طالبان

طالبان

طالبان

رویداد۲۴ افغانستان در دهه‌های هفتاد و هشتاد میلادی قرن بیستم با وجود مشکلات و دشواری‌هایی که داشت، به سمت مدرنیزاسیون پیش می‌رفت و ساختار‌ها و نهاد‌های مدرن در سرتاسر کشور جا باز می‌کردند. آرامش و امنیت در کشور وجود داشت و تجارت با کشور‌های همسایه رونق گرفته بود. این پیشرفت‌ها به ویژه زمانی مهم می‌شدند که بدانیم افغانستان همواره کشوری اشغال شده بود که بر اساس ارزش‌های محلی و پدرسالارانه اداره می‌شد و مدرنیته و تکنولوژی‌های مدرن در آنجا گسترش نیافته بودند.

جنگ افغانستان و شوروی و به تبع آن، روی کار آمدن طالبان و مذهبیون افراطی، همه چیز بر باد رفت و مردم افغانستان از آن زمان تا کنون دچار تنش و بحران شده‌اند.

افغانستان به عنوان مملکتی مستقل از زمان احمدشاه درانی مطرح شد. نادرشاه افشار افغانستان را تصرف کرده بود و پس از مرگش احمد خان که یکی از سرداران قدرتمند نادر بود به سرعت به افغانستان رفت و قبایل مختلف را متحد کرد. اما دیری نپایید که بریتانیای کبیر افغانستان را تحت سیطره خود درآورد و اشغال کرد.

پس از جنگ جهانی اول و استقلال بسیاری از کشور‌ها از امپراطوری‌های بزرگ، افغانستان هم از بریتانیا مستقل شد و در ۱۹۱۹ قراردادی با بریتانیا امضا کرد که بر اساس آن استقلال افغانستان و دوستی آن با دولت بریتانیا تضمین می‌شد. افغانستان از آن زمان تا حدود سال ۱۹۷۹ میلادی توسط پادشاهانی اداره شد که مهمترین آنان محمدظاهر شاه بود که حدود ۴۰ سال بر افغانستان حکمرانی کرد.

چگونگی بروز طالبان در افغانستان

محمدظاهر شاه قانون اساسی برای افغانستان مدون کرد و آزادی‌های مدنی و سیاسی را گسترش داد. قبایل مختلف در زمان او با یکدیگر متحد شدند و طی نیم قرن در افغانستان هیچ جنگی در نگرفت. تکنوکرات‌هایی که خارج تحصیل کرده بودند، در دهه شصت به افغانستان بازگشتند و مدرنیزاسیون به صورت رسمی آغاز شد.

ایجاد آموزش و پرورش، حق حجاب اختیاری، احیای برخی از حقوق زنان و انتخابات آزاد پاره‌ای از دستاورد‌های این دوره بودند. مورخان دهه هفتاد افغانستان را دوران دموکراسی می‌نامند که مدرن‌سازی‌های آن دوره به چشم بسیاری از علمای سنتی و بنیادگراها خوش نمی‌آمد.

در کشوری که قرن‌ها به صورت قبیله‌ای و سنتی اداره شده بود حق آموزش و رای زنان و اصلاحات سکولار طبعا با واکنش شدید مواجه می‌شد. جنگجوهای افراطی به هر نحو ممکن می‌خواستند این اصلاحات را متوقف کنند. اما آنها برای متوقف کردن قطار مدرنیزاسیون در افغانستان قدرت مادی لازم را نداشتند؛ نه پول داشتند و نه سلاح و نه تشکیلات منسجم. این لوازم مادی را ایالات متحده و همپیمانانش در اختیار آنها قرار دادند و مدرنیزاسیون در افغانستان متوقف شد.

احزاب چپگرای افغانستان که در دهه هفتاد میلادی قدرت را به دست آوردند می‌خواستند نوعی توسعه مدرنیستی به شیوه سوسیالیستی ایجاد کنند و پشتیبان اصلی آن‌ها در این امر اتحاد جماهیر شوروی بود و دشمن اصلیشان بنیادگراهای مذهبی بودند.

در جنگ بین افغانستان و شوروی، ایالات متحده از بیم گسترش کمونیسم در منطقه به تجهیز تسلیحاتی و مالی افراطیون پرداخت که در نتیجه آن گروه‌هایی مانند طالبان در افغانستان به وجود آمدند.

فرهنگ بومی نیز بر اساس خرافات و ناآگاهی‌های تاریخی خود از بنیادگراها حمایت می‌کرد و به مدرنیست‌ها نگاه خوبی نداشت. همین امر باعث پیروزی جریان بنیادگرا در افغانستان شد.

برژینسکی در همان روز‌ها به افغانستان سفر کرد و به طالبان وعده داد که به زودی با کمک ایالات متحده و خدا مسجدهایشان را پس خواهند گرفت. از طرفی هم بسیاری از افراطیون از کشور‌های دیگر، کسانی، چون اسامه بن لادن، به افغانستان رفتند تا با کمونیست‌ها بجنگند و همه این وقایع باعث سقوط سوسیالیست‌ها و قدرت گرفتن طالبان در افغانستان شد. طالبان با هر آنچه که آن را مظاهر کفر می‌دانست به مقابله پرداخت و تمام دستاورد‌های مدنیت در افغانستان را نابود کرد.

سابقه طالبان

در دهه پنجاه محمدداوود خان پادشاهی افغانستان را سرنگون کرد و جمهوری افغانستان بنیانگذاری شد. اما چند سال بعد انقلاب کمونیستی ثور باعث رخ داد که مشکلات جدیدی در افغانستان رخ داد چراکه اسلامگرایان افغانستان با ایده‌های سوسیالیستی قرابت نداشتند و به همین دلیل جمعی از اسلامگرایان گروهی با نام مجاهدان تشکیل دادند که علیه کمونیست‌ها بجنگند. مدتی بعد برژنف رئیس جمهور وقتی شوروی، ارتش سرخ روسیه را در حمایت از کمونیست‌های افغانستان به این کشور فرستاد و از سوی دیگر آمریکا مجاهدان را برای مقابله با کمونیسم تجهیز مالی و نظامی میکرد. اگرچه سال ۱۳۶۷ ارتش شوروی با فرمان گورباچف از افغانستان خارج شد و اسلامگرایان پیروز شدند، اما مجاهدینی که طی یک دهه توسط آمریکا تجهیز شده بودند، تبدیل به گروه‌های بنیادگرایی شدند که با دو رکن «اسلام‌گرایی» و «ناسیونالیسم» دیگر آمریکا را هم قبول نداشتند. طالبان یکی از همین گروه‌ها بود که با محوریت قوم پشتون در همین جریان تشکیل شد و طی این دوران آنقدر قدرت گرفت که در سال‌های بعد توانست بر بخش عمده‌ای از افغانستان حکومت کند و توسعه ایده‌های بنیادگرایانه خود را در نقاط دیگر هم پیش ببرد؛ این در حالی بود که در این دوران طالبان از طریق منابع محلی و کارخانه‌های اسلحه سازی و کشت خشخاش درآمد زیادی به دست می‌آورد و دیگر به آمریکا هم نیازی نداشت.

خروج آمریکا از افغانستان و قدرت گرفتن دوباره طالبان

با خروج آمریکا از افغانستان، طالبان بار دیگر اقدام به اشغال بخش گسترده‌ای از خاک این کشور کرد و نزدیک به ۸۰ درصد از خاک افغانستان اکنون به تصرف این گروه درآمده است. سبک نفوذ و گسترش اشغالگری طالبان، همچنین رویکرد این گروه در قبال دیگر کشور‌ها به ویژه همسایگان در مقایسه با ۲۰ سال پیش، زمانی که در پی حمله ناتو و آمریکا افول کرد، متفاوت است.

طالبان یک جنبش و یک سازمان نظامی متشکل از روحانیان اسلامگرای سنی در افغانستان است. طالبان در سطح بین‌المللی به دلیل تفسیر و اجرای شدید و خشن احکام اسلامی که منجر به برخورد وحشیانه با بسیاری از افغان‌ها شده است محکوم شده‌اند و همواره به دلیل کشتار مردم غیر نظامی افغان محکوم شده اند.

طالبان پس از تصرف افغانستان از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ با نام امارت اسلامی افغانستان بر این کشور حکومت کرد. در این سال‌ها، کشور‌های پاکستان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی تنها سه کشوری بودند که طالبان را به رسمیت شناختند.

طالبان پس از حمله آمریکا به افغانستان که موجب برکناری آنان از قدرت شد، از سال ۲۰۰۶ بار دیگر ضمن اعلام موجودیت، با دولت مستقر افغانستان مبارزه مسلحانه کردند و در بیشتر قسمت‌های جنوب افغانستان به ویژه زابل، قندهار و هلمند نفوذ کردند. از آن زمان، طالبان با نیرو‌های آمریکا و ناتو نیز در جنگ هستند. رهبر کنونی طالبان پس از کشته شدن ملا اختر منصور، از سال ۲۰۱۶ مولوی هبت‌الله آخوندزاده است.

طالبان و متحدانشان در طول سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، مرتکب قتل‌عام علیه غیرنظامیان افغان شدند، از تأمین غذا برای ۱۶۰٬۰۰۰ غیرنظامی گرسنه توسط سازمان ملل جلوگیری کردند و با سیاست زمین سوخته، مناطق وسیعی از زمین حاصلخیز را سوزاندند و ده‌ها هزار خانه را ویران کردند.

در طول حکومت خود، آن‌ها سرگرمی‌ها و فعالیت‌هایی مانند پرواز بادبادک و نگهداری پرندگان به عنوان حیوانات خانگی را ممنوع کردند و اقلیت‌های مذهبی و قومی را مورد تبعیض قرار دادند. طبق اعلام سازمان ملل متحد، طالبان و متحدان آن‌ها مسئول ۷۶٪ از تلفات غیرنظامیان افغان در سال ۲۰۱۰، ۸۰٪ در ۲۰۱۱ و ۸۰٪ در سال ۲۰۱۲ بودند. طالبان همچنین دست به نسل‌کشی فرهنگی زده و بنا‌های تاریخی بسیاری از جمله بودا‌های معروف ۱۵۰۰ ساله بامیان را تخریب کرده‌است.

بازگشت طالبان به افغانستان

در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸ (۲۹ فوریه ۲۰۲۰) طالبان و ایالات متحده آمریکا در قطر توافقنامه‌ای برای بازگرداندن صلح به افغانستان امضا کردند. در پی این توافق آمریکا به تدریج نیرو‌های خود را از افغانستان خارج کرد. خروج تدریجی نیرو‌های آمریکایی از افغانستان قرار است اواخر مرداد ماه به پایان برسد. در پی این توافق، پیشروی نیرو‌های طالبان در افغانستان نیز در خلا دولتی مقتدر در این کشور گسترش پیدا کرد و تا لحظه نگارش این متن، حدود ۸۰ درصد از خاک افغانستان به تصرف طالب‌ها در آمده است.

مذاکرات ایران و طالبان

مذاکرات ایران و طالبان از سال‌ها پیش به صورت مخفیانه وجود دارد و مقامات طالبان از طریق نیروهای نظامی ایران با طالبان مذاکره می‌کردند اما در دوره‌ای رابطه علنی‌تر شد؛ کما آنکه ایران در جریان برگزاری اجلاس اسلامی در تهران، از ملا برادر یکی از موسسان طالبان نیز دعوت کرد و پس از نیز سفیر ایران در کابل تایید کرد که ایران و طالبان همکاری دارند.

در دولت روحانی مذاکرات ایران و طالبان کاملا علنی شد و طالبان نیز هیاتی سیاسی را برای گفتگو با ایران عازم تهران کرد. طالبان به همسایگان افغانستان اطمینان داده که امنیت در مرز‌های مشترک برقرار است و به دنبال برقراری روابط دیپلماتیک با آن‌ها است. طالبان همچنین هیاتی را برای مذاکره و تفاهم به روسیه و تاجیکستان ارسال کرد.

ما از تلاش‌ها برای متقاعد ساختن طالبان برای لزوم صلح و سازش سیاسی استقبال می‌کنیم‌، اما تحریک این گروه برای ادامه خشونت و همکاری با تروریست‌های خارجی را نمی‌پذیریم.
کد خبر: ۲۷۳۳۳۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۱۲

ویدیویی در صفحات مجازی از لحظه بازداشت کمدین مشهور قندهاری توسط طالبان پر بازدید شده است. نظرمحمد خاشه پس از بازداشت در ولسوالی دند ولایت قندهار، توسط طالبان تیرباران شد.
کد خبر: ۲۷۲۶۷۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۷

هیچ برنامه‌ای برای مبارزه با طالبان نداریممعاون فرهنگی و رسانه‌ای فاطمیون شایعات رسانه‌های غربی درباره احتمال حضور فاطمیون در افغانستان و درگیری با طالبان را تکذیب کرد.
کد خبر: ۲۷۲۶۲۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۶

فیلم تبلیغاتی درباره پس گرفتن یکی از شهرستان‌های ولایت هرات افغانستان از طالبان ببینید:
کد خبر: ۲۷۲۰۱۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲

یک کارشناس مطالعات منطقه‌ای به خبرآنلاین گفت که چین از جانب سین‌کیانگ در خطر نیست چراکه این شهر تحت کنترل شدید امنیتی است و گروهی هستند که شامل اقلیت کشور سه میلیاردی می‌شوند.
کد خبر: ۲۷۱۸۷۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲

جنگجویان گروه طالبان فردی را که به‌عنوان ترجمان نیروهای امریکایی کار کرده بود، سر بریده‌اند.
کد خبر: ۲۷۱۸۶۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱

طالبان مدعی کنترل ۹۰ درصد از مرز‌های افغانستان با کشور‌های همسایه شد.
کد خبر: ۲۷۱۷۵۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۳۱

رییس جمهور افغانستان در سخنرانی اش پس از ادای نماز عید در کاخ ریاست جمهوری با انتقاد از طالبان گفت که این گروه با افزایش جنگ آشکار ساخت که اراده جدی به صلح ندارند و رهایی ۵ هزار زندانی این گروه نتوانست طالبان را به مذاکرات جدی بکشاند.
کد خبر: ۲۷۱۵۶۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹

در حال حاضر، وزارت خارجه ما و من در حال انجام اقداماتی هستیم و امیدوارم که مذاکراتی با طالبان داشته باشیم. بعدا باید منتظر بمانیم و نتایج را ببینیم.
کد خبر: ۲۷۱۴۵۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸

طالبان حالا مرز با چین را به تصرف در آورده و گروه‌های مسلح اویغور فضای مناسبی برای فعالیت‌های خود خواهند داشت.
کد خبر: ۲۷۱۴۳۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸

از فردا (دوشنبه) تا پایان روز جمعه بار دیگر مرز‌های ایران و افغانستان بسته می‌شود و پذیرش کالا صورت نمی‌گیرد.
کد خبر: ۲۷۱۲۹۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۷

اکسپرس تریبون بررسی کرد؛
اکسپرس تریبون در تحلیلی به مهاجرت افغان‌ها به پاکستان و ایران پرداخت.
کد خبر: ۲۷۱۲۰۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۷

رویداد‌۲۴ گزارش می‌دهد؛
در حالی که از فعالیت کنونی طالبان بسیار شنیده‌ایم اما از سابقه و تاریخچه این جریان کمتر می‌دانیم. گزارش تصویری رویداد۲۴ نگاهی دارد به سابقه و خاستگاه طالبان در افغانستان.
کد خبر: ۲۷۰۹۸۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۶

پس از پیشروی طالبان و سقوط بسیاری از مناطق، برخی از مردم می‌گویند نگران چگونگی رابطه ایران با طالبان هستند.
کد خبر: ۲۷۰۹۲۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۵

حضور طالبان در افغانستان می‌تواند باعث رویارویی منافع روس‌ها و چینی‌ها شود. برخی صاحب نظران براین باورند که روس‌ها و چینی‌ها به دنبال پیدا کردن جایگاهی تازه در افغانستات در نبود امریکایی‌ها هستند.
کد خبر: ۲۷۰۸۵۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۴

یکی از مذاکره‌کنندگان دولت کابل امروز (پنج‌شنبه) اعلام کرد، همزمان با ادامه حملات گروه شبه‌نظامی طالبان در سراسر افغانستان، این گروه پیشنهاد یک آتش‌بس سه‌ماهه در ازای آزادی هفت هزار شبه‌نظامی زندانی را مطرح کرد.
کد خبر: ۲۷۰۸۵۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۴

نماینده طالبان در قطر در سخنانی گفت که روابط این گروه با کشور‌های همسایه خوب و به دنبال توسعه آن است.
کد خبر: ۲۷۰۷۷۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۳

ایسنا نوشت: طالبان امروز (چهارشنبه) از تسلط بر مسیر مهم ارتباطی پاکستان با جنوب افغانستان خبر داد.
کد خبر: ۲۷۰۷۳۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۳

مشکل مهم طالبان این است که در صورت تفوق، نمی‌توانند رسمیت جهانی پیدا کنند و این یعنی یک فاجعه تمام‌عیار که کشوری بدون رسمیت جهانی کنار ایران باشد و سال‌ها در توسعه و پیشرفت در جا بزند.
کد خبر: ۲۷۰۷۲۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۳

ویدئویی که سی ان ان از اعدام ۲۲ کماندوی افغان در هنگام تسلیم توسط طالبان منتشر کرده است، انتقادات به عقب نشینی نیرو‌های آمریکایی از افغانستان را تشدید کرده است.
کد خبر: ۲۷۰۷۰۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۳

پربازدید ها