رویداد۲۴| عباس ملکی، عضو هیئت مذاکرهکننده قطعنامه ۵۹۸ و معاون پیشین وزارت امور خارجه، در گفتوگویی درباره آینده مذاکرات ایران و آمریکا، تحریمها و وضعیت تنگه هرمز، بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای حقوق بینالملل و توسعه خدمات دریایی ایران تأکید کرد.
او با اشاره به مذاکرات میان تهران و واشنگتن گفت: «به نظرم دور دوم جلو خواهد رفت.» ملکی افزود: «مسئله هستهای و اورانیوم غنی شده، تحریمها و تنگه هرمز از این دسته مسائل است.»
این دیپلمات پیشین با اشاره به تحریمهای ثانویه آمریکا، آنها را مهمترین مانع توسعه اقتصادی ایران دانست و تصریح کرد: «اگر هیئت ایرانی بتواند این موضوع را جا بیندازد که آمریکا با فرمان اجرایی از تحریمهای ثانویه عقبنشینی کند، دستاوردی است که ایران را نجات خواهد داد.»
او ادامه داد: «این تحریم ثانویه، یعنی تقریبا همه کشورها را بر روی ما قفل کردند. حتی هند، چین و روسیهای که خودشان تحریم هستند، روی تحریمهای ثانویه با ما محدودیت داشتند.»
ملکی سپس جملهای قابل توجه درباره رئیس مجلس مطرح کرد و گفت: «الآن اگر آقای دکتر قالیباف این تایید را بگیرد که تحریمهای ثانویه لغو میشود، من حاضرم دست ایشان را ببوسم.»
معاون پیشین وزارت خارجه در ادامه درباره بحث اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز توضیح داد: «بله، اعمال حاکمیت میتواند بکند ولی مالکیت با اعمال حاکمیت متفاوت است.»
او تأکید کرد: «پس ما در تنگه هرمز حقوق داریم، حاکمیت داریم ولی مالکیت نداریم، هیچ کسی جز خدا مالکیت ندارد.»
ملکی با اشاره به کنوانسیونهای بینالمللی دریاها گفت که عبور کشتیها از تنگه هرمز بر اساس قواعد «عبور بیضرر» و «عبور ترانزیتی» انجام میشود و ایران نیز این قواعد را پذیرفته است.
او توضیح داد: «عبور ترانزیتی یعنی با شرایط مشخصی، به او اجازه دهید تا بدون تعلیق و توقف، از آن جا رد شود. ایران هر دو را قبول دارد.»
ملکی در بخش دیگری از سخنانش، به ظرفیتهای اقتصادی تنگه هرمز اشاره کرد و گفت ایران به جای تمرکز بر بستن تنگه یا اخذ عوارض، باید به سمت ارائه خدمات دریایی برود.
او گفت: «اگر بخواهیم در تنگه هرمز منافعی داشته باشیم، میتواند از ارائه سرویس و خدمات بدست بیاید.»
به گفته او، ایران میتواند خدماتی مانند بیمه، راهنمایی کشتیها، سوخترسانی، تعمیرات و خدمات فنی دریایی ارائه دهد، اما در سالهای گذشته این فرصتها را از دست داده است.
ملکی در این باره تصریح کرد: «متاسفانه ما هیچ کدام از کارها را طی این سالها انجام ندادهایم و به جای ما، امارات متحده عربی در فجیره و جبل علی و برخی در سلاله عمان انجام دادهاند.»
او همچنین هشدار داد که سیاست دریافت عوارض سنگین یا محدودسازی عبور کشتیها، ایران را در تقابل با جهان قرار میدهد و افزود: «این درست نیست که ۸۰۰ میلیارد دلار از این جا در میآوریم، در صورت اخذ عوارض و در بهترین پیشبینی، ماکزیمم ۵ میلیارد دلار است که شما را با تمام دنیا سرشاخ میکند.»
این دیپلمات پیشین در پایان با اشاره به حقوق بینالملل دریاها گفت: «حتی اگر کشتی جنگی ایرانی به اقیانوس آرام برود یا اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه، آمریکا مطابق این کنوانسیون نمیتواند حرفی بزند و هیچ کسی نمیتواند به آن تعرض کند.»
او تأکید کرد: «به نظرم بهتر است در چارچوب حقوق بینالملل دریاها، که عبور بیضرر و عبور ترانزیتی را به رسمیت شناختهایم، عمل کنیم و به کشتیها سرویس دهیم و از آن خدمات، درآمد داشته باشیم.»