طالبان

طالبان

رویداد۲۴ افغانستان در دهه‌های هفتاد و هشتاد میلادی قرن بیستم با وجود مشکلات و دشواری‌هایی که داشت، به سمت مدرنیزاسیون پیش می‌رفت و ساختار‌ها و نهاد‌های مدرن در سرتاسر کشور جا باز می‌کردند. آرامش و امنیت در کشور وجود داشت و تجارت با کشور‌های همسایه رونق گرفته بود. این پیشرفت‌ها به ویژه زمانی مهم می‌شدند که بدانیم افغانستان همواره کشوری اشغال شده بود که بر اساس ارزش‌های محلی و پدرسالارانه اداره می‌شد و مدرنیته و تکنولوژی‌های مدرن در آنجا گسترش نیافته بودند.

جنگ افغانستان و شوروی و به تبع آن، روی کار آمدن طالبان و مذهبیون افراطی، همه چیز بر باد رفت و مردم افغانستان از آن زمان تا کنون دچار تنش و بحران شده‌اند.

افغانستان به عنوان مملکتی مستقل از زمان احمدشاه درانی مطرح شد. نادرشاه افشار افغانستان را تصرف کرده بود و پس از مرگش احمد خان که یکی از سرداران قدرتمند نادر بود به سرعت به افغانستان رفت و قبایل مختلف را متحد کرد. اما دیری نپایید که بریتانیای کبیر افغانستان را تحت سیطره خود درآورد و اشغال کرد.

پس از جنگ جهانی اول و استقلال بسیاری از کشور‌ها از امپراطوری‌های بزرگ، افغانستان هم از بریتانیا مستقل شد و در ۱۹۱۹ قراردادی با بریتانیا امضا کرد که بر اساس آن استقلال افغانستان و دوستی آن با دولت بریتانیا تضمین می‌شد. افغانستان از آن زمان تا حدود سال ۱۹۷۹ میلادی توسط پادشاهانی اداره شد که مهمترین آنان محمدظاهر شاه بود که حدود ۴۰ سال بر افغانستان حکمرانی کرد.

چگونگی بروز طالبان در افغانستان

محمدظاهر شاه قانون اساسی برای افغانستان مدون کرد و آزادی‌های مدنی و سیاسی را گسترش داد. قبایل مختلف در زمان او با یکدیگر متحد شدند و طی نیم قرن در افغانستان هیچ جنگی در نگرفت. تکنوکرات‌هایی که خارج تحصیل کرده بودند، در دهه شصت به افغانستان بازگشتند و مدرنیزاسیون به صورت رسمی آغاز شد.

ایجاد آموزش و پرورش، حق حجاب اختیاری، احیای برخی از حقوق زنان و انتخابات آزاد پاره‌ای از دستاورد‌های این دوره بودند. مورخان دهه هفتاد افغانستان را دوران دموکراسی می‌نامند که مدرن‌سازی‌های آن دوره به چشم بسیاری از علمای سنتی و بنیادگراها خوش نمی‌آمد.

در کشوری که قرن‌ها به صورت قبیله‌ای و سنتی اداره شده بود حق آموزش و رای زنان و اصلاحات سکولار طبعا با واکنش شدید مواجه می‌شد. جنگجوهای افراطی به هر نحو ممکن می‌خواستند این اصلاحات را متوقف کنند. اما آنها برای متوقف کردن قطار مدرنیزاسیون در افغانستان قدرت مادی لازم را نداشتند؛ نه پول داشتند و نه سلاح و نه تشکیلات منسجم. این لوازم مادی را ایالات متحده و همپیمانانش در اختیار آنها قرار دادند و مدرنیزاسیون در افغانستان متوقف شد.

احزاب چپگرای افغانستان که در دهه هفتاد میلادی قدرت را به دست آوردند می‌خواستند نوعی توسعه مدرنیستی به شیوه سوسیالیستی ایجاد کنند و پشتیبان اصلی آن‌ها در این امر اتحاد جماهیر شوروی بود و دشمن اصلیشان بنیادگراهای مذهبی بودند.

در جنگ بین افغانستان و شوروی، ایالات متحده از بیم گسترش کمونیسم در منطقه به تجهیز تسلیحاتی و مالی افراطیون پرداخت که در نتیجه آن گروه‌هایی مانند طالبان در افغانستان به وجود آمدند.

فرهنگ بومی نیز بر اساس خرافات و ناآگاهی‌های تاریخی خود از بنیادگراها حمایت می‌کرد و به مدرنیست‌ها نگاه خوبی نداشت. همین امر باعث پیروزی جریان بنیادگرا در افغانستان شد.

برژینسکی در همان روز‌ها به افغانستان سفر کرد و به طالبان وعده داد که به زودی با کمک ایالات متحده و خدا مسجدهایشان را پس خواهند گرفت. از طرفی هم بسیاری از افراطیون از کشور‌های دیگر، کسانی، چون اسامه بن لادن، به افغانستان رفتند تا با کمونیست‌ها بجنگند و همه این وقایع باعث سقوط سوسیالیست‌ها و قدرت گرفتن طالبان در افغانستان شد. طالبان با هر آنچه که آن را مظاهر کفر می‌دانست به مقابله پرداخت و تمام دستاورد‌های مدنیت در افغانستان را نابود کرد.

سابقه طالبان

در دهه پنجاه محمدداوود خان پادشاهی افغانستان را سرنگون کرد و جمهوری افغانستان بنیانگذاری شد. اما چند سال بعد انقلاب کمونیستی ثور باعث رخ داد که مشکلات جدیدی در افغانستان رخ داد چراکه اسلامگرایان افغانستان با ایده‌های سوسیالیستی قرابت نداشتند و به همین دلیل جمعی از اسلامگرایان گروهی با نام مجاهدان تشکیل دادند که علیه کمونیست‌ها بجنگند. مدتی بعد برژنف رئیس جمهور وقتی شوروی، ارتش سرخ روسیه را در حمایت از کمونیست‌های افغانستان به این کشور فرستاد و از سوی دیگر آمریکا مجاهدان را برای مقابله با کمونیسم تجهیز مالی و نظامی میکرد. اگرچه سال ۱۳۶۷ ارتش شوروی با فرمان گورباچف از افغانستان خارج شد و اسلامگرایان پیروز شدند، اما مجاهدینی که طی یک دهه توسط آمریکا تجهیز شده بودند، تبدیل به گروه‌های بنیادگرایی شدند که با دو رکن «اسلام‌گرایی» و «ناسیونالیسم» دیگر آمریکا را هم قبول نداشتند. طالبان یکی از همین گروه‌ها بود که با محوریت قوم پشتون در همین جریان تشکیل شد و طی این دوران آنقدر قدرت گرفت که در سال‌های بعد توانست بر بخش عمده‌ای از افغانستان حکومت کند و توسعه ایده‌های بنیادگرایانه خود را در نقاط دیگر هم پیش ببرد؛ این در حالی بود که در این دوران طالبان از طریق منابع محلی و کارخانه‌های اسلحه سازی و کشت خشخاش درآمد زیادی به دست می‌آورد و دیگر به آمریکا هم نیازی نداشت.

خروج آمریکا از افغانستان و قدرت گرفتن دوباره طالبان

با خروج آمریکا از افغانستان، طالبان بار دیگر اقدام به اشغال بخش گسترده‌ای از خاک این کشور کرد و نزدیک به ۸۰ درصد از خاک افغانستان اکنون به تصرف این گروه درآمده است. سبک نفوذ و گسترش اشغالگری طالبان، همچنین رویکرد این گروه در قبال دیگر کشور‌ها به ویژه همسایگان در مقایسه با ۲۰ سال پیش، زمانی که در پی حمله ناتو و آمریکا افول کرد، متفاوت است.

طالبان یک جنبش و یک سازمان نظامی متشکل از روحانیان اسلامگرای سنی در افغانستان است. طالبان در سطح بین‌المللی به دلیل تفسیر و اجرای شدید و خشن احکام اسلامی که منجر به برخورد وحشیانه با بسیاری از افغان‌ها شده است محکوم شده‌اند و همواره به دلیل کشتار مردم غیر نظامی افغان محکوم شده اند.

طالبان پس از تصرف افغانستان از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ با نام امارت اسلامی افغانستان بر این کشور حکومت کرد. در این سال‌ها، کشور‌های پاکستان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی تنها سه کشوری بودند که طالبان را به رسمیت شناختند.

طالبان پس از حمله آمریکا به افغانستان که موجب برکناری آنان از قدرت شد، از سال ۲۰۰۶ بار دیگر ضمن اعلام موجودیت، با دولت مستقر افغانستان مبارزه مسلحانه کردند و در بیشتر قسمت‌های جنوب افغانستان به ویژه زابل، قندهار و هلمند نفوذ کردند. از آن زمان، طالبان با نیرو‌های آمریکا و ناتو نیز در جنگ هستند. رهبر کنونی طالبان پس از کشته شدن ملا اختر منصور، از سال ۲۰۱۶ مولوی هبت‌الله آخوندزاده است.

طالبان و متحدانشان در طول سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، مرتکب قتل‌عام علیه غیرنظامیان افغان شدند، از تأمین غذا برای ۱۶۰٬۰۰۰ غیرنظامی گرسنه توسط سازمان ملل جلوگیری کردند و با سیاست زمین سوخته، مناطق وسیعی از زمین حاصلخیز را سوزاندند و ده‌ها هزار خانه را ویران کردند.

در طول حکومت خود، آن‌ها سرگرمی‌ها و فعالیت‌هایی مانند پرواز بادبادک و نگهداری پرندگان به عنوان حیوانات خانگی را ممنوع کردند و اقلیت‌های مذهبی و قومی را مورد تبعیض قرار دادند. طبق اعلام سازمان ملل متحد، طالبان و متحدان آن‌ها مسئول ۷۶٪ از تلفات غیرنظامیان افغان در سال ۲۰۱۰، ۸۰٪ در ۲۰۱۱ و ۸۰٪ در سال ۲۰۱۲ بودند. طالبان همچنین دست به نسل‌کشی فرهنگی زده و بنا‌های تاریخی بسیاری از جمله بودا‌های معروف ۱۵۰۰ ساله بامیان را تخریب کرده‌است.

بازگشت طالبان به افغانستان

در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸ (۲۹ فوریه ۲۰۲۰) طالبان و ایالات متحده آمریکا در قطر توافقنامه‌ای برای بازگرداندن صلح به افغانستان امضا کردند. در پی این توافق آمریکا به تدریج نیرو‌های خود را از افغانستان خارج کرد. خروج تدریجی نیرو‌های آمریکایی از افغانستان قرار است اواخر مرداد ماه به پایان برسد. در پی این توافق، پیشروی نیرو‌های طالبان در افغانستان نیز در خلا دولتی مقتدر در این کشور گسترش پیدا کرد و تا لحظه نگارش این متن، حدود ۸۰ درصد از خاک افغانستان به تصرف طالب‌ها در آمده است.

مذاکرات ایران و طالبان

مذاکرات ایران و طالبان از سال‌ها پیش به صورت مخفیانه وجود دارد و مقامات طالبان از طریق نیروهای نظامی ایران با طالبان مذاکره می‌کردند اما در دوره‌ای رابطه علنی‌تر شد؛ کما آنکه ایران در جریان برگزاری اجلاس اسلامی در تهران، از ملا برادر یکی از موسسان طالبان نیز دعوت کرد و پس از نیز سفیر ایران در کابل تایید کرد که ایران و طالبان همکاری دارند.

در دولت روحانی مذاکرات ایران و طالبان کاملا علنی شد و طالبان نیز هیاتی سیاسی را برای گفتگو با ایران عازم تهران کرد. طالبان به همسایگان افغانستان اطمینان داده که امنیت در مرز‌های مشترک برقرار است و به دنبال برقراری روابط دیپلماتیک با آن‌ها است. طالبان همچنین هیاتی را برای مذاکره و تفاهم به روسیه و تاجیکستان ارسال کرد.

به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان

روز ۲۴ مرداد ۱۴۰۰ پس از خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان، سرعت تصرف شهرهای مختلف توسط طالبان افزایش یافت و در عرض دو روز تمام افغانستان به تصرف این گروه تروریستی در آمد؛ حتی کابل نیز به تصرف طالبان در آمد و این اتفاق بدون درگیری رخ داد. در بیانیه طالبان هنگام فتح کابل آمده است: «همه نقاط کشور تحت کنترل امارت اسلامی قرار گرفته است اما از آنجا که پایتخت کابل یک شهر بزرگ و پرجمعیت است، مجاهدین امارت اسلامی قصد ندارند با زور یا جنگ وارد شهر شوند بلکه قصد دارند به طور مسالمت آمیز از طریق کابل وارد شوند. مذاکرات در حال انجام است تا اطمینان حاصل شود که روند انتقال با خیال راحت و ایمن، بدون به خطر انداختن جان ، مال و ناموس هیچکس و بدون به خطر انداختن زندگی کابلی‌ها تکمیل می‌شود.»

در بخش دیگر بیانیه طالبان آمده است: «امارت اسلامی قصد انتقام گرفتن از هیچکس را ندارد و همه کسانی که در بخش‌های نظامی و غیرنظامی در اداره کابل خدمت کرده‌اند بخشیده شده و در امان هستند و هیچ کس انتقام نخواهد گرفت. همه باید در کشور خود بمانند و سعی نکنند کشور را ترک کنند. ما می‌خواهیم همه افغان‌ها، از هر قشری که هستند، خود را در یک سیستم اسلامی آینده با دولتی مسئول و در خدمت همه و قابل قبول برای همه ببینند.»

از آنجا که طالبان با سزعتی بیش از آنچه که پیش‌بینی می‌شد، شهر‌ها را تحت تصرف خود درآورده، جو بایدن با انتقادات داخلی بیشتری مواجه شده است. وی به برنامه‌ای که ترامپ رئیس جمهور حزب جمهوری‌خواه خود مبنی بر پایان ماموریت نظامی آمریکا در افغانستان تا ۳۱ آگوست آغاز کرده، پایبند است.

پس از آنکه نیرو‌های طالبان بیش از ۶۵ درصد از خاک این کشور را تصرف کردند، پنتاگون ۳۰۰۰ نیروی نظامی را برای کمک به تخلیه سریع‎تر پرسنل سفارت خود در کابل را اعزام کرد. بایدن گفته این وظیفه ارتش افغانستان است که قلمرو خود را در اختیار داشته باشد و حضور بی‌پایان آمریکا در بحبوحه درگیری داخلی یک کشور دیگر برای من قابل قبول نبود.»

فقر و ترس در افغانستان مراجعه مردان به سلمانی‌ها را کم کرده و این موضوع به معضلی برای آرایشگران تبدیل شده است.
کد خبر: ۲۸۰۰۹۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۰

ذبیح الله مجاهد در کنفرانس خبری اعضای جدید کابینه دولت موقت را اعلام کرد.
کد خبر: ۲۸۰۰۲۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۰

مولوی حمدالله نعمانی شهردار کابل می‌گوید زنان کارگر شهرداری نمی‌توانند به سرکار‌های خود بازگردند، مگر آنکه مناصب غیرمردانه داشته و یا مردان از عهده آن برنیایند.
کد خبر: ۲۷۹۹۸۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۰

ویدئویی از مبارزان جبهه مقاومت پنجشیر منتشر شده که در یکی‌از پایگاه‌های خود در حال نواختن موسیقی و خوانندگی هستند. فرد خواننده آهنگی محلی از پنجشیر را می‌خواند. گروه طالبان که حکومت را در افغانستان به دست گرفته موسیقی را حرام اعلام کرده است.
کد خبر: ۲۷۹۹۷۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۰

تروریسم جهانی مایه نگرانی است. تا به اینجای کار طالبان وعده کرده از خاک افغانستان حمله تروریستی علیه دیگر کشور‌ها صورت نمی‌گیرد.
کد خبر: ۲۷۹۹۳۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

گروه طالبان اعلام کرد، پاکستان یا هر کشور دیگری حق ندارد از طالبان برای تشکیل یک دولت فراگیر در افغانستان درخواست کند.
کد خبر: ۲۷۹۹۳۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

تکنسین‌هایی از قطر و ترکیه به راه‌اندازی مجدد فرودگاه کابل کمک کردند و در تاریخ چهار سپتامبر اولین پروازهای داخلی از فرودگاه پایتخت افغانستان انجام شد.
کد خبر: ۲۷۹۹۲۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

به تازگی تصاویری منتشر شده که حضور نیرو‌های جبهه مقاومت پنجشیر در خط مقدم جنگ با عناصر طالبان را نشان می‌دهد. حامد سیفی و ژنرال صالح محمد ریگستانی از فرماندهان اصلی احمد مسعود و جبهه مقاومت، همراه با دیگر نیرو‌های مقاومت در کوه‌های پنجشیر دیده می‌شوند. جبهه مقاومت ملی، به رهبری احمد مسعود، بعد از تصرف قدرت از سوی گروه طالبان در پنجشیر ایجاد شد.
کد خبر: ۲۷۹۹۱۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

طالبان به تدریج در حال اعمال ممنوعیت‌های ۲۰ سال گذشته خود در افغانستان هستند.
کد خبر: ۲۷۹۸۹۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

گروه طالبان می‌گوید دختران افغان تنها بعد از آنکه دولت تحت امر آنها در افغانستان یک محیط امن برای محصلان فراهم کند، می‌توانند به مدارس متوسطه یا راهنمایی بازگردند.
کد خبر: ۲۷۹۸۷۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

انعام‌الله سمنگانی از سخنگویان طالبان در گفتگو با برنامه تلویزیونی گفت: «ملا هبه‌الله آخوندزاده رهبر امارت اسلامی، امیرالمومنین افغانستان است. در جایی‌که نمی‌توانیم امنیتش را بگیریم ما شرعا مکلف نیستیم مردم آنجا را به بیعت دعوت کنیم یا طوری جلوه بدهیم که هیچ کشوری را به رسمیت نمی‌شناسیم، چون امیرالمومنین ما امیرالمومنین کل جهان است.»
کد خبر: ۲۷۹۷۹۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

حمدالله نعمانی، شهردار موقت کابل روز یکشنبه به کارمندان زن پایتخت دستور داد در خانه بمانند.
کد خبر: ۲۷۹۷۸۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۸

دفتر مطبوعاتی جبهه مقاومت تاکید کرد که رهبر مقاومت افغانستان در جای امن است.
کد خبر: ۲۷۹۷۷۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۸

کرزی گفت: «آن‌ها ( طالبان ) کاملاً موافقت کردند و همه‌چیز را در دست گرفتند؛ اما تاکنون چنین چیزی رخ نداده است ما به اقداماتی نیاز داریم که با گفته‌های آنان مطابقت داشته باشد، در غیر این صورت، افغانستان دوباره از جهان جدا خواهد شد.»
کد خبر: ۲۷۹۷۵۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۸

ویدئویی غم انگیز از آخرین نماز یکی از مخالفان طالبان قبل از تیرباران را در ادامه میبینید.
کد خبر: ۲۷۹۷۲۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۸

شماری از دیپلمات‌های افغانستان به‌دلیل نامشخص بودن آینده سفارتخانه‌های این کشور در کشور‌های مختلف به‌دنبال دریافت پناهندگی هستند.
کد خبر: ۲۷۹۶۹۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۸

مسئولان طالبان در ولایت پنجشیر و نیز برخی از اهالی آن می‌گویند که تمام راه‌های منتهی به ولایت باز شده و ارتباطات از سرگرفته شده است.
کد خبر: ۲۷۹۵۸۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۷

 به گفته ساکنان کابل، طالبان وزارت زنان این کشور را با «پلیس اخلاق» جایگزین کرد. فیلم‌های منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که زنان کارمند سابق این اداره ظاهراً از ورود به ساختمان آن بازداشته شده‌اند.
کد خبر: ۲۷۹۴۸۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۷

گروه طالبان از دانش‌آموزان پسر و معلمان مقاطع مختلف تحصیلی در افغانستان خواست تا از روز شنبه ۲۷ شهریور (سنبله) به مدارس بازگشته و درس را از سر بگیرند.
کد خبر: ۲۷۹۴۲۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۶

ویدئویی از نیروهای طالبان که با هلی‌کوپتر در پنجشیر با برخوردی عجیب رفتار کردند را ببینید.
کد خبر: ۲۷۹۴۰۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۶

آخرین اخبار
پربازدید ها