رویداد ۲۴| «ساعت آخرالزمان» که بهعنوان نمادی از میزان نزدیکی بشریت به یک فاجعه جهانی شناخته میشود، روز سهشنبه بار دیگر جلو کشیده شد و بیش از هر زمان دیگری به نیمهشب رسید؛ اقدامی که به گفته کارشناسان، بازتابی از افزایش همزمان تهدیدهای هستهای، تشدید بحران اقلیمی و گسترش اطلاعات گمراهکننده در سطح جهانی است.
بیشتر بخوانید:
«بولتن دانشمندان اتمی» که این ساعت نمادین را در آغاز دوران جنگ سرد بنیانگذاری کرده، زمان آن را روی ۸۵ ثانیه مانده به نیمهشب تنظیم کرده است؛ عددی که چهار ثانیه کمتر از زمان ثبتشده در سال گذشته است و خطرناکترین وضعیت ثبتشده در تاریخ این شاخص را نشان میدهد.
چرا عقربهها جلو رفتند؟
نزدیکتر شدن عقربههای ساعت آخرالزمان به نیمهشب، نتیجه همپوشانی مجموعهای از بحرانهای عمیق و همزمان است که ثبات جهانی را با تهدید جدی مواجه کردهاند. در صدر این عوامل، تنشهای ژئوپلیتیک فزاینده قرار دارد؛ تنشهایی که از섭یاستهای تهاجمی و ملیگرایانه قدرتهای بزرگی، چون روسیه، چین و ایالات متحده نشأت میگیرد و به تضعیف یا فروپاشی توافقها و تفاهمنامههای بینالمللی انجامیده است.
نقش سیاستهای یکجانبهگرایانه آمریکا
این وضعیت در دومین سال از دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، با تشدید سیاستهای یکجانبهگرایانه آمریکا ابعاد تازهای پیدا کرده است. اقداماتی نظیر حملات خودسرانه و خروج از نهادها و سازوکارهای جهانی، به گفته ناظران، نهتنها به کاهش تنشها کمک نکرده بلکه بر بیثباتی نظام بینالملل افزوده است.
بازگشت سایه بحران هستهای
در کنار تنشهای سیاسی، جهان بار دیگر با یک بحران جدی در حوزه تسلیحات هستهای روبهرو شده است. انقضای قریبالوقوع پیمان «استارت نو» در هفته آینده، در کنار پیگیری پروژههای نظامی بحثبرانگیزی همچون «گنبد طلایی»، نگرانیها درباره آغاز یک رقابت تسلیحاتی تازه را افزایش داده و نقش مهمی در تصمیم اخیر بولتن دانشمندان اتمی داشته است.
روند تاریخی عقربهها؛ از امید تا هشدار
نگاهی به تاریخچه «ساعت آخرالزمان» نشان میدهد که جهان اکنون در پرمخاطرهترین مقطع خود از زمان ساخت نخستین سلاح اتمی قرار دارد. این ساعت در سال ۱۹۴۷ و همزمان با آغاز جنگ سرد، روی ۷ دقیقه مانده به نیمهشب تنظیم شد.
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، عقربهها به دورترین فاصله تاریخی خود، یعنی ۱۷ دقیقه تا نیمهشب عقب رفتند؛ دورهای که امنترین وضعیت جهانی در تاریخ این شاخص تلقی میشود.
اما این روند در دهههای اخیر معکوس شده است. در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، زمان ساعت به ۹۰ ثانیه رسید و اکنون در سال ۲۰۲۶، با ثبت رکورد بیسابقه ۸۵ ثانیه، جهان بیش از هر زمان دیگری به نیمهشب و نماد فاجعهای جهانی نزدیک شده است.