اعتراضات مردمی

رویداد۲۴ اعتراضات مردمی یکی از روش‌های بیان اختلاف نظر با حاکمیت‌ها و دولت‌ها در تصمیمات مختلف است. کارکرد حکومت‌ها این است که بر اساس خواسته‌ها و نیازهای مردم برنامه‌ریزی کنند و قانونی اجرا کنند یا عملکردی داشته باشند که با خواسته‌ها مطابق باشد. وقتی فاصله میان خواسته‌های مردم (INPUT) و خروجی عملکرد دولت‌ها (OUTPUT) بسیار زیاد باشد، اعتراضات مردمی شکل می‌گیرد.

اعتراضات مردمی به دو صورت انجام می‌شود؛ یکی اعتراضات از طریق نهادها و اتحادیه‌ها و دیگری اعتراضات خودجوش مردمی. در بدترین شرایط اعتراضات به اعتصاب ختم می‌شود و در صورت ادامه شرایط امکان تغییرات جدی‌تر نیز وجود دارد. بسیاری از انقلاب‌های جهان از همین طریق آغاز شده‌اند.

اعتراضات مردمی در ایران

عمده اعتراضات مردمی در ایران اعتراضات کارگری بوده است. نخستین اعتراضات در تاریخ معاصر ایران در دوران مشروطیت اتفاق افتاد که نخستین آن اعتصاب کارگران ایرانی در قفقاز بود که در مرداد ۱۲۸۵ رخ داد.

کمیته بلشویک‌های باکو سازمانی به نام «گومت» در آذربایجان تشکیل داده بود و به کارگران ایرانی و آذربایجانی شیوه‌های مبارزه کارگری را آموزش می‌داد. این نخستین اعتصاب هم متاثر از «گومت» شکل گرفت و ۱۶ روز به طول انجامید. کارگران به دلیل عدم برنامه‌ریزی درست در این اعتصاب شکست خوردند و حدود ۲۵۰۰ کارگر ایرانی با زور و اجبار به ایران بازگردانده شدند و خانه‌هایشان نیز توسط دولت تصاحب شد.

اعتراضات کارگران چرم‌سازی تبریز  از دیگر اعتراضات در ایران بود با رهبری اجتماعیون عامیون به موفقیت رسید چرا که در آن ۲ صندوق‌های کارگری تشکیل شدند و کمیسیونی برای مذاکره با کارفرمایان تشکیل دادند.

حزب اجتماعیون عامیون اعتصاب دیگری را در آبان ۱۲۸۵ در تلگراف‌خانه انزلی ترتیب داد که آن هم نسبتا موفقیت‌آمیز بود. از معدود اعتراضاتی که در دوره رضاشاه اتفاق افتاد مربوط به اردیبهشت سال ۱۳۰۸ می‌شد که در آن کارکنان پالایشگاه نفت آبادان دست به اعتصاب زدند. حدود ۹ هزار کارگر در این اعتصاب شرکت کردند و رضاشاه این اعتصاب را به شدت سرکوب کرد.

اعتصابات کارگران  نفت

تا زمان پیروزی انقلاب اعتراضات زیادی در ایران انجام شد که بخش عمده آن کارگری بود و در برخی موارد، مردم نسبت به اتفاقات رخ داده معترض بودند؛ مثل ماجرای اعتراضات عمومی به گران کردن بنزین در زمان محمدرضا شاه پهلوی که همان اعتراضات باعث اصلاح قیمت‌ها شد و نرخ بنزین به حالت قبل بازگشت.

اعتراضات مردمی در دوران محمدرضا شاه پهلوی به انسداد فضای سیاسی بود. ماشالله آجودانی در کتاب «مشروطه ایرانی» می‌نویسد مردم ایران در دوره محمدرضا شاه آزادی‌های اجتماعی داشتند و کسی به آنها نمی‌گفت چه بخورند و چه بپوشند و کجا نروند، اما آنها از آزادی‌های سیاسی محروم بودند و عمده زندانیان در این دوره «زندانیان سیاسی» بودند بنابراین برای رسیدن به این آزادی سیاسی انقلاب کردند، اما پس از انقلاب ایران همان آزادی‌های مدنی و اجتماعی را هم از دست دادند.

اعتراضات مردمی به قانون حجاب اجباری

مهمترین نمونه اعتراضات مردمی در ایران پس از انقلاب در ماجرای حجاب اجباری رخ داد. در پانزدهم اسفند سال ۱۳۵۷ هنوز یک ماه از انقلاب نگذشته بود که قانون حجاب اجباری در ایران مطرح شد اما دور روز پس از آن در روز جهانی زن، بسیاری از معترضین و نیرو‌های سکولار علیه اجباری شدن حجاب دست به تظاهرات گسترده‌ای زدند.

تظاهرات علیه حجاب اجباری

اعتراضات کوی دانشگاه تهران

روزنامه سلام در ۱۵ تیر ماه ۱۳۷۸ نامه‌ای محرمانه از سعید امامی به قربانعلی دری نجف آبادی وزیر وقت اطلاعات منتشر کرد که در آن پیشنهاد محدود کردن و برخورد با نویسندگان و روزنامه‌نگاران به وزیر اطلاعات ارائه شده بود. امامی در این نامه از جمله از محمد مختاری شاعر و نویسنده برجسته نام برده بود که ۱۲ تیر ماه سال ۱۳۷۷ به دست نیرو‌های خودسر امنیتی به قتل رسید.

انتشار این نامه محرمانه باعث توقیف روزنامه سلام شد و دانشجویان در حمایت از روزنامه سلام دست به تظاهرات مسالمت‌آمیزی زدند. نیرو‌های لباس شخصی در پاسخ به این تظاهرات به خوابگاه دانشجویان حمله کردند و به ضرب و شتم و بازداشت بسیاری از دانشجویان پرداختند. این اقدام باعث واکنش جامعه مدنی و دانشجویی کشور شد و با بی‌توجهی مقامات به عزل نیرو‌های انتظامی که مسئول حفاظت از امنیت دانشجویان بودند به اوج رسید و درگیری‌ها در تهران و تبریز ادامه پیدا کرد.

برخی دانشجویان قدیمی دانشگاه تهران می‌گویند اعتراضات دانشجویی به نام «توقیف روزنامه سلام» حقیقت ندارد زیرا آغاز اعتراض به خاطر کالایی‌سازی دانشگاه بوده است. فروش سهمیه دانشگاه برای کسب درآمد از دوران سیدمحمد خاتمی آغاز شد و دانشجویان دانشگاه تهران به ویژه طیف چپگرا با آن مخالفت شدید داشته و با پیگیری چهره‌هایی همچون عزت ابراهیم نژاد تحصن را کلید زده بودند و در حقیقت اعتراضات دانشجویان پیش از توقیف روزنامه سلام آغاز شده بود اما اینگونه القا شد که گویا آنها به خاطر توقیف روزنامه سلام اعتراض می‌کنند.

اعتراضات پس از انتخابات سال ۸۸

از مهمترین اعتراضات ایران، اعتراضاتی بود که پس از اعلام نتایج انتخابات سال ۸۸ رخ داد که پس از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ یکی از عظیم‌ترین اعتراضات عمومی در تاریخ ایران به شمار می‌رفت. معترضان معتقد بودند در جریان این انتخابات آرا به نفع محمود احمدی نژاد و به ضرر میرحسین موسوی دستکاری شده است.

اعتراضات سال ۸۸ با برخورد شدید امنیتی مواجه شد و اگرچه دامنه اعتراضات به نام جنبش سبز تا چند ماه ادامه یافت، اما پس از برخورد با معترضان آهسته آهسته اعتراضات خیابانی کمرنگ شد و پایان یافت. با این حال حامیان جنبش سبز هنوز پس از گذشت بیش از یک دهه در سالگرد آن در حد بیانیه تحرکاتی نشان می‌دهند. میرحسین موسوی و زهرا رهنورد و مهدی کروبی از آن سال در حصر خانگی به سر می‌برند.

اعتراضات دیماه ۹۶

یکی دیگر از اعتراضات مهم مردمی در ایران در دیماه سال ۹۶ رخ داد. جرقه این اعتراضات از مشهد آغاز شد و ظاهرا گروهی از مخالفان دولت با حمایت برخی چهره‌های مذهبی به خیابان ریختند تا نسبت به وضعیت موسسات مالی و اعتباری و پس ندادن پولشان اعتراض کنند. اعتراضات مشهد کاملا هدف‌دار بود تا دولت روحانی تحت فشار قرار داده شود که پول‌های اختلاس شده مردم توسط صندوق‌های مالی، از طریق بیت المال و صندوق ذخیره ارزی پرداخت شود، اما ماجرا به مشهد ختم نشد و جرقه اعتراضاتی را رقم زد که به سراسر ایران کشیده شد.

عباس عبدی از فعالان سیاسی اصلاح طلب همان زمان آغاز اعتراضات را نتیجهٔ «تحریک افرادی که از موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز مبالغ هنگفتی وام گرفته و حاضر به پس دادن نبودند» توصیف کرد.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی وقت قوه قضائیه، تعداد کشته شدگان اعتراضات دی ماه را ۲۵ تن اعلام کرد اما مدتی بعد جواد کریمی قدوسی عضو کمیسیون امنیت ملی در مجلس بعدها در یک سخنرانی تعداد کشته شدگان اعتراضات دی ماه را ۵۴ نفر اعلام کرد. هنوز آمار رسمی از تعداد کشته شدگان در دست نیست.

اعتراضات سال ۹۸ به افزایش قیمت بنزین

دولت روحانی در آبانماه سال ۹۸ ناگهان قیمت بنزین را ۳ برابر افزایش داد. این تصمیم تا کنون در دنیا بی‌سابقه بوده و معمولا افزایش قیمت‌های حامل‌های انرژی به صورت پلکانی و نامحسوس در همه جای دنیا رخ داده اما افزایش سه برابری اتفاقی عجیبی بود که دستور آن بدون دخالت مجلس با حضور سران قوا صادر شد.

افزایش قیمت بنزین به اعتراضات عمومی در سراسر ایران منجر شد و پس از آنکه در عمده شهرهای ایران مردم به خیابان ریختند تا اعتراض خود را بیان کنند، سرکوب شدید امنیتی توسط حکومت انجام شد که به جان باختن افراد زیادی ختم شد.

این اعتراضات که عمدتاً در محلات کارگری و فقیرنشین شهری متمرکز و در ابتدا نسبتاً مسالمت‌آمیز بود اما نحوه برخورد نیروهای نظامی از یکسو و همچنین خرابکاری‌های کسانی که عمدتا به نیروهای ضد جمهوری اسلامی وابسته بودند، به خشونت اعتراضات منجر شد.

تیراندازی به معترضان در مناطقی همچون ماهشهر بسیار خبرساز شد و بازتاب داشت. همان زمان تصاویری از مردم آن منطقه منتشر شد که می‌گفتند ما فقیریم اما برایمان دوشکا می‌آورند.


بیشتر بخوانید: مردم ماهشهر: مگر ما کی هستیم که برایمان دوشکا و نفربر آوردید؟ +فیلم


رویترز برای نخستین بار تعداد کشته شدگان در اعتراضات سال ۹۸ را بیش از ۱۵۰۰ نفر اعلام کرد اما مقامات ایران آن را تکذیب کردند؛ با این حال رقم دقیقی اعلام نکردند. در ۱۰ خرداد ۱۳۹۹ عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور در یک برنامهٔ تلویزیونی گفت «حدود ۴۰ یا ۴۵ نفر یعنی حدود ۲۰ درصد کشته‌شدگان آبان، افرادی بودند که با سلاح‌های غیر سازمانی کشته شدند»

برخی از اظهارات رحمانی فضلی چنین استدلال کردند که این سخنان یعنی بین ۲۰۰ تا ۲۲۵ نفر که در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ کشته شده‌اند.

بنا بر گزارش وزیر کشور بیش از ۵۰ پایگاه و پاسگاه نظامی مورد حمله قرار گرفت و ۳۴ آمبولانس، ۷۳۱ بانک، ۱۴۰ مکان عمومی، ۹ مرکز مذهبی، ۷۰ پمپ بنزین، ۳۰۷ خودرو شخصی، ۱۸۳ خودرو نظامی و ۱۰۷۶ موتور سیکلت شخصی آتش زده یا تخریب شد.

نیویورک تایمز اول دسامبر ۲۰۱۹ در گزارشی اعتراضات آبان ۱۳۹۸ را «بزرگترین ناآرامی» در ایران طی ۴۰ سال گذشته توصیف کرد.

اعتراضات کارگران هفت تپه در خوزستان

اگرچه اعتراضات هفت تپه در خوزستان در بُعد استانی رخ داد اما حمایت سراسری مردم از کارگران معترض این واحد تولیدی بُعدی ملی به آن داد. صاحبان زمین‌های هفت تپه مردم محلی بودند که با وعده ساخت یک مجتمع تولیدی نیشکر زمین‌های خود را به دولت فروخته بودند و در مقابل دولت نیز متعهد شده بود با راه‌اندازی این واحد تولیدی افراد همان مناطق در مجتمع مشغول به کار شوند.

از دوره محمدرضا شاه پهلوی تا پس از انقلاب ایران همین اتفاق رخ داده بود و تقریبا افراد بومی در مجتمع اشتغال داشتند اما پس از خصوصی سازی عجیب هفت تپه که با قیمتی بسیار نازل انجام شده بود، مالک جدید کارگران را اخراج کرده بود و به همین سبب اعتراضاتی رخ داد که طی آن کارگران معتقد بودند اولا خصوصی سازی پر از فساد بوده و دوما اقدام دولت برخلاف وعده‌های قبلی بوده است.

مجموعه این اتفاقات به اعتراضات سراسری در شوش انجامید که تقریبا مدرن‌ترین تشکل‌یافته ترین اعتراضات صنفی در ایران بود و بسیاری از کارگران تشکل‌های دیگر در خوزستان با الهام از هفت تپه دست به اعتراض زدند؛ اعتراضات کارگران پتروشیمی‌ها در عمده پالایشگاه‌های ایران از همین نمونه بود.

اعتراضات مردم خوزستان به بی آبی

خوزستان حاصل‌خیزترین استان ایران است که ۵ رود بزرگ به آن جاری می‌شود. همچنبن پرآب‌ترین رودخانه کشور که تنها رود قابل کشتیرانی است، در همین استان قرار دارد اما مدیریت نسنجیده و بی‌کفایت در موضوع آب باعث شد این استان با خشکسالی و قحطی مواجه شود.

مردم خوزستان هر ساله در انتقاد به وضع موجود اعتراض یا اعتصاب می‌کنند و هر بار ماجرا با چند تانکر آب حل جمع می‌شود اما این بار خشک شدن تالاب بزرگ هورالعظیم که زندگی بخش عمده مردم خوزستان به آن وابسته است، باعث شد اعتراضات در خوزستان شکل جدی‌تری به خود بگیرد.

اعتراضات مردم خوزستان در سال ۱۴۰۰ از شهرهای شادگان و سوسنگرد آغاز شده و به شهرهای دیگر نیز کشیده شده است. تصاویری از اهواز مخابره شده که نیروهای نظامی به استان خوزستان اعزام شده‌اند. این اعتراضات تا کنون با کشته شدن چند نفر ادامه داشته و قوه قضاییه نیز دستور رسیدگی به آن را صادر کرده است.

میرزایی:
یک عضو فراکسیون امید مجلس شورای اسلامی معتقد است مسئولان در شرایط فعلی و خاص کشور نباید اظهار نظر‌هایی داشته باشند به التهابات دامن بزند.
کد خبر: ۱۹۵۱۰۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۰۲

رویداد۲۴ خبر می‌دهد؛
اعلام غافلگیرانه افزایش قیمت بنزین از سوی دولت با واکنش های تند مردم همراه شد. در برخی شهرها اعتراضات مردم باعث خسارت‌های سنگین به بانک‌ها و سایر نهادهای دولتی شد.
کد خبر: ۱۹۴۹۹۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۰۱

شمخانی:
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: تک تک اغتشاشگران شناسایی و مجازات خواهند شد.
کد خبر: ۱۹۴۹۶۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۳۰

وزیر صنعت اعلام کرد:
وزیر صنعت با بیان اینکه پرونده تخلفات ناشی از گرانفروشی طی روزهای گذشته به بهانه افزایش قیمت بنزین غیر قابل قبول است، گفت: اقدام گرانفروشان همراستا با اشرار و اخلالگران خواهد بود.
کد خبر: ۱۹۴۹۵۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۹

اعتراضات مردم به افزایش قیمت بنزین ادامه دارد. اپوزیسیون نظام تلاش می‌کند خود را به عنوان محور اعتراضات معرفی کند. تلاش سلطنت طلبان و حامیان رضا پهلوی بیشتر سایر از مخالفان نظام است.
کد خبر: ۱۹۴۹۴۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۳۰

تقریبا عمده کنشگران سیاسی کشور بر لزوم ایجاد مکانی برای تجمعات و اعتراضات مدنی و همچنین تدوین آیین نامه‌های این مساله اشاره و تاکید داشته اند، اما این موضوع فقط در روز واقعه اتفاق می‌افتد و پس از آن با آرام شدن فضا و فروکش کردن صدای اعتراضات، از یاد می‌رود.
کد خبر: ۱۹۴۹۰۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۹

اعتراضات به افزایش قیمت بنزین در شیراز بسیار زیاد بوده است. یک نهاد امنیتی گزارش داده که بیش از 100 بانک فقط در استان فارس تخریب شدند. تصاویری از وضعیت شیراز پس از اعتراضات مردمی را ببینید.
کد خبر: ۱۹۴۸۶۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

مدیر عامل شرکت خدمات انفورماتیک، با بیان اینکه روز گذشته ۱۲۴ میلیون تراکنش در شبکه شتاب صورت گرفته، گفت: پایداری شبکه بانکی ایران علیرغم قطعی اینترنت بیش از ۹۹.۹ درصد بوده است.
کد خبر: ۱۹۴۸۴۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

تخریب عبارت است از لطمه زدن عمدی به طور کلی یا جزیی نسبت به مال یا شی‌ء متعلق به شخص حقیقی یا حقوقی به طرق مذکور در قانون به عبارت دیگر، تخریب عبارت است از ایراد صدمه عمدی که منتهی به نقصان یا از بین رفتن مال یا شیء متعلق به غیر شود.
کد خبر: ۱۹۴۸۳۸   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار یزد، انتشار برخی اخبار در رسانه‌های استان مبنی بر تعرض عده‌ای به منزل و دفتر نماینده، ولی فقیه در استان و امام جمعه یزد را تکذیب کرد.
کد خبر: ۱۹۴۸۲۸   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

بسیاری از نمایندگان مجلس اتفاقات اخیر را فرصت خوبی برای پیگیری اهداف انتخاباتی خود دیدند و دست به موضع گیری‌های عمدتا پوپولیستی زدند که نه تنها منجر به بهبود شرایط نمی‌شد، بلکه در بسیاری از موارد منجر به تحریک بیشتر مردم هم شد.
کد خبر: ۱۹۴۸۲۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

اعتراضات مردمی علیه افزایش قیمت بنزین در محله های پیروزی، میدان شهدا و تهرانسر هم‌چنان ادامه دارد.
کد خبر: ۱۹۴۸۰۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

رئیس قوه قضائیه:
رئیس قوه قضائیه افزود: مبارزه با فساد را امری مستمر می‌دانیم و پیگیرانه به دنبال این موضوع هستیم. در این راه حاشیه‌سازی‌ها و ملامت ملامت‌کنندگان ما را مشغول نخواهد کرد و در این قضیه مصمم هستیم و کار را دنبال خواهیم کرد.
کد خبر: ۱۹۴۸۰۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

«مشکلی جدی که در جوامعی مثل جامعه ما وجود دارد، این است که نه‌تن‌ها به مطالبات قبلی در اعتراضات توجه نمی‌شود، بلکه عواملی وضعیت را تشدید می‌کند. چون به این مطالبات دی‌ماه ۹۶ پاسخ داده نشد، این مطالبات، در مدار دیگری که امروز شاهدش هستیم و به بهانه بالارفتن قیمت بنزین بروز و ظهور پیدا کرده و طبیعتا هم از جهت مواضع رادیکال‌تر و هم از جهت رفتار خشن‌تر است.»
کد خبر: ۱۹۴۷۹۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

مسدود شدن برخی مسیر‌ها در شهر شیراز طی روز‌های گذشته سبب اختلال در روند فعالیت ناوگان اتوبوسرانی این کلانشهر شده بود که با رفع این مشکل، روند خدمات‌رسانی اتوبوسرانی شیراز روز سه شنبه به روال عادی بازگشت.
کد خبر: ۱۹۴۷۹۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد، آزادی راهپیمایی را حق مردم دانست و در عین حال تاکید کرد این آزادی نباید به حقوق دیگران آسیب وارد کند.
کد خبر: ۱۹۴۷۸۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸

ظریف:
وزیر امور خارجه اعلام حمایت مقامات آمریکایی از مردم ایران را دروغی شرم آور خواند و گفت: آقای پومپئو نخست باید پاسخگوی اقدامات اعلام شده تروریستی و جنایت علیه بشریت ضد مردم ایران باشد.
کد خبر: ۱۹۴۷۷۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

جلیلی در نشست هم‌فکری با نمایندگان مجلس:
نماینده رهبر انقلاب در شورایعالی امنیت ملی در نشست هم‌فکری با نمایندگان مجلس، گفت: برطرف کردن نگرانی‌های مردم نسبت به موج جدید گرانی‌ها یک وظیفه همگانی است.
کد خبر: ۱۹۴۷۷۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

وزارت خارجه فرانسه در اظهاراتی که مداخله آشکار در امور داخلی ایران است از اغتشاشات و ناآرامی‌های چند روز گذشته در کشور حمایت کرد.
کد خبر: ۱۹۴۷۶۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

تصاویری از اعتراضات مردمی به سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین در روز‌های اخیر را مشاهده می‌کنید.
کد خبر: ۱۹۴۷۶۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷

آخرین اخبار
پربازدید ها