رویداد۲۴| حسین فلاحی: بنا به گزارش نیویورک تایمز، پنتاگون اخیرا سامانههای پاتریوت و تاد بیشتری را برای محافظت از نیروهای آمریکایی در برابر حملات موشکی احتمالی ایران، در منطقه از جمله در یک پایگاه هوایی در قطر مستقر کرده است. در ادامه این مطلب به بررسی انواع سامانه پدافندی پاتریوت خواهیم پرداخت.
رهگیر اصلی پاتریوت که با نام MIM-۱۰۴A شناخته میشود در سال ۱۹۸۱ معرفی شد. پس از آن، MIM-۱۰۴B، که با نام PAC-۱ یا گونه SOJC (اقدامات متقابل جنگ الکترونیک) نیز شناخته میشود، در اواخر دهه ۱۹۸۰ معرفی شد. همانطور که از نام SOJC پیداست، نسخه B پاتریوت دارای ارتقاء سیستم هدایت بود که آن را در برابر جنگ الکترونیک دشمن مقاومتر میکرد.
موشک MIM-۱۰۴C که با نام PAC-۲ نیز شناخته میشود، در اواخر دهه ۱۹۸۰ معرفی شد. این موشکها دارای ارتقاءهای بیشتر در سیستم هدایت و یک کلاهک جدید بود که همگی برای ایجاد قابلیت رسمی ضد موشکهای بالستیک طراحی شده بودند.
این موشکها دارای یک جستجوگر بهبود یافته هستند که برای کمک به درگیری بهتر با اهداف کوچکتر یا اهدافی با سطح مقطع راداری کوچکتر طراحی شده است، و همچنین تغییراتی در فیوز کلاهک برای مقابله با موشکهای بالستیک با حرکت سریعتر ایجاد شده است.
برنامه ردیابی آرایه فازی برای رهگیری هدف (PATRIOT) با قابلیت پیشرفته-سه (PAC-3)، یک سیستم موشکی هدایتشونده دفاع هوایی با برد بلند، ارتفاع متوسط تا زیاد و قابلیت استفاده در تمام شرایط آب و هوایی است. این سیستم برای مقابله با موشکهای بالستیک تاکتیکی، موشکهای کروز و هواپیماهای پیشرفته طراحی شده است. عنصر رزمی سیستم موشکی PATRIOT واحد آتش است که شامل یک مجموعه رادار آرایه فازی؛ یک ایستگاه کنترل درگیری؛ یک پست فرماندهی باتری؛ یک نیروگاه برق؛ یک گروه دکل آنتن؛ یک گروه رله ارتباطی؛ و ایستگاههای پرتاب موشک است.
سری PAC-۳ که نسخه پایه آن برای اولین بار در سال ۲۰۰۱ وارد خدمت ارتش ایالات متحده شد، نشاندهنده یک تغییر بسیار اساسیتر از رهگیرهای پاتریوت قبلی بود. تمام انواع PAC-۳ که توسط لاکهید مارتین تولید میشوند و به طور کلی با عنوان MIM-۱۰۴F شناخته میشوند، با ساختاری متفاوت از مدلهای قبلی خود باریکتر است. برد افزایش یافته MSE، به موشک موتور راکتی قدرتمندتری برای افزایش نیروی رانش و بالههای بزرگتری برای افزایش مانورپذیری در برابر موشکهای بالستیک و کروز سریعتر و پیچیدهتر میدهد.
توسعه موشک PAC-۳ MSE توسط لاکهید مارتین انجام شد. قرارداد توسعه موشک PAC-۳ MSE، به عنوان رهگیر پایه برای سیستم دفاع هوایی چندملیتی میانبرد (MEADS) در فوریه ۲۰۰۸ منعقد شد. آزمایش پرواز MSE در ماه مه ۲۰۰۸ آغاز شد. این موشک در ماه مه ۲۰۱۱ با استفاده از سیستم پاتریوت آزمایش شد. لاکهید مارتین در ژوئیه ۲۰۱۲ قراردادی به ارزش ۶۸.۹ میلیون دلار برای آمادهسازی خط تولید PAC-۳ برای موشک PAC-۳ MSE دریافت کرد. در دسامبر ۲۰۱۲، PAC-۳ MSE یک هدف موشک بالستیک تاکتیکی (TBM) را در محدوده موشکی وایت سندز در نیومکزیکو، ایالات متحده، منهدم کرد.
موشک جدید PAC-۳ از فناوری پیشرفته «ضربه برای از بین بردن» (hit-to-kill) استفاده میکند که اثربخشی آن را در برابر موشکهای بالستیک تاکتیکی و کروز افزایش میدهد. لاکهید مارتین پیمانکار اصلی این پروژه است و ریتون به عنوان یکپارچهساز سیستمها فعالیت میکند. PAC-۳ دارای یک جستجوگر موج میلیمتری باند Ka است که توسط بوئینگ توسعه داده شده است.
سیستم هدایت موشک، انهدام هدف را از طریق انرژی جنبشی آزاد شده هنگام برخورد مستقیم به هدف امکانپذیر میکند. در مقایسه با چهار موشک PAC-۲، در PAC-۳ میتوان ۱۶ موشک را روی یک پرتابگر بارگذاری کرد.
طبق طراحی، موشک PAC-۳ MSE و همچنین انواع قبلی PAC-۳، از هرگونه سیگنال اولیه دریافتی با استفاده از بسته هدایت سیستم ناوبری اینرسی برای پرواز به سمت نقطه تعیینشدهای که هدف مورد نظر قرار است به سمت آن حرکت کند استفاده میکند. بهروزرسانیهای هدایت در اواسط مسیر از طریق دیتالینک به موشک ارائه میشود. پس از رسیدن به محل تعیینشده، رهگیر به جستجوگر راداری فعال خود تغییر وضعیت میدهد.
همانطور که در بالا اشاره شد موشکهای PAC-۳ از فناوری «ضربهزن برای از بین بردن» استفاده می کنند. این بدان معناست که آنها برای نابودی اهداف خود با برخورد فیزیکی به آنها طراحی شدهاند. این ویژگی آنها را از موشکهای قدیمیتر پاتریوت که دارای کلاهکهای بزرگ ترکشخور هستند، متمایز میکند.
هر سه نوع PAC-۳ دارای یک قطعه به نام «تقویتکننده کشندگی» هستند که حاوی یک چاشنی انفجاری است. این قطعه برای کمک به بهبود احتمال اصابت، به ویژه در برابر تهدیدات هواتنفسی مانند موشکهای کروز، با ایجاد ابری از ترکشهای فلزی در اطراف بدنه موشک طراحی شده است.
در مقایسه با مدل پایه PAC-۳، نوع CRI دارای برد افزایشیافته و همانطور که از نامش پیداست، تغییراتی در اجزای مختلف برای کمک به کاهش هزینه واحد هر موشک دارد. نوع MSE دارای مجموعهای از تغییرات بسیار اساسیتر است که منجر به رهگیری میشود که هم از نظر ظاهری متمایز و هم بزرگتر از دو نوع قبلی PAC-۳ است.
PAC-۳ MSE دارای یک موتور راکتی جدید، تقویتکننده کشندگی بهبود یافته و سایر اضافات است که به آن اجازه میدهد تا در ارتفاعات بالاتر و برد کلی طولانیتری نسبت به انواع قبلی PAC-۳ با تهدیدات درگیر شود. همچنین نسبت به نسخههای قدیمیتر، مانورپذیری بیشتری دارد.
اندازه رهگیرهای PAC-۳، حتی نوع بزرگتر MSE، به این معنی است که در مقایسه با رهگیرهای قدیمیتر پاتریوت مانند سری PAC-۲، میتوان تعداد بیشتری از آنها را به طور همزمان روی یک لانچر بارگذاری کرد. جدیدترین لانچر M۹۰۳ برای سیستم پاتریوت میتواند تا شانزده فروند PAC-۳ یا CRI، دوازده فروند PAC-۳ MSE یا چهار فروند از هر نوع قبل از PAC-۳ را در خود جای دهد.
داشتن موشکهای بیشتر روی یک پرتابگر، خشاب اضافی و ارزشمند به خصوص هنگام تلاش برای مقابله با حجم زیادی از تهدیدات دشمن را فراهم میکند. اغلب بسته به نوع تهدیدات، چندین موشک به اهداف جداگانه شلیک میشوند تا احتمال رهگیری موفقیتآمیز نیز افزایش یابد. علاوه بر این، پرتابگرهای پاتریوت را میتوان با ترکیبی از انواع PAC-۳ و قبل از PAC-۳ نیز بارگذاری کرد تا به واحدهای شلیککننده انعطافپذیری بیشتری برای مقابله با انواع تهدیدات هوایی ارائه دهد.
این به نوبه خود، جرم فیزیکی بزرگتری را برای هدف ایجاد میکند تا به آن برخورد کند و احتمال رهگیری موفقیتآمیز، به خصوص در برابر اهداف کوچکتر مانند موشکهای کروز یا هواپیما را افزایش میدهد. رهگیرهای سری PAC-۳ همچنین میتوانند در مراحل پایانی پرواز خود با موشکهای بالستیک ورودی که عموماً اهداف بزرگتری هستند، درگیر شوند.
نقش: سامانه پدافند موشکی دوربرد
کشور سازنده: ایالات متحده
شرکت سازنده: ریتون
اپراتور: ارتش ایالات متحده
برد: ۴۳ مایل (۶۹ کیلومتر)