تانک M48 پاتون، نمادینترین تانک جنگ سرد، با یک نقطهضعف مرگبار روبهرو بود: موتور بنزینی پرمصرف آن میتوانست این هیولا را به شکست بکشاند.
تانک متوسط M48 پاتون که اوایل دهه ۱۹۵۰ میلادی توسط ارتش آمریکا توسعه یافت، برای مقابله با برتری عددی شوروی در اروپا طراحی شده بود. M48 پاتون بهعنوان جایگزینی برای مدل مشکلدار M47 معرفی شد و سلاحی قدرتمند با زرهی نوآورانه به میدان نبرد آورد.
برنامه T-48 برای توسعه M48 پاتون در سال ۱۳۲۹ شمسی (۱۹۵۰ میلادی) آغاز شد. ارتش آمریکا با همکاری کرایسلر، آن را با هدف نصب توپ ۹۰ میلیمتری T139 و موتور بنزینی بهبودیافته ساخت. M48 پاتون که به افتخار ژنرال جرج پاتون نامگذاری شد، در بهمن ۱۳۳۰ (فوریه ۱۹۵۲) معرفی گشت.
این تانک، بهعنوان یک خودروی رزمی زرهی با توپ ۹۰ میلیمتری، تانکی متوسط و قدرتمند بود. وزن آن ۴۹.۵ تُن بود و خدمهای ۴ نفره شامل فرمانده، توپچی، گلولهگذار و راننده داشت. موقعیت راننده به مرکز بدنه منتقل شد که دید بهتری فراهم میآورد. این تانک همچنین به مسلسلهای کالیبر ۳۰ و ۵۰ مجهز بود.
M48 پاتون در مدلهای اولیه به موتور بنزینی Continental AV-1790-5B (۷۰۴ اسب بخار) مجهز بود که بعدها به ۸۱۰ اسب بخار ارتقا یافت. بزرگترین ضعف، موتور پرمصرف آن با برد عملیاتی تنها ۱۱۳ کیلومتر (۷۰ مایل) بود که آن را به یک «گاز گالپر» واقعی تبدیل میکرد.
این موتور بنزینی همچنین مستعد آتشگرفتن و انفجار پس از اصابت گلوله بود. ارتقاهای بعدی، موتور بنزینی را با نمونه دیزلی جایگزین کرد که برد عملیاتی تانک را به بیش از ۴۸۰ کیلومتر (۳۰۰ مایل) افزایش داد و پاتون را به ماشینی با برد طولانیتر تبدیل کرد.
M48 پاتون در ارتش آمریکا، تفنگداران دریایی و متحدانی، چون آلمان غربی، یونان، ترکیه، پاکستان و اسرائیل بهصورت گسترده به کار رفت و در جنگ ویتنام نمادین شد.
در خاورمیانه، M48های اسرائیلی در جنگ ششروزه (۱۹۶۷) و یوم کیپور (۱۹۷۳) در برابر تانکهای شوروی، از جمله IS-3، درخشیدند. ارتش پاکستان نیز در جنگهای ۱۹۶۵ و ۱۹۷۱ با هند از M48 استفاده کرد و حتی در نبرد موگادیشو (۱۹۹۳) برای نجات تکاوران آمریکایی بهکار گرفته شد.
با وجود مشکلات اولیه، ارتقاهای مداوم تانک M48 پاتون آن را به دارایی ارزشمند در جنگ سرد تبدیل کرد. این تانک در نهایت با M60 جایگزین شد، اما میراث آن بهعنوان یک تانک نبرد قابل اعتماد، همچنان پابرجاست.
منبع: گجت نیوز