اعتراضات مردمی

رویداد۲۴ اعتراضات مردمی یکی از روش‌های بیان اختلاف نظر با حاکمیت‌ها و دولت‌ها در تصمیمات مختلف است. کارکرد حکومت‌ها این است که بر اساس خواسته‌ها و نیازهای مردم برنامه‌ریزی کنند و قانونی اجرا کنند یا عملکردی داشته باشند که با خواسته‌ها مطابق باشد. وقتی فاصله میان خواسته‌های مردم (INPUT) و خروجی عملکرد دولت‌ها (OUTPUT) بسیار زیاد باشد، اعتراضات مردمی شکل می‌گیرد.

اعتراضات مردمی به دو صورت انجام می‌شود؛ یکی اعتراضات از طریق نهادها و اتحادیه‌ها و دیگری اعتراضات خودجوش مردمی. در بدترین شرایط اعتراضات به اعتصاب ختم می‌شود و در صورت ادامه شرایط امکان تغییرات جدی‌تر نیز وجود دارد. بسیاری از انقلاب‌های جهان از همین طریق آغاز شده‌اند.

اعتراضات مردمی در ایران

عمده اعتراضات مردمی در ایران اعتراضات کارگری بوده است. نخستین اعتراضات در تاریخ معاصر ایران در دوران مشروطیت اتفاق افتاد که نخستین آن اعتصاب کارگران ایرانی در قفقاز بود که در مرداد ۱۲۸۵ رخ داد.

کمیته بلشویک‌های باکو سازمانی به نام «گومت» در آذربایجان تشکیل داده بود و به کارگران ایرانی و آذربایجانی شیوه‌های مبارزه کارگری را آموزش می‌داد. این نخستین اعتصاب هم متاثر از «گومت» شکل گرفت و ۱۶ روز به طول انجامید. کارگران به دلیل عدم برنامه‌ریزی درست در این اعتصاب شکست خوردند و حدود ۲۵۰۰ کارگر ایرانی با زور و اجبار به ایران بازگردانده شدند و خانه‌هایشان نیز توسط دولت تصاحب شد.

اعتراضات کارگران چرم‌سازی تبریز  از دیگر اعتراضات در ایران بود با رهبری اجتماعیون عامیون به موفقیت رسید چرا که در آن ۲ صندوق‌های کارگری تشکیل شدند و کمیسیونی برای مذاکره با کارفرمایان تشکیل دادند.

حزب اجتماعیون عامیون اعتصاب دیگری را در آبان ۱۲۸۵ در تلگراف‌خانه انزلی ترتیب داد که آن هم نسبتا موفقیت‌آمیز بود. از معدود اعتراضاتی که در دوره رضاشاه اتفاق افتاد مربوط به اردیبهشت سال ۱۳۰۸ می‌شد که در آن کارکنان پالایشگاه نفت آبادان دست به اعتصاب زدند. حدود ۹ هزار کارگر در این اعتصاب شرکت کردند و رضاشاه این اعتصاب را به شدت سرکوب کرد.

اعتصابات کارگران  نفت

تا زمان پیروزی انقلاب اعتراضات زیادی در ایران انجام شد که بخش عمده آن کارگری بود و در برخی موارد، مردم نسبت به اتفاقات رخ داده معترض بودند؛ مثل ماجرای اعتراضات عمومی به گران کردن بنزین در زمان محمدرضا شاه پهلوی که همان اعتراضات باعث اصلاح قیمت‌ها شد و نرخ بنزین به حالت قبل بازگشت.

اعتراضات مردمی در دوران محمدرضا شاه پهلوی به انسداد فضای سیاسی بود. ماشالله آجودانی در کتاب «مشروطه ایرانی» می‌نویسد مردم ایران در دوره محمدرضا شاه آزادی‌های اجتماعی داشتند و کسی به آنها نمی‌گفت چه بخورند و چه بپوشند و کجا نروند، اما آنها از آزادی‌های سیاسی محروم بودند و عمده زندانیان در این دوره «زندانیان سیاسی» بودند بنابراین برای رسیدن به این آزادی سیاسی انقلاب کردند، اما پس از انقلاب ایران همان آزادی‌های مدنی و اجتماعی را هم از دست دادند.

اعتراضات مردمی به قانون حجاب اجباری

مهمترین نمونه اعتراضات مردمی در ایران پس از انقلاب در ماجرای حجاب اجباری رخ داد. در پانزدهم اسفند سال ۱۳۵۷ هنوز یک ماه از انقلاب نگذشته بود که قانون حجاب اجباری در ایران مطرح شد اما دور روز پس از آن در روز جهانی زن، بسیاری از معترضین و نیرو‌های سکولار علیه اجباری شدن حجاب دست به تظاهرات گسترده‌ای زدند.

تظاهرات علیه حجاب اجباری

اعتراضات کوی دانشگاه تهران

روزنامه سلام در ۱۵ تیر ماه ۱۳۷۸ نامه‌ای محرمانه از سعید امامی به قربانعلی دری نجف آبادی وزیر وقت اطلاعات منتشر کرد که در آن پیشنهاد محدود کردن و برخورد با نویسندگان و روزنامه‌نگاران به وزیر اطلاعات ارائه شده بود. امامی در این نامه از جمله از محمد مختاری شاعر و نویسنده برجسته نام برده بود که ۱۲ تیر ماه سال ۱۳۷۷ به دست نیرو‌های خودسر امنیتی به قتل رسید.

انتشار این نامه محرمانه باعث توقیف روزنامه سلام شد و دانشجویان در حمایت از روزنامه سلام دست به تظاهرات مسالمت‌آمیزی زدند. نیرو‌های لباس شخصی در پاسخ به این تظاهرات به خوابگاه دانشجویان حمله کردند و به ضرب و شتم و بازداشت بسیاری از دانشجویان پرداختند. این اقدام باعث واکنش جامعه مدنی و دانشجویی کشور شد و با بی‌توجهی مقامات به عزل نیرو‌های انتظامی که مسئول حفاظت از امنیت دانشجویان بودند به اوج رسید و درگیری‌ها در تهران و تبریز ادامه پیدا کرد.

برخی دانشجویان قدیمی دانشگاه تهران می‌گویند اعتراضات دانشجویی به نام «توقیف روزنامه سلام» حقیقت ندارد زیرا آغاز اعتراض به خاطر کالایی‌سازی دانشگاه بوده است. فروش سهمیه دانشگاه برای کسب درآمد از دوران سیدمحمد خاتمی آغاز شد و دانشجویان دانشگاه تهران به ویژه طیف چپگرا با آن مخالفت شدید داشته و با پیگیری چهره‌هایی همچون عزت ابراهیم نژاد تحصن را کلید زده بودند و در حقیقت اعتراضات دانشجویان پیش از توقیف روزنامه سلام آغاز شده بود اما اینگونه القا شد که گویا آنها به خاطر توقیف روزنامه سلام اعتراض می‌کنند.

اعتراضات پس از انتخابات سال ۸۸

از مهمترین اعتراضات ایران، اعتراضاتی بود که پس از اعلام نتایج انتخابات سال ۸۸ رخ داد که پس از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ یکی از عظیم‌ترین اعتراضات عمومی در تاریخ ایران به شمار می‌رفت. معترضان معتقد بودند در جریان این انتخابات آرا به نفع محمود احمدی نژاد و به ضرر میرحسین موسوی دستکاری شده است.

اعتراضات سال ۸۸ با برخورد شدید امنیتی مواجه شد و اگرچه دامنه اعتراضات به نام جنبش سبز تا چند ماه ادامه یافت، اما پس از برخورد با معترضان آهسته آهسته اعتراضات خیابانی کمرنگ شد و پایان یافت. با این حال حامیان جنبش سبز هنوز پس از گذشت بیش از یک دهه در سالگرد آن در حد بیانیه تحرکاتی نشان می‌دهند. میرحسین موسوی و زهرا رهنورد و مهدی کروبی از آن سال در حصر خانگی به سر می‌برند.

اعتراضات دیماه ۹۶

یکی دیگر از اعتراضات مهم مردمی در ایران در دیماه سال ۹۶ رخ داد. جرقه این اعتراضات از مشهد آغاز شد و ظاهرا گروهی از مخالفان دولت با حمایت برخی چهره‌های مذهبی به خیابان ریختند تا نسبت به وضعیت موسسات مالی و اعتباری و پس ندادن پولشان اعتراض کنند. اعتراضات مشهد کاملا هدف‌دار بود تا دولت روحانی تحت فشار قرار داده شود که پول‌های اختلاس شده مردم توسط صندوق‌های مالی، از طریق بیت المال و صندوق ذخیره ارزی پرداخت شود، اما ماجرا به مشهد ختم نشد و جرقه اعتراضاتی را رقم زد که به سراسر ایران کشیده شد.

عباس عبدی از فعالان سیاسی اصلاح طلب همان زمان آغاز اعتراضات را نتیجهٔ «تحریک افرادی که از موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز مبالغ هنگفتی وام گرفته و حاضر به پس دادن نبودند» توصیف کرد.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی وقت قوه قضائیه، تعداد کشته شدگان اعتراضات دی ماه را ۲۵ تن اعلام کرد اما مدتی بعد جواد کریمی قدوسی عضو کمیسیون امنیت ملی در مجلس بعدها در یک سخنرانی تعداد کشته شدگان اعتراضات دی ماه را ۵۴ نفر اعلام کرد. هنوز آمار رسمی از تعداد کشته شدگان در دست نیست.

اعتراضات سال ۹۸ به افزایش قیمت بنزین

دولت روحانی در آبانماه سال ۹۸ ناگهان قیمت بنزین را ۳ برابر افزایش داد. این تصمیم تا کنون در دنیا بی‌سابقه بوده و معمولا افزایش قیمت‌های حامل‌های انرژی به صورت پلکانی و نامحسوس در همه جای دنیا رخ داده اما افزایش سه برابری اتفاقی عجیبی بود که دستور آن بدون دخالت مجلس با حضور سران قوا صادر شد.

افزایش قیمت بنزین به اعتراضات عمومی در سراسر ایران منجر شد و پس از آنکه در عمده شهرهای ایران مردم به خیابان ریختند تا اعتراض خود را بیان کنند، سرکوب شدید امنیتی توسط حکومت انجام شد که به جان باختن افراد زیادی ختم شد.

این اعتراضات که عمدتاً در محلات کارگری و فقیرنشین شهری متمرکز و در ابتدا نسبتاً مسالمت‌آمیز بود اما نحوه برخورد نیروهای نظامی از یکسو و همچنین خرابکاری‌های کسانی که عمدتا به نیروهای ضد جمهوری اسلامی وابسته بودند، به خشونت اعتراضات منجر شد.

تیراندازی به معترضان در مناطقی همچون ماهشهر بسیار خبرساز شد و بازتاب داشت. همان زمان تصاویری از مردم آن منطقه منتشر شد که می‌گفتند ما فقیریم اما برایمان دوشکا می‌آورند.


بیشتر بخوانید: مردم ماهشهر: مگر ما کی هستیم که برایمان دوشکا و نفربر آوردید؟ +فیلم


رویترز برای نخستین بار تعداد کشته شدگان در اعتراضات سال ۹۸ را بیش از ۱۵۰۰ نفر اعلام کرد اما مقامات ایران آن را تکذیب کردند؛ با این حال رقم دقیقی اعلام نکردند. در ۱۰ خرداد ۱۳۹۹ عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور در یک برنامهٔ تلویزیونی گفت «حدود ۴۰ یا ۴۵ نفر یعنی حدود ۲۰ درصد کشته‌شدگان آبان، افرادی بودند که با سلاح‌های غیر سازمانی کشته شدند»

برخی از اظهارات رحمانی فضلی چنین استدلال کردند که این سخنان یعنی بین ۲۰۰ تا ۲۲۵ نفر که در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ کشته شده‌اند.

بنا بر گزارش وزیر کشور بیش از ۵۰ پایگاه و پاسگاه نظامی مورد حمله قرار گرفت و ۳۴ آمبولانس، ۷۳۱ بانک، ۱۴۰ مکان عمومی، ۹ مرکز مذهبی، ۷۰ پمپ بنزین، ۳۰۷ خودرو شخصی، ۱۸۳ خودرو نظامی و ۱۰۷۶ موتور سیکلت شخصی آتش زده یا تخریب شد.

نیویورک تایمز اول دسامبر ۲۰۱۹ در گزارشی اعتراضات آبان ۱۳۹۸ را «بزرگترین ناآرامی» در ایران طی ۴۰ سال گذشته توصیف کرد.

اعتراضات کارگران هفت تپه در خوزستان

اگرچه اعتراضات هفت تپه در خوزستان در بُعد استانی رخ داد اما حمایت سراسری مردم از کارگران معترض این واحد تولیدی بُعدی ملی به آن داد. صاحبان زمین‌های هفت تپه مردم محلی بودند که با وعده ساخت یک مجتمع تولیدی نیشکر زمین‌های خود را به دولت فروخته بودند و در مقابل دولت نیز متعهد شده بود با راه‌اندازی این واحد تولیدی افراد همان مناطق در مجتمع مشغول به کار شوند.

از دوره محمدرضا شاه پهلوی تا پس از انقلاب ایران همین اتفاق رخ داده بود و تقریبا افراد بومی در مجتمع اشتغال داشتند اما پس از خصوصی سازی عجیب هفت تپه که با قیمتی بسیار نازل انجام شده بود، مالک جدید کارگران را اخراج کرده بود و به همین سبب اعتراضاتی رخ داد که طی آن کارگران معتقد بودند اولا خصوصی سازی پر از فساد بوده و دوما اقدام دولت برخلاف وعده‌های قبلی بوده است.

مجموعه این اتفاقات به اعتراضات سراسری در شوش انجامید که تقریبا مدرن‌ترین تشکل‌یافته ترین اعتراضات صنفی در ایران بود و بسیاری از کارگران تشکل‌های دیگر در خوزستان با الهام از هفت تپه دست به اعتراض زدند؛ اعتراضات کارگران پتروشیمی‌ها در عمده پالایشگاه‌های ایران از همین نمونه بود.

اعتراضات مردم خوزستان به بی آبی

خوزستان حاصل‌خیزترین استان ایران است که ۵ رود بزرگ به آن جاری می‌شود. همچنبن پرآب‌ترین رودخانه کشور که تنها رود قابل کشتیرانی است، در همین استان قرار دارد اما مدیریت نسنجیده و بی‌کفایت در موضوع آب باعث شد این استان با خشکسالی و قحطی مواجه شود.

مردم خوزستان هر ساله در انتقاد به وضع موجود اعتراض یا اعتصاب می‌کنند و هر بار ماجرا با چند تانکر آب حل جمع می‌شود اما این بار خشک شدن تالاب بزرگ هورالعظیم که زندگی بخش عمده مردم خوزستان به آن وابسته است، باعث شد اعتراضات در خوزستان شکل جدی‌تری به خود بگیرد.

اعتراضات مردم خوزستان در سال ۱۴۰۰ از شهرهای شادگان و سوسنگرد آغاز شده و به شهرهای دیگر نیز کشیده شده است. تصاویری از اهواز مخابره شده که نیروهای نظامی به استان خوزستان اعزام شده‌اند. این اعتراضات تا کنون با کشته شدن چند نفر ادامه داشته و قوه قضاییه نیز دستور رسیدگی به آن را صادر کرده است.

برخی از این افراد اعتراف کردند که توسط افردی آموزش دیده و در داخل و خارج از کشور اجیر شده و با دریافت مبالغی اقدام به آتش زدن مراکز و اموال عمومی نموده اند.
کد خبر: ۱۹۴۷۵۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

مدارس برخی از استان‌ها و شهرستان‌های کشور نوبت عصر دوشنبه ۲۷ آبانماه به دلیل برودت هوا و ترافیک تعطیل شد.
کد خبر: ۱۹۴۷۵۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

شب گذشته ۲۶ آبان ماه تعدادی از معترضان قصد حمله به منزل و دفتر آیت‌الله ناصری یزدی نماینده ولی فقیه در استان یزد را داشتند اما با مداخله مأمورین امنیتی ناکام ماندند.
کد خبر: ۱۹۴۷۵۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

مدیر روابط عمومی دانشگاه شیراز اعلام کرد که همه کلاس‌های این دانشگاه طی روز‌های سه‌شنبه ۲۸ و چهارشنبه ۲۹ آبان‌ماه تعطیل است.
کد خبر: ۱۹۴۷۲۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

با گذشت دو روز و چند ساعت از اعمال سهمیه بنزین و افزایش قیمت آن، اوضاع کشورمان به شدت تحت تاثیر این تصمیم است تا جایی که دسترسی اغلب ایرانیان به اینترنت قطع شده و می‌توان نویسنده و خواننده این مطلب را در شمار معدود افراد خوش شانس در این زمینه دسته بندی کرد!
کد خبر: ۱۹۴۷۰۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

اعتراضات به افزایش قیمت بنزین از دور روز گذشته خساراتی به اموال عمومی داشته است.
کد خبر: ۱۹۴۷۰۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

شریعتمداری در یادداشتی نوشت:چه کسانی و یا کدام کانون‌ها و مراکز داخلی و خارجی از این اقدام آسیب می‌بینند که برای پیشگیری از آن اراذل و اوباش را به خیابان‌ها می‌ریزند تا روی موج مطالبات مردم سوار شوند و با برپایی بلوا و آشوب آب را گِل‌آلود کرده و از آن ماهی مطلوب خود را صید کنند؟!
کد خبر: ۱۹۴۶۹۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

در گفت‌وگوی یک جامعه شناس با رویداد۲۴ بررسی شد؛
اطلاع‌رسانی درباره افزایش قیمت بنزین در شرایطی انجام شد که طی آخرین روز‌ها و ساعات پیش از انتشار خبر توسط دولت، مسئولان مربوطه این موضوع را تکذیب می‌کردند و رسانه‌ها نیز این تکذیب‌ها را منتشر می‌کردند، این نحوه تعامل دولت با رسانه علاوه بر کاهش اعتماد مردمی نسبت به رسانه‌ها می‌توانست نشانگر آن باشد که تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان برای نظرات مردمی که با آرای آن‌ها بر مسند قدرت تکیه زده‌اند اهمیت چندانی قائل نیستنند.
کد خبر: ۱۹۴۶۶۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

روز گذشته و در پی افزایش قیمت بنزین ناآرامی‌هایی در سطح شهر اصفهان ایجاد شد که در اثر آن خسارات زیادی به اموال عمومی اعم از بانک ها، خودپردازها، اتوبوس‌های شهری، ایستگاه‌های مترو و ... وارد شد. عکاس: پژمان گنجی پور
کد خبر: ۱۹۴۶۵۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

جعفرزاده ایمن آبادی در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
جعفرزاده ایمن آبادی معتقد است افزایش قیمت بنزین بدون کار کارشناسی صورت گرفته بنابراین مناسب است که رهبری به سران سه قوه تذکر بدهد که در امور نهاد‌ها دخالت نکنند.
کد خبر: ۱۹۴۶۵۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

رویداد۲۴ خبر می‌دهد؛
اعتراضات مردم به افزایش قیمت بنزین در برخی شهرها ادامه دارد اما میزان آن به نسبت روز گذشته بسیار کم شده است. اینترنت که از روز گذشته قطع شده بود، امروز وصل شد.
کد خبر: ۱۹۴۶۵۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

علی بختیار در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
علی بختیار نماینده مجلس گفته رییس مجلس که منتخب نمایندگان مجلس است نظر نمایندگان را به جلسه سران انتقال نداده و به همین علت معترضیم و به دنبال استیضاح لاریجانی هستیم.
کد خبر: ۱۹۴۶۵۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

نماینده مجلس:
نماینده مردم سیرجان در مجلس شورای اسلامی گفت که غائله برپا شده در این شهرستان در واکنش به افزایش قیمت بنزین با حضور نیرو‌های مردمی خاتمه یافته و در حال حاضر آرامش در این شهر برقرار است.
کد خبر: ۱۹۴۶۵۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

یکی نمایندگان مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین قرار است استعفای تقدیم هیات رئیسه کند.
کد خبر: ۱۹۴۶۴۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

بیانیه رئیس قوه قضائیه:
رئیس قوه قضائیه در مورد اجرای طرح مدیریت مصرف سوخت و مسائل به وجود آمده در مورد آن بیانیه‌ای در ۵ ماده خطاب به مسئولان قضایی صادر کرد.
کد خبر: ۱۹۴۶۴۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

دادستان یزد خبر داد:
دادستان عمومی و انقلاب یزد از دستگیری ۴۰ نفر که در اعتراضات مربوط به گرانی بنزین حضور داشتند، خبر داده است.
کد خبر: ۱۹۴۶۲۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

رویداد۲۴ خبر می‌دهد؛
در پی افزایش قیمت بنزین و اعتراضات مردم به گرانی بنزین، کسبه بازار تهران مغازه‌های خود را تعطیل کردند. دبیر کل اصناف گفته تا امنیت بازار تامین نشده، مغازه‌ها باز نخواهد شد.
کد خبر: ۱۹۴۶۲۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

سخنگوی فراکسیون امید مجلس گفت: در شورای مرکزی فراکسیون امید طرح سه فوریتی برای لغو افزایش قیمت بنزین و افزایش تدریجی از طریق بودجه سنواتی تهیه شد اما با توجه به تاکید رهبر انقلاب از دستور خارج شد.
کد خبر: ۱۹۴۶۲۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

سلحشوری:
نماینده مردم تهران گفت: اگر آقای رئیس مجلس صدای نمایندگان را در خصوص اصلاح قیمت بنزین منعکس می‌کرد، متوجه می‌شدید که ما مخالف این افزایش قیمت بودیم.
کد خبر: ۱۹۴۶۲۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

پیگیری‌های زیادی از سوی وزارتخانه در حال انجام است تا با رایزنی با دبیرخانه جوز لازم برای برقراری مجدد ارتباطات و ابلاغ آن به اپراتور‌ها صورت پذیرد.
کد خبر: ۱۹۴۶۱۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۶

آخرین اخبار
پربازدید ها