رویداد۲۴| با نزدیکشدن به پایان مهلت ۶۰ روزه جنگ ایران، آدام شیف سناتور آمریکایی با تشریح ابعاد حقوقی و سیاسی این مقطع، از احتمال ورود کنگره به یک نقطه تعیینکننده در قبال این جنگ خبر داده است؛ نقطهای که میتواند مسیر درگیری را تغییر دهد.
به گفته شیف، در پایان این هفته، ۶۰ روز از زمانی میگذرد که رئیسجمهور آغاز جنگ با ایران را طبق War Powers Act of ۱۹۷۳ به کنگره اطلاع داده است؛ قانونی که به رئیسجمهور اجازه میدهد در صورت حمله یا تهدید قریبالوقوع، حداکثر تا ۶۰ روز وارد جنگ شود. پس از این مهلت، ادامه جنگ تنها در صورتی ممکن است که کنگره مجوز رسمی صادر کند یا دستکم با قطعنامهای مانع ادامه آن نشود.
با این حال، شیف تأکید میکند این جنگ از ابتدا محل تردید جدی بوده، چرا که نه حملهای به آمریکا صورت گرفته و نه تهدید فوری اثبات شده است. با وجود این، بخشی از جمهوریخواهان با استناد به همین مهلت ۶۰ روزه، اقدام دولت را در چارچوب «دفاع مشترک» توجیه کردهاند—استدلالی که دونالد ترامپ در آغاز مطرح کرده بود.
اکنون با رسیدن به پایان این مهلت، بر اساس قانون، یکی از دو مسیر باید طی شود: یا کنگره با تصویب قطعنامهای جنگ را متوقف کند، یا مجوز رسمی ادامه آن را صادر کند. هرچند برخی سناتورها از جمله لیسا مورکوسکی از احتمال طرح چنین مجوزی سخن گفتهاند، اما هنوز اقدام عملی در این زمینه صورت نگرفته است؛ بنابراین به آن نقطه ۶۰ روزه نزدیک میشویم. ترامپ از همان ابتدا درباره مدت زمان این جنگ—اگر بخواهیم بگوییم—چندان سازگار و ثابتقدم نبوده است. به خاطر دارید که دونالد ترامپ در آغاز گفته بود این جنگ شاید دو یا سه هفته طول بکشد، یا نهایتاً چهار تا شش هفته. این فقط یکی از اظهارنظرهای متعدد او درباره جدول زمانی جنگ است.
اما اخیراً گفت: عجله نکنید، به من فشار نیاورید. این هم اظهارنظر او در این باره: تا چه مدت حاضرید صبر کنید تا به یک پاسخ یکپارچه برسید؟»
در این میان، شیف به تناقض در مواضع دولت نیز اشاره میکند. از یک سو ونس قانون اختیارات جنگ را «ساختگی و مغایر قانون اساسی» میداند. نظری که در واقع رؤسایجمهور دیگر هم داشتهاند، اما با این حال به آن پایبند بودهاند. حتی همین دولت نیز در آغاز جنگ با ایران، مطابق با War Powers Act of ۱۹۷۳، آغاز جنگ را به کنگره اطلاع داد. بنابراین، در حالی که ونس ممکن است آن را قانون جعلی بداند، خودشان عملاً بر اساس همان قانون اطلاعرسانی کردهاند.
به گفته این سناتور، طی هفتههای گذشته چندین قطعنامه برای محدود کردن اختیارات جنگی رئیسجمهور مطرح شده—در مجموع پنج مورد—که با وجود حمایت نسبی دوحزبی، هیچیک به تصویب نرسیدهاند. حتی در یکی از این رأیگیریها، طرح با ۴۶ رأی موافق در برابر ۵۱ رأی مخالف شکست خورد.
با وجود شکست این قطعنامههای اختیارات جنگ، یک اثر مفید هم داشتهاند؛ اعضای کنگره هفتهها تلاش کردند بگویند که دولت حتی حاضر نیست جلسات علنی درباره این جنگ برگزار کند یا بهطور رسمی زیر سوگند پاسخ دهد.
اما حالا این وضعیت تغییر کرده است. ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، قرار است اواخر این هفته شهادت بدهد؛ همچنین پیت هگست، وزیر دفاع، که این بار زیر سوگند صحبت خواهد کرد و شیف ابراز امیدواری کرده که او این بار نقلقولهای بهاصطلاح «کتاب مقدسی» در مقابل اعضای کنگره نیاورد—نقلقولهایی که در واقع از پالپ فیکشن آمده بودند.
شیف میگوید این مرحله به جمهوریخواهان در کنگره بستگی دارد که آیا واقعاً اقدامی خواهند کرد یا نه—اینکه آیا بابت این واقعیت که رئیسجمهور ۶۰ روز بدون مجوز کنگره وارد جنگ شده، پیامد واقعیای وجود خواهد داشت یا نه. باید دید چه اتفاقی میافتد. موارد متعددی بوده که همین کنگره، تحت اکثریت جمهوریخواه، اختیارات محدود خود را هم به رئیسجمهور واگذار کرده است.
برای مثال، جمهوریخواهان در کنگره اجازه دادهاند رئیسجمهور بهطور غیرقانونی بودجهها را لغو کند، منابع مالی را مسدود کند و پول را بدون مجوز کنگره از جایی به جای دیگر منتقل کند. حتی بخشی از اقداماتی که رئیسجمهور برای دور زدن کنگره در تأمین مالی وزارت امنیت داخلی انجام داده، شامل استفاده از بودجههایی بوده که برای اهداف دیگری اختصاص یافته بودند.
اما بر اساس اظهارات شیف، هنوز امیدهایی برای اینکه این مهلت ۶۰ روزه برای جمهوری خواهان اهمیت داشته باشد، وجود دارد. از منظر حقوقی، یک گزینه دیگر نیز پیش روی دولت است: درخواست تمدید ۳۰ روزه. اما این تمدید فقط برای خروج نیروها قابل استفاده است و مستلزم ارائه توضیح رسمی به کنگره است—درخواستی که تاکنون مطرح نشده است؛ بنابراین اکنون در یک نقطه عطف بالقوه مهم قرار داریم؛ جایی که کنگره ممکن است بالاخره نقش خود را اعمال کند و فرصتی برای پایان دادن به این جنگ نسنجیده فراهم شود.
در سطح میدانی نیز نشانهای از کاهش تنش دیده نمیشود. مذاکرات آتشبس در پاکستان بهطور متناوب متوقف شده و در تنگه هرمز همچنان درگیری ادامه دارد. این تنگه عملاً به صحنه رویارویی تبدیل شده؛ جایی که آمریکا با محاصره دریایی و توقیف کشتیها، و ایران با مینگذاری و هدف قرار دادن نفتکشها، شرایطی بسیار پرریسک ایجاد کردهاند—تا حدی که شرکتهای بیمه نیز نسبت به عبور کشتیها تردید دارند.
در واقع، وضعیت تنگه هرمز آنقدر متزلزل و خطرناک باقی مانده که احتمال عبور موفق از آن شاید فقط کمی بیشتر از ۵۰-۵۰ باشد.
شیف میگوید این جنگ همچنان هزینه سنگینی بر ایالات متحده تحمیل میکند و اکنون کنگره در آستانه یک آزمون جدی قرار دارد: اینکه آیا واقعاً به مهلت ۶۰ روزه پایبند خواهد ماند یا نه.
او تأکید میکند در پایان این هفته، قطعنامهای را در صحن کنگره مطرح خواهد کرد تا این موضوع بهطور رسمی تعیین تکلیف شود—طرحی که خود او از طراحان اصلی آن است و قصد دارد آن را به رأی بگذارد.