیها خط تولید را از روی نقشهها بازسازی کردند و دیگری ادعا میکرد که فرانسویها در واقع میراژ Vهای مونتاژ نشده را مخفیانه به اسرائیلیها تحویل دادهاند. به هر حال، نسخه تولید شده توسط اسرائیل (چه دارای مجوز رسمی و چه بدون مجوز) میراژ ۵ با نام نشر صنایع هوافضای اسرائیل شناخته شد. بخش هوانوردی صنایع هوافضای بِدِک (Bedek) حتی موتورهای توربوجت فرانسوی اسنکما آتار۰۹ سی را برای این خط تولید تکمیل کرد.
نوع نشر اس (Nesher S) به عنوان هواپیمای تهاجمی تکسرنشین پایه برای نیروی هوایی هند (IAF) و پس از آن به عنوان هواپیمای آموزشی دوسرنشینه با نام نشر تی (Nesher T) معرفی شد. هنگامی که هواپیمای کفیر (Kfir) ساخت صنایع هوافضای اسرائیل وارد برنامههای نیروی هوایی هند شد، نشر صنایع هوافضای اسرائیل به حاشیه رانده شد و در نهایت برای صادرات پیشنهاد شد که آرژانتین یکی از مشتریان آن بود.
در ادامه این هواپیماها به ترتیب با نامهای خنجر ای و خنجر بی نامگذاری شدند و در طول سالهای ۱۹۷۸-۱۹۷۹ و ۱۹۸۱-۱۹۸۲ به صورت دستهای تحویل داده شدند. تعداد کل هواپیماهای تهاجمی تکسرنشین ۳۵ فروند و چهار فروند هواپیمای آموزشی بود. حداقل پنج فروند توسط نیروی هوایی آفریقای جنوبی خریداری شد.
تفاوت اصلی بین میراژ ۵ و نشر، اتکای دومی به سیستمهای الکترونیکی هوایی توسعهیافته توسط اسرائیل بود. همچنین این جنگنده به یک صندلی پرتابشونده "صفر-صفر" از سری JM۶ مارتین-بیکر برای خلبان مجهز شده بود.
جنگنده نشر دارای مجموعه تسلیحات شامل موشکهای هوا به هوای کوتاهبرد آمریکایی AIM-۹ سایدویندر و موشکهای هوا به سطح بومی رافائل شفریر (سنجاقک) و رافائل لوز بود.
این جنگنده مجهز به موتور Atar ۰۹ ساخت اسنکما با پسسوز ۱۳۶۷۰ پوند نیروی رانش بود که عملکرد بالایی برای آن ارائه میداد.
به دلیل ارتباط نزدیک نشر با میراژ ۵ فرانسه، ابعاد و عملکرد آن در مقایسه کاملاً نزدیک به هم بود. این جنگنده دارای طول کلی ۵۱.۳۵ فوت با طول بال ۲۶.۹۷ فوت و ارتفاع ۱۴.۷۶ فوت بود. وزن خالی آن ۱۴۵۵۰ پوند در مقابل حداکثر وزن برخاست (MTOW) ۲۹۷۶۲ پوند بود. حداکثر سرعت جنگنده نشر به ۱۴۶۰ مایل در ساعت با برد ۸۰۸ مایل، سقف پرواز ۵۸۰۰۰ فوت و نرخ اوجگیری نزدیک به ۱۶۴۰۰ فوت در دقیقه می رسید. اسرائیل استفاده از جنگندههای نشر را رسماً در سال ۱۹۷۷ پایان داد.
نقش: جنگنده چندمنظوره
ساخت: اسرائیل
شرکت سازنده: صنایع هوافضای اسرائیل
پیشرانه: موتور Atar ۰۹ ساخت اسنکما
طول کلی: ۵۱.۳۵ فوت
وزن خالی: ۱۴۵۵۰ پوند
ارتفاع: ۱۴.۷۶ فوت
حداکثر سرعت: ۱۴۶۰ مایل در ساعت
برد: ۸۰۸ مایل
سقف پرواز: ۵۸۰۰۰ فوت