رویداد۲۴| مؤسسه رتبهبندی اعتباری «فیچ/Fitch Ratings» با هشدار درباره اینکه شوک نفتی ناشی از جنگ ایران، به چشمانداز اقتصاد جهانی آسیب وارد کرده است، پیشبینی خود را درباره رشد اقتصادی جهان کاهش و چشمانداز قیمت نفت در سال جاری میلادی را ارائه داد.
والاستریتژورنال نوشت: این موسسه خدمات مالی و اعتباری هماکنون انتظار دارد که اقتصاد جهانی در سال جاری ۲.۴ درصد رشد کند؛ رقمی که در مقایسه با پیشبینی قبلی این نهاد، ۰.۲ واحد درصد کمتر است. فیچ دلیل این بازنگری را اثرات تورمیِ افزایش هزینههای انرژی و تداوم اختلال در زنجیرههای تامین عنوان کرد.
اقتصاددانان این موسسه در گزارشی نوشتند: کاهش پیشبینی رشد اقتصادی در تمام مناطق گسترده شده است، زیرا تورم بالاتر، دستمزد حقیقی و متعاقبا قدرت خرید را کاهش میدهد، مصرف را تضعیف میکند و هزینههای تولید شرکتها را افزایش میدهد.
پیش از این، سایر نهادهای بینالمللی از جمله سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در گزارشهایی مشابه، درباره پیامدهای وخیم تداوم جنگ آمریکا علیه ایران هشدار داده بودند. جنگ در خاورمیانه وارد چهارمین ماه خود شده است و همچنان عرضه انرژی و کالاهای اساسی را مختل میکند.
فیچ همچنین پیشبینی متوسط قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را از ۷۰ به ۸۷ دلار در هر بشکه افزایش داده است. این اصلاح قیمت، تداوم بسته ماندن تنگه هرمز را بازتاب نیدهد؛ آبراهی حیاتی که بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند.
انسداد تنگه هرمز به دست ایران اکنون وارد چهاردهمین هفته شده و این موسسه رتبهبندی اعتباری مطرح معتقد است که بهرغم آتشبس شکننده، بازگشایی آن پیش از ماه جولای به دلیل به دلیل چالشهای دخیل در مذاکرات میان آمریکا و ایران، بعید به نظر میرسد.
با این حال، این موسسه اضافه کرده که وخامت سناریوی پایه آن همچنان به مراتب کمتر از بحرانهای نفتی دهه ۱۹۷۰ است؛ مقطعی که قیمت واقعی نفت تا ۱۷۰ دلار در هر بشکه جهش کرد. همچنین از سال ۱۹۸۰ تاکنون سهم مصرف نفت در اقتصاد جهانی تقریبا به نصف کاهش یافته است.
فیچ در سناریوی بدبینانهتر خود فرض را بر این میگذارد که متوسط قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ به ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد، ارزش سهام ۱۰ درصد کاهش یابد و شرایط اعتباری دشوارتر شود. در چنین شرایطی، رشد اقتصادی آمریکا طی ۱۲ ماه آینده ممکن است به تنها ۰.۸ درصد سقوط کند، رشد منطقه یورو به ۰.۳ درصد کاهش یابد و رشد اقتصادی چین به ۳.۴ درصد محدود شود.
موسسه فیچ در سناریوی پایه خود انتظار دارد که اقتصاد آمریکا ۱.۹ درصد و رشد منطقه یورو ۰.۹ درصد رشد کند؛ هر دو رقم پایینتر از برآوردهای قبلی هستند. با این حال، پیشبینی رشد اقتصادی چین به ۴.۶ درصد افزایش یافته است؛ زیرا عملکرد این کشور در سهماهه نخست سال فراتر از انتظار بود و عملکرد صادراتی آن نیز انعطافپذیری قابل توجهی داشت.
طبق پیشبینی این موسسه، بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) و بانک مرکزی انگلیس در سال جاری نرخهای بهره را بدون تغییر حفظ خواهند کرد و سپس از سال ۲۰۲۷ روند کاهش نرخها را از سر خواهند گرفت. همچنین انتظار میرود بانک مرکزی اروپا در ماه ژوئن نرخ بهره را افزایش دهد، اما در سال آینده این اقدام را معکوس کند.
به نوشته والاستریت، یکی از مولفههایی که بخشی از آثار منفی جنگ را جبران کرده، رونق فعالیتهای مرتبط با هوش مصنوعی بهویژه در آسیاست. برایان کولتون، اقتصاددان ارشد فیچ، دراینباره گفت: جهان در میانه یک جهش بسیار چشمگیر در هزینهکرد در حوزه فناوری اطلاعات قرار دارد و این موضوع در کوتاهمدت تا حدی از افت فعالیتهای اقتصادی بهویژه در آسیا جلوگیری میکند.
توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی تقاضای سیریناپذیری برای تراشهها و محصولات مرتبط ایجاد کرده و به عاملی حمایتی برای اقتصادهای صادرکننده این فناوری همچون تایوان و کره جنوبی تبدیل شده است.
با این حال، فیچ با اشاره به اینکه «هرچند رونق هوش مصنوعی تاکنون به رشد بیسابقه بازارهای سهام، افزایش سود شرکتها و تقویت اقتصاد در مقیاس گسترده کمک کرده است» هشدار دارد که کند شدن محسوس رشد اقتصادی میتواند این روند را بهطور ناگهانی متوقف کند.»