رویداد۲۴| امیرحسین جعفری- جنگ اخیر رابطه عشق و نفرت چندین ساله ایران و امارات را برهم زده است. ایران سالها از امارات برای صادرات مجدد کالاها و بازگشت ارزهای حاصل از صادرات همه اقلام اعم از اقلام نفتی استفاده می کرد. این رابطه با موشک باران برخی مواضع آمریکایی در جریان جنگ اخیر برهم خورده و حالا باید انتظار تغییرات مهمی در حوزه صادرات کالاهای ایرانی باشیم.
بررسیهای رویداد۲۴ نشان می دهد دبی که یکی از مهمترین مراکز تجاری ایران بوده حالا محدودیتهای جدی برای ایران ایجاد کرده است. علاوه بر ابطال ویزای اقامتی همه ایرانیان خارج از امارات، ظاهرا این کشور کشتیهای ایرانی را از بنادرش اخراج کرده است. چنین وضعیتی نیازمند جایگزینی سریع و جدی امارات با یک کشور دیگر است.
ایران در دوران تحریم بارها ناچار به جایگزینی بنادر و مسیرهای تجاری مرسوم خود شده و برای شرایط جنگی آماده است. با این حال حذف ناگهانی یکی از مهمترین و استراتژیک ترین بنادر صادرات مجدد ایران، چالش برانگیز است. کارشناسان می گویند در این شرایط هم یک بار دیگر روسیه برنده جنگ ایران و آمریکا شده است. ظاهرا در وضعیت کنونی، صادرات و واردات تنها از طریق روسیه مطمئن است و ادامه دارد و به نظر میرسد در آینده نزدیک این مسیر تقویت هم خواهد شد.
بیشتر بخوانید:
غروب «اسپارتای کوچک» | رویای امپراطوری اماراتیها چگونه در هم شکست؟
علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی، معتقد است که صادرات از طریق دبی دیگر امکانپذیر نیست. او خبر داده که امارات در حال جایگزینی با مسیرهای دیگر است. شریعتی به رویداد۲۴ میگوید: «صادرات کالا در شرایط جنگی از ایران از مسیرهای دیگری به جز جنوب و خلیج فارس در حال انجام است.»
به گفته شریعتی، مسیر مرسوم ما برای صادرات دبی و بندرعباس بود که در حال جایگزینی است.؛ هرچند درحال حاضر جنوب هم بخشی از فرآیندهای تجاری با درصد بسیار کمتری در جریان است.
این عضو اتاق بازرگانی خبر داده که دبی به عنوان شریک تجاری ما، از صحنه خارج شده و باید مسیرهای جایگزین تعیین وعملیاتی شوند. او می گوید: در مرزهای شمالی مشکلاتی برای صادرات وجود دارد.
شریعتی می گوید تخصیص ارز به واردکنندگان از طریق مبادله در جریان است و نرخ ارز هم اعلام شده است. صادرکننده نیز ارز خود را عرضه میکند و در این زمینه مشکلی نداشتیم. او حتی تصریح کرده که صادرات و واردات در طول جنگ برقرار بوده و تنها اخلالهای جزئی مربوط به بارهای درگیر در دبی برای تجار اتفاق افتاده است.
شریعتی درباره مسیرهای جایگزین دبی گفت:«دبی را باید فراموش کنیم و تا چند سال آینده برای آن جایگزین پیدا کنیم. به خاطر مسائل امنیتی مسیرهای جایگزین را رسانهای نمیکنند اما دولت برای برگشت ارز به تجار کمک کرده و تعامل خوبی هم بین بخش خصوصی و دولت در جریان است و توقف کالا در مرزها به خاطر کارهای گمرکی تسهیل شده است.
خورشید گزدرازی، رئیس اتاق بازرگانی بندر بوشهر، در رابطه با وضعیت صادرات و واردات از خلیج فارس هم به رویداد۲۴ گفته: «از زمان شروع جنگ کالاهای مورد نیاز مردم بدون مشکل وارد شدهاند. طبق بخشنامه وزارت جهاد، صادرات کالاهای کشاورزی به غیر از آبزیان در دوره جنگ ممنوع شده، اما همزمان صادرات برخی ازمحصولات از جمله آبزیان به کشور روسیه بلا مانع است و انجام می شود»
گزدرازی می گوید: در خاورمیانه و خلیج فارس یکی از بنادر مهم تجاری شریک ما در قطر تعطیل شده و هیچ عملیاتی در آن انجام نمیشود. کشور امارات هم کشتیهای ایرانی را اخراج کرده و از پذیرششان خودداری میکند و عملا صادرات به کشورهای حاشیه خیلج فارس به طور کامل تعطیل شده است.
او درباره وضعیت صادرات مجدد از طریق دوبی هم توضیح داده و می گوید هیچ کالای صادراتی ایران در حال حاضر در امارات پذیرش نمیشود.
رئیس اتاق بازرگانی بوشهر با اشاره به همکاری های دولت با تجار تصریح کرده برخی مشکلاتی که در حوزه واردات و نیازمندیهای بازار داشتیم، با توجه به شرایط جنگی تسهیل شده اس. دولت سرعت عمل بالایی در حوزه ترخیص کالا داشته و واردات و ترخیص کالا از زمان وقوع جنگ تا الان با وجود بمباران دشمن انجام میشود.»
او گفته امارات یک کشور با درآمد بالا از صادرات مجدد کشورهای دیگر است. با قطع فعالیت تجاری ایرانیها، این کشور هم دچار رکود شدید خواهد شد.
پیش از این گزارش هایی درباره توانایی ایران برای واردات بنزین در صورت حمله به پالایشگاه های تولید داخلی از طریق روسیه به دست ما رسیده بود. حالا رئیس اتاق بازرگانی بوشهر هم به احتمال جایگیزینی دوبی با بنادر روسیه و کشورهای آسیای مرکزی اشاره کرده و می گوید: «صادرات ما به کشور روسیه و کشورهای آسیای مرکزی در جریان است.»