اسرائیل یک بازیگر تثبیت‌شده در منطقه خاورمیانه و یک قدرت منطقه‌‎ای برجسته است. این کشور پس از جنگیدن و پیروزی در چهار جنگ علیه کشورهای مختلف عربی بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۷۳، با شرایط زیست دشوار و چالش‎های امنیتی متعددی روبه‎رو بوده است. بزرگ‎ترین تقابل، رویاروییِ دولت و احزاب مختلف فلسیطینی است که چه به صورت دولتی و چه غیردولتی، در دشمنی مستقیم با اسرائیل قرار دارند. این کشور با تمرکز بر فناوری‌های پیشرفته نظامی و حمایت گسترده ایالات متحده، توانسته جایگاه خود را در برابر تهدیدات حفظ کند. ‎

با این وجود در پنج سال گذشته، حوادث غیرمترقبه‌ای در منطقه در حال جریان است که خاورمیانه را به زمین بازی سیاسی جدید قدرت‌های اول منطقه تبدیل کرده است. از جمله این حوادث می‌‎توان به رویارویی مستقیم اسرائیل با حزب‎الله لبنان، محور ایران، گروه‌های شبه نظامی در سوریه، فلسطین و بخش‌هایی از حاکمیت عراق اشاره کرد. شاید بتوان از میان این تقابلات، جنگ میان ایران و اسرائیل را مهم‎ترین و شوکه‌‎کننده‌ترین حادثه‌‎ی یک دهه اخیر در خاورمیانه دانست. اسرائیل در خردادماه سال 1404 با عملیات گسترده علیه ایران وارد مرحله جدیدی از تنش‌ها شد که به جنگ ۱۲ روزه معروف گردید.

کشور اسرائیل چگونه تاسیس شد؟

کشور اسرائیل در سال 1948 تاسیس شد. تاسیس این کشور، ناشی از دهه‌ها مهاجرت یهودیان به فلسطین و طرح سازمان ملل برای تقسیم این سرزمین به یک کشور یهودی و یک کشور عربی بود. در پایان قرن نوزدهم، یک جنبش سیاسی مهم در میان یهودیان اروپا ظهور کرده بود: صهیونیسم. صهیونیست‌ها که زیر فشارهای یهودستیزانه جوامع اروپایی بودند، درصدد ایجاد کشوری در سرزمین موعود برآمدند. برای یهودیان، این سرزمین همان فلسطین است که به گفته رهبران صهیونیست، در کتاب‌های تاریخی وعده داده شده است. بریتانیا رهبران صهیونیست را فرصتی برای اعمال نفوذ در خاورمیانه، که در آن زمان تحت کنترل امپراتوری عثمانی بود، می‌دید. 

پس از پیروزی متفقین در سال ۱۹۱۸، امپراتوری عثمانی از هم پاشید و فلسطین تحت قیمومیت بریتانیا قرار گرفت. از آن زمان به بعد، مهاجرت یهودیان با آزار نازی‌ها تشدید شد و تنش‌های فزاینده‌ای را با فلسطینی‌ها ایجاد کرد. به عنوان یک راه حل، سازمان ملل متحد پیشنهاد تقسیم این سرزمین به یک کشور یهودی و یک کشور عربی را داد. به این ترتیب دیوید بن گوریون، رهبر صهیونیست، مراسم اعلامیه استقلال کشور اسرائیل را در موزه هنر تل آویو در سال ۱۹۴۸ برگزار کرد و رژیم صهیونیستی تاسیس شد.

وضعیت اقتصادی اسرائیل پس از جنگ‌های خاورمیانه

جنگ چند جبهه‌ای تاثیر قابل توجهی بر اقتصاد رژیم صهیونیستی داشته است. بلافاصله پس از حملات ۷ اکتبر، اقتصاد این کشور به شدت منقبض شد. در سه ماهه آخر سال ۲۰۲۳، تولید ناخالص داخلی اسرائیل به میزان سالانه ۲۱ درصد کاهش یافت که ناشی از کاهش بخش خصوصی، صادرات و سرمایه‌گذاری تجاری بود. نوسان اقتصادی از منابع متعددی تاثیر می‌‎پذیرد. در دولت رژیم صهیونیستی، سربازگیری برای جنگ، بازار کار داخلی را به شدت تحت تاثیر قرار داد. علاوه بر این، کاهش تعداد شهروندان فلسطینی که برای کار وارد اسرائیل می‌‎شدند، به بخش ساخت‌‎و‎ساز آسیب رساند. در نهایت، گردشگری بی‏‌رونق شده و فعالیت اقتصادی در منطقه مرزی با لبنان به دلیل حملات موشکی حزب‌الله مختل شد.

نقش آمریکا در پیشبرد اهداف سیاسی اسرائیل

ایالات متحده آمریکا از گذشته تاکنون، به عنوان مهره اصلی رژیم صهیونیستی در پیشبرد اهداف سلطه‌جویانه خود در خاورمیانه به شمار می‎رفته است. با این وجود، برخی اینطور قلمداد می‌کنند که همسوییِ منافع مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی، آن دو را تا این اندازه به یکدیگر نزدیک کرده است. از دید برخی کارشناسان، آمریکا منافع خود را داشته و اسرائیل نیز منافع خود را دارد. برای هر دو کشور، منافع امنیت ملی آمریکا امری مهم در جهت حفظ حیات سیاسی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به شمار می‎رود.

در جنگ 12 روزه، ترامپ به طور مستقیم حمایت خود را از حملات دولت اسرائیل اعلام کرد. همچنین این حمایت محدود به ماه‎های گذشته نشده و در ادوار گذشته ریاست‎جمهوری نیز بارها این حمایت توسط دولت آمریکا اعلام شده است. به عنوان مثال ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود، اقدامات موثری از جمله انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم، به رسمیت شناختن اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل و به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بلندی‎های جولان انجام داد. 

برای پیگیری لحظه‌ای واکنش‌های دیپلماتیک و تحلیل‌های تکمیلی در مورد پیامدهای این رخداد، می‌توانید گزارش‌های تفصیلی را از سرویس سیاسی سایت رویداد24 مشاهده کنید.