دلیل اصلی ورود آمریکا به جنگ با ایران چه کسی بود؟

رویداد۲۴| کِلسی داوِنپورت، مدیر بخش سیاست‌ عدم اشاعه در انجمن کنترل تسلیحات مستقر در واشینگتن در گزارشی جامع، عدم شایستگی فنی و ادراکی فرستاده ویژه رئیس جمهوری آمریکا در امور غرب آسیا را دلیل اصلی ورود این کشور به جنگ با ایران توصیف کرده است.

متن تازه‌ترین گزارش تفصیلی او به شرح زیر است:

«ترامپ پیش از در پایان دور سوم مذاکرات در ژنو، تصمیم خود را برای ورود به جنگ گرفته بود.

کمتر از ۴۸ ساعت پیش از آغاز حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه(نهم اسفند ۱۴۰۴)، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیس جمهوری این کشور، در ژنو با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران برای دور سوم مذاکرات به میانجی‌گری عمان و با هدف دستیابی به یک توافق هسته‌ای، دیدار کردند.

به‌رغم ارزیابی بدربن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، مبنی بر اینکه آمریکا و ایران در مذاکرات ۲۶ فوریه «پیشرفت قابل‌توجهی» به سوی توافق هسته‌ای داشته‌اند و دو طرف توافق کرده بودند که دوم مارس برای گفت‌وگوهای فنی دوباره با یکدیگر دیدار کنند، ترامپ گفت که از روند پیشرفت و «شیوه مذاکراتی آنها» راضی نیست. روز بعد، آمریکا و اسرائیل به‌طور غیرقانونی به ایران حمله و از برنامه هسته‌ای تهران را یکی از توجیهات این حمله استفاده کردند.

احتمالا ترامپ پیش از در پایان دور سوم مذاکرات در ژنو، تصمیم خود را برای ورود به جنگ گرفته بود. بعید به نظر می‌رسد که نتیجه‌ای جز تسلیم کامل ایران در برابر خواسته‌های آمریکا در میز مذاکره، از این حملات جلوگیری می‌کرد.

با این حال، به نظر می‌رسد که بی‌صبری و نارضایتی ترامپ نسبت به روند مذاکرات تا حدی تحت تاثیر روایت‌هایی بوده که ویتکاف و کوشنر از گفت‌وگوهای آمریکا و ایران ارائه کرده‌اند. اظهارات ویتکاف در دو نشست توجیهی غیررسمی با خبرنگاران در ۲۸ فوریه و سوم مارس و همچنین در مصاحبه‌های رسانه‌ای پس از آغاز حملات، به‌روشنی نشان داد که او فاقد تخصص فنی یا تجربه دیپلماتیک کافی برای انجام دیپلماسی موثر بوده است. فقدان دانش و برداشت‌های نادرست او از مواضع ایران و برنامه هسته‌ای این کشور در طول مذاکرات، احتمالا روی ارزیابی ترامپ مبنی بر پیش نرفتن مذاکرات و جدی نبودن ایران در مذاکره نقش داشته است.

انجمن کنترل تسلیحات مستقر در واشنگتن نسخه‌هایی از فایل‌های صوتی و یا متن کتوب گفت‌وگوهای چند شرکت‌کننده در جلسات توجیهی ۲۸ فوریه و سوم مارس را دریافت کرده است. این انجمن نسخه‌ای از پیشنهاد ایران در مذاکرات ۲۶ فوریه را رویت نکرده، اما از مقام‌هایی که با محتوای آن آشنا بوده‌اند، توضیحاتی درباره آن شنیده است. این توصیفات با گزارش‌های رسانه‌ای همخوانی دارد؛ بر این اساس، ایران پس از یک وقفه چندساله در غنی‌سازی اورانیوم، برنامه غنی‌سازی خود را مطابق با سوخت مورد نیاز برای راکتورهای برنامه‌ریزی‌شده خود از سر می‌گرفت.