رویداد۲۴| عرفان بیوک نژاد- در میانه جنگ و تحولات منطقه، مجلس شورای اسلامی بهدنبال فعالسازی ابزارهای جدیدی در حوزه امنیت و اقتصاد دریایی است. یکی از مهمترین این اقدامات، طرح دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز است؛ مسیری استراتژیک که سالهاست امنیت آن با هزینه ایران تأمین میشود، اما حالا بحث دریافت هزینه از کاربران آن بهطور جدی روی میز قرار گرفته است. محمدرضا محسنیثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در گفتوگو با رویداد۲۴ جزئیات این طرح و ابعاد سیاسی و منطقهای آن را تشریح کرده است.
محمدرضا محسنیثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتوگو با رویداد۲۴، با اشاره به طرحهای در دست بررسی در مجلس اظهار کرد: طرحهای مختلفی از سوی نمایندگان در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تدوین شده که اکثر آنها موضوعات مرتبط با شرایط روز کشور، تحولات منطقه و مسائل ناشی از جنگ و اتفاقات اخیر را دربر میگیرد.
تنگه هرمز به دلیل اهمیت ژئوپلیتیک آن و اهمیتی که همیشه برای مبادلات تجاری بینالمللی و تردد کشورها داشته، همواره مورد توجه قدرتهای دریایی منطقهای و جهانی بوده است. به همین دلیل قدرتهای جهانی همیشه تلاش داشتهاند تا از طریق ایجاد پایگاه نظامی در این تنگه یا حواشی آن موقعیت خود در خلیجفارس را تحکیم کنند.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس خبر داد: یکی از محورهای مهم این طرحها، موضوع تنگه هرمز و دریافت عوارض از کشتیهای عبوری است؛ موضوعی که میبایست پیش از این در قالب یک چارچوب قانونی مشخص اجرا میشد، اما به دلایلی عملیاتی نشده و اکنون بهطور جدی در دستور کار قرار گرفته است.
محسنی ثانی افزود: در کنار این موضوع، مباحث دیگری نیز از جمله تجدیدنظر در برخی تعهدات بینالمللی، استفاده قانونی از ظرفیتهای انرژی اتمی متناسب با نیازهای کشور و بازنگری در رویکردهای منطقهای در دستور کار کمیسیون امنیت ملی و برخی دیگر از کمیسیونهای مجلس قرار دارد.
وی درباره علت دریافت عوارض از تنگه هرمز گفت: با توجه به اینکه بخش عمدهای از تنگه هرمز و سواحل طولانی پیرامون آن تحت مسئولیت ایران است، تأمین امنیت این آبراه بر عهده کشور ما قرار دارد و بیتردید ایجاد و حفظ این امنیت هزینهبر است. تاکنون ایران برای تأمین امنیت همه کشتیها هزینه را پرداخت میکرد، اما امروز به این نتیجه رسیدهایم که هر کشتی برای عبور از این مسیر باید عوارض خود را پرداخت کند.
این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در پاسخ به این پرسش که آیا همه کشورها باید برای حق عبور و مرور عوارض پرداخت کنند، گفت: از آنجا که تاکنون قانون جامع و مشخصی برای نحوه مدیریت، نظارت و ارائه خدمات در تنگه هرمز تصویب نشده است، هنوز بهطور دقیق روشن نیست که کدام کشورها مشمول پرداخت این عوارض خواهند بود اما کشورهای متخاصم باید هزینه بیشتری پرداخت کنند.
جزئیات طرح: از عوارض تا محیط زیست و راهنمایی دریایی
محسنیثانی در تشریح جزئیات این طرح گفت: در بخش نخست طرح پیشبینی شده است که ایران و کشور همسایه عمان برای حفظ ایمنی تردد، عوارضی از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز دریافت کنند. بخش دوم این طرح به موضوع آلودگی محیط زیست اختصاص دارد، چرا که عبور گسترده کشتیها میتواند به محیط زیست دریایی آسیب وارد کند.
به گفته این نماینده مجلس، بخش سوم طرح مربوط به خدمات راهنمایی دریایی است؛ به این معنا که کشتیها برای عبور ایمن از این مسیر از خدمات راهنمایی استفاده میکنند و در قبال آن هزینهای پرداخت خواهند کرد. این سه موضوع در بسیاری از تنگهها و کانالهای بینالمللی جهان امری متداول است.
تأثیر بر روابط منطقهای و تنشها
وی درخصوص تأثیر این اقدام بر تشدید اختلافات با کشورهای منطقه گفت: کشورهای منطقه تاکنون واکنشهای مخرب خود را در راستای اهداف رژیم صهیونیستی و آمریکا نشان دادهاند و در ابعاد مختلف با آنها همکاری کردهاند. در عمل نیز برخی از این کشورها تمام ظرفیتها، امکانات و حتی خاک خود را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار دادهاند.
محسنیثانی افزود: اکنون در اوج این تنشها قرار داریم و رزمندگان ما با قدرت، اقتدار و توانمندی بالا بهخوبی از تنگه هرمز حفاظت و حراست کرده و مدیریت آن را بر عهده دارند. بنابراین اینکه تصور شود با انجام چنین اقدامی تنشها یا جنگ تشدید میشود، چندان معنایی ندارد؛ چرا که در حال حاضر نیز دشمنان از تمام ظرفیتهای خود استفاده میکنند و ما نیز متناسب با اقدامات آنها تدابیر و اقدامات لازم را انجام میدهیم.
این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره سرنوشت طرح اخذ عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز پس از آتشبس یا در صورت مذاکرات گفت: فعلا قصد مذاکره با رژیم اسرائیل یا هر کشور دیگری که بخواهد سناریوهای گذشته را تکرار کند، نداریم.
محسنیثانی با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاستهای منطقهای افزود: طبیعتاً بسیاری از مسائل باید مورد تجدیدنظر جدی قرار گیرد. انشاءالله با پیروزی قاطعی که در این جنگ به دست خواهد آمد، لازم است در مسائل منطقهای، سیاست خارجی، مسائل امنیتی و حتی در نگاه ما به همسایگان و کشورهای منطقه بازنگری جدی صورت گیرد و دکترین جدیدی در منطقه دنبال شود.