محمد بن زاید کیست؟ | معمار اسپارت کوچک و مردی که میخواهد خاورمیانه را بدون دموکراسی نجات دهد
محمد بن زاید نماینده بازگشت به اقتدارگرایی عقلانی در جهان عرب است؛ مردی که میخواهد خاورمیانه را بدون دموکراسی نجات دهد.
پرطرفدارها
آرشیو
جیانگ زمین؛ مردی که چینِ شی را ساخت | مبدع کمونیسم سرمایهداری و پدرخوانده چین مدرن کیست؟
جیانگ زمین شاید امروز زیر سایه شی جینپینگ فراموش شده باشد، اما بسیاری معتقدند چینِ تهاجمی، ثروتمند و امنیتیِ امروز، بیش از هر چیز میراث مردی است که با لبخند، آواز الویس پریسلی و مشت آهنین حکومت میکرد.
تله توسیدید | چگونه ترس، قدرتهای بزرگ را در دام جنگ با قدرتهای نوظهور میاندازد؟
توسیدید نخستین مورخی است که جنگ را نه صرفاً بهعنوان روایت نبردها، بلکه بهعنوان پدیدهای سیاسی و انسانی تحلیل کرد. اثر او دربارهٔ جنگ پلوپونزی تلاشی است برای فهم منطق قدرت، ترس و رقابت میان دولتها؛ همان منطقی که امروز در ادبیات روابط بینالملل با عنوان «تلهٔ توسیدید» شناخته میشود.
کلازویتس، کاشف منطق پنهان جنگ | میراث یک متفکر میدان نبرد
جنگ اغلب با نقشهها توضیح داده میشود؛ با علامتهایی که پیشروی ارتشها را روی نقشه نشان میدهند. اما کارل فون کلازویتس معتقد بود برای فهم جنگ باید نگاه خود را از نقشهها فراتر ببریم و به ارادههایی که پشت آنها ایستادهاند نظر اندازیم.
رویای گفتوگوی برابر و عقلانیت سکولار بدون تحقیر دین | میراث باشکوه یورگن هابرماس چیست؟
هابرماس به تمامی نسلها یادآور شد که ارزشهایی نظیر دموکراسی، حاکمیت قانون و حقوق بشر، توهماتی بورژوایی یا نقابهایی برای پنهان کردن قدرت نظاممند نیستند. این مفاهیم والا، دستاوردهای شکننده، تاریخی و بینهایت ارزشمندِ عقلانیت ارتباطیاند که در عمیقترین لایههای زبان آدمی ریشه دارند.
رزا لوکزامبورگ و ایده منحصر به فرد آزادی
رزا لوکزامبورگ، با زندگی کوتاه، اما پرشور و مرگ تراژیکش، مجموعهای از پرسشهای حیاتی را برای تمام کسانی که به دنبال دنیایی عادلانهتر هستند، به یادگار گذاشت؛ پرسشهایی دربارهی رابطهی آزادی و انقلاب، احزاب و تودهها، و انسان و طبیعت که همچنان در قلب مبارزات امروز طنینانداز است.
از صدام تا قذافی | استبداد عاطفی در خاورمیانه
از گریههای حسابشده حبیب بورقیبه و استعفای نمایشی جمال عبدالناصر تا مظلومنمایی هراسانگیز صدام حسین، این گزارش نشان میدهد چگونه «اشک حاکمان» در بزنگاههای بحرانی، نه واکنشی انسانی، بلکه تکنیکی آگاهانه برای تعلیق عقلانیت سیاسی، بازتولید مشروعیت و تمدید سلطه بوده است.
کادوی بریتانیا به دولت هاشمی | روایت فروپاشی حزب توده و معمای کوزیچکین
خیانت یک افسر کاگب در تهران، طومار حزب توده را در هم پیچید و موازنه جنگ سرد را تغییر داد؛ پسلرزههای این زلزله اطلاعاتی از شکنجهگاههای تهران تا واتیکان و خیابانهای لندن را لرزاند.
آخرین سنگر عقلانیت | چگونه یک فیلسوف نقشهی تجزیهی ایران را با قلم و دیپلماسی خنثی کرد؟
حسنلی در کتاب خود نشان میدهد که فروغی چگونه با درک عمیق از «رئالپولیتیک» و «حقوق بینالملل»، نه تنها انتقال قدرت را مدیریت کرد، بلکه با ایجاد سدهای حقوقی و فرهنگی، مانع از آن شد که ایران به یکی از اقمار اتحاد جماهیر شوروی بدل شود.
پایان نکبتبار «قصاب بغداد» | نقش سیا از اعدام عبدالکریم قاسم تا قدرت گیری صدام حسین
در سی دسامبر ۲۰۰۶، در روز عید قربان، ساعت ۶:۰۷ صبح، صدام حسین، رئیسجمهور پیشین عراق، اعدام شد. سیا در قدرت گیری صدام حسین چه نقشی داشت؟ در این مطلب بخوانید.
الکساندر دوگین، مغز پوتین کیست؟ | داستان فیلسوفی که جنگ را تئوریزه کرد
ایدئولوژی الکساندر دوگین پاسخی است به بحران هویت روسیه پس از فروپاشی شوروی، اما پاسخی که راهی جز تقابل و جنگ نمیشناسد. این مقاله به تحلیل میراث خطرناک مردی میپردازد که در جستجوی «عظمت گمشده»، آینده روسیه را به گذشتهای خیالی گره زده است.
برژینسکی کیست؟ | شطرنجبازی که شوروی را کیش و مات کرد و در ایران به بنبست خورد
زبیگنیو برژینسکی یکی از برجستهترین استراتژیستهای جهان است که با درک عمیقش از نیروهای تاریخی شناخته میشود. برژینسکی با تکیه بر نبوغ خود، از دانشگاه هاروارد فارقالتحصیل شد و به قلب کاخ سفید راه یافت تا در رقابتی تنگاتنگ با رقیب دیرینهاش، هنری کسینجر، مسیر جنگ سرد را تغییر داده و نظم نوینی را برای جهان پس از آن ترسیم کند.
یوجین هاسنفوس؛ جعبه سیاه ایران-کنترا و مردی که آمریکا آرزو میکرد مرده باشد
یوجین هاسنفوس، قاچاقچی سلاح که ماجرای «ایران–کنترا» را افشا کرد، در ۸۴سالگی درگذشت. او زمانی از گمنامی خارج شد که هواپیمایش هنگام انتقال غیرقانونی سلاح برای شورشیان نیکاراگوئه ساقط شد؛ اتفاقی که به افشای یکی از بزرگترین رسواییهای کاخ سفید و ایران منجر شد.
موشه دایان؛ معمار روح تهاجمی ارتش اسرائیل
موشه دایان، با آن چشمبند سیاهی که چهرهاش را به یادماندنی میکرد، شخصیتی بیش از یک فرمانده نظامی یا یک سیاستمدار بود؛ او تجسم پارادوکسهای بنیادین دولت اسرائیل و نمادی از پیچیدگیهای خاورمیانه در قرن بیستم بود. او جنگجویی بیرحم و در عین حال دیپلماتی خلاق بود که توانست بزرگترین دشمن کشورش را به پای میز صلح بکشاند و میراثی چندوجهی از خود بر جای گذاشت که تا به امروز موضوع بحث و جدل است.
نبرد قم و تهران | مهدی هاشمی، داستان حذف مردی که نمیخواست انقلاب تمام شود
سید مهدی هاشمی که روزگاری در نماد آرمانگرایی انقلابی شناخته میشد، با افشای معامله پنهانی تسلیحاتی میان تهران و واشنگتن، افکار عمومی جهان را در بهت فرو برد و از منازعهای عمیق در درون ساختار قدرت پرده برداشت؛ افشای پرسر و صدای او، سرنوشت قائممقامی رهبری را به شکلی بنیادین دگرگون کرد و جهتگیری سیاست ایران را برای دهههای بعد تحت تأثیر قرار داد.
از اسطوره تا واقعیت کوروش کبیر | معمار ایده امپراتوری
کوروش بزرگ، فرمانروای دودمان هخامنشی، با پیریزی نخستین امپراتوری جهانی تاریخ، مدلی از سلطنت ارائه کرد که آمیزهای پیچیده از نبوغ نظامی، واقعگرایی سیاسی و دستکاری هوشمندانه اسطورهها بود. او نه آن قدیس آرمانی بود که یونانیان میپنداشتند و نه صرفاً یک فاتح کوچنشین؛ او مخترع «امپراتوری» به مثابه یک «ایده» بود.
هوشنگ نهاوندی؛ اندیشمند مغضوب و پیشگوی دربار پهلوی | سرنوشت مردی که سقوط شاه و انقلاب اسلامی را پیشبینی کرد
با مرگ هوشنگ نهاوندی در ۹۳سالگی، یکی از آخرین چهرههای آگاه دربار پهلوی خاموش شد؛ مردی که شاه را از سقوط هشدار داد اما صدایش در هیاهوی چاپلوسی گم شد. سرنوشت او از وزارت تا زندان، روایتی از تراژدی نخبگانی است که میخواستند از درون نظامی بسته، آن را اصلاح کنند.
آریل شارون جنگجوی بیرحم و «بولدوزر» اسرائیل
آریل شارون، ملقب به «بولدوزر»، فردی سرکش و عنانگسیخته در تاریخ اسرائیل بود؛ کسی که با بیاعتنایی کامل به قواعد، چشمانداز سیاسی خاورمیانه را برای همیشه تغییر داد. او نماد کامل آن دسته از رهبرانی است که معتقدند تاریخ نه بر سر میز مذاکره، که با خون و بتن بر روی زمین رقم میخورد. زندگی شارون روایتی است از کاربرد بیپرده زور برای تحمیل خواستههای سیاسی و گروهی است.
ادبیات علیه توتالیتاریسم؛ میراث ایوان کلیما چه بود؟
در چهارم اکتبر ۲۰۲۵، با درگذشت ایوان کلیما در سن ۹۴ سالگی، یکی از آخرین راویان بزرگ «قرن دیوانه» خاموش شد؛ نویسندهای که نوشتن را نه برای شهرت، که، چون یک ضرورت حیاتی میدید و آثارش، آینهای تمامنما از مصالحه اخلاقی و بقای وجدان در جهانی آکنده از جنون بود. میراث کلیما، که نامش در کنار واتسلاو هاول و میلان کوندرا میدرخشد، فراتر از مرزهای چک، به تمام کسانی تعلق دارد که به قدرت کلمه در برابر سرکوب ایمان دارند.
استراتژیستهای بزرگ تاریخ؛ بارون ژومینی: مردی که جنگ را به فرمول ریاضی تبدیل کرد
آنتوان-هانری ژومینی، مردی که میخواست آشوب جنگ را در قالب اصولی علمی و تغییرناپذیر زندانی کند. او برای نخستین بار ادعا کرد پیروزی یک فرمول ریاضی دارد: تمرکز نیرو در نقطهای تعیینکننده.
۱ بعدی
