رویداد۲۴| حسین فلاحی: بنا به اعلام سنتکام، ارتش آمریکا چندین مهمات نفوذگر پیشرفته۵۰۰۰ پوندی GBU-72/B را در امتداد خط ساحلی ایران در نزدیکی تنگه هرمز استفاده کرده است. مارک ودرینگتون، ژنرال بازنشسته نیروی هوایی آمریکا به سیانان گفت که این بمب ها از نوع بمبهای هدایتشونده پیشرفته نفوذگر 5K مدل Unit-72 بودند که در مناطقی در امتداد خط ساحلی ایران در نزدیکی تنگه هرمز پرتاب شدند. در ادامه این مطلب به بررسی این بمب سنگرشکن خواهیم پرداخت.
GBU72 که با نام نفوذگر پیشرفته ۵K (Advanced ۵K Penetrator) شناخته میشود، یک بمب هدایتشونده دقیق از کلاس ۵۰۰۰ پوند (۲۲۶۷ کیلوگرم) است که در اختیار نیروی هوایی ایالات متحده قرار دارد. این بمب برای خنثیسازی اهداف سخت و عمیق دفنشده، مانند سنگرهای زیرزمینی مستحکم بکار می رود.
بمب GBU72 مجهز به کلاهک نفوذگر BLU-۱۳۸/B با یک کیت هدایت جی پی اس/اینرسی گرفته شده از سیستم مهمات تهاجم مستقیم مشترک
(Joint Direct Attack Munition) است که امکان پرتاب آن در تمام شرایط آب و هوایی با کشندگی و عمق نفوذ بیشتر را در مقایسه با نمونههای قبلی مانند GBU-28 فراهم میکند. این سلاح برای حمل بر روی هواپیماهای جنگنده، از جمله F-15E Strike Eagle و بمبافکنهای استراتژیک مانند B-1B یا B-2 طراحی شده است.
برنامه توسعه این مهمات در سال ۲۰۱۷ آغاز شد. آزمایش اولیه با اولین رهاسازی هوایی بمب GBU72 از یک جنگنده F-15E در ارتفاع ۳۵۰۰۰ پایی بر فراز پایگاه نیروی هوایی اگلین در اکتبر ۲۰۲۱ انجام شد.
GBU-72/B، یک بمب هدایتشونده دقیق در کلاس وزنی ۵۰۰۰ پوند (تقریباً ۲۳۰۰ کیلوگرم) است که به طور خاص برای هدف قرار دادن اهداف سخت و عمیقاً دفن شده طراحی و ساخته شده است. اجزای ساختاری اصلی این بمب شامل بدنه کلاهک نفوذگر BLU-۱۳۸/B است که به یک کیت دم مهمات تهاجم مستقیم مشترک اصلاح شده متصل شده است که هدایت سیستم ناوبری اینرسی با کمک چی پی اس را برای عملیات در تمام شرایط آب و هوایی فراهم میکند.
این ساختار، GBU-72/B را به عنوان یک سلاح با قابلیت متوسط بین JDAMهای مجهز به BLU-۱۰۹/B با وزن ۲۰۰۰ پوند و نفوذگر مهمات انبوه ۳۰۰۰۰ پوندی GBU-57/B قرار میدهد، با این تفاوت که از طریق مجموعه GPS/INS و انرژی نفوذگر بهروز شده، نسبت به GBU-28/B با هدایت لیزری، کشندگی بیشتری دارد.
موشک GBU-72 از یک کیت دم مهمات تهاجم مستقیم مشترک برای هدایت استفاده میکند که شامل فناوری سیستم ناوبری اینرسی (INS) با کمک GPS است تا هدفگیری دقیق و در تمام شرایط آب و هوایی سازههای سخت و عمیق دفن شده را امکانپذیر سازد. این سیستم هدایت، که از کیتهای مورد استفاده در مهمات سبکتر مانند GBU-31 گرفته شده است، مختصات پیش از ماموریت و دادههای GPS در حین پرواز را برای هدایت بمب از طریق سطوح کنترل متحرک پردازش میکند و دقت با خطای دایرهای معمولاً زیر ۵ متر را فراهم میکند.
مؤلفه اینرسی ناوبری پشتیبان را در محیطهای بدون جی پس اس فراهم میکند و قابلیت اطمینان را در برابر تهدیدات جنگ الکترونیکی تضمین میکند. سیستم فیوز از فیوز الکترونیکی هوشمند بهینه شده برای سناریوهای نفوذ استفاده میکند و امکان انفجار تأخیری پس از برخورد را برای به حداکثر رساندن آسیب در اهداف مستحکم مانند تونلها یا سنگرها فراهم میکند.
GBU-72/B دارای یک کلاهک نفوذگر سختکاریشده کلاس ۵۰۰۰ پوندی است که بهطور خاص برای نفوذ به اهداف عمیقاً مدفون و مستحکم مانند پناهگاههای زیرزمینی و تأسیسات فرماندهی محصور در بتن مسلح طراحی شده است. این کلاهک از یک پوشش مستحکم و کشیده برای به حداکثر رساندن انرژی جنبشی در هنگام برخورد استفاده میکند و امکان نفوذ عمیقتر را نسبت به سیستمهای قدیمی مانند GBU-28/B هدایتشونده با لیزر را فراهم میکند.
موشک GBU-72 اولین بار در ۳۰ مه ۲۰۲۴ توسط نیروی هوایی ایالات متحده در جریان حملات هوایی علیه تأسیسات تحت کنترل حوثیها در یمن به عنوان بخشی از عملیات پوزیدون آرچر، در پاسخ به حملات به کشتیهای دریای سرخ به کار گرفته شد.
نوع: بمب سنگرشکن
وزن تقریبی: ۵۰۰۰ پوند
سیستم هدایت لیزری: GPS/INS (JDAM)
مزیت کلیدی: قابلیت استفاده در تمام شرایط آب و هوایی، کشندگی بالا
پرتابگر: جنگندهها و بمبافکنها