گشت ارشاد

رویداد۲۴ گشت ارشاد عنوان طرحی است که توسط نیروی انتظامی ایران برای مقابله با آنچه بدحجابی خوانده می‌شود، راه‌اندازی شده است. نمود این طرح برای مردم در خودروهایی است که در خیابان‌ها اقدام به برخورد، امر به معروف یا بازداشت بدحجابان می‌کند. این طرح در حقیقت ادامه همان برخوردهایی است که در دهه شصت توسط کمیته‌های انقلاب با منتقدان و بدحجابان می‌شد.

آن زمان گشت‌های بسیج به خاطر حملات مسلحانه سازمان مجاهدین خلق ایران در خیابان‌ها حضور داشتند اما به مرور فعالیت آنها کاهش یافت و در نهایت در دولت دوم هاشمی رفسنجانی متوقف شد.


بیشتر بخوانید: تظاهرات زنان ایرانی علیه حجاب اجباری


تاریخچه گشت ارشاد در ایران

در اواخر فعالیت دولت هشتم، طرحی با عنوان «طرح جامع عفاف» در دوره ریاست جمهوری سیدمحمد خاتمی تصویب شد که برای اجرا به نیروی انتظامی ابلاغ شد، با این حال اجرای این طرح در دولت هشتم متوقف شد و ظاهرا دولت زیر بار اجرای آن نمی‌رفت، به همین دلیل اجرای آن به دولت بعدی (دولت محمود احمدی نژاد) واگذار شد.

با استقرار دولت نهم، نیروی انتظامی این برنامه را با عنوان «طرح ارتقای امنیت اجتماعی» با همکاری همه جانبه قوه قضائیه، سپاه پاسداران، وزارت اطلاعات، نیروی مقاومت بسیج و… اجرا کرد.

مراحل نخستین طرح بیشتر بر پوشش زنان تمرکز داشت و در مراحل بعدی طرح‌هایی برای جمع‌آوری معتادان و سپس جمع‌آوری اراذل و اوباش، بازرسی از کارگاه‌ها و فروشگاه‌های لباس و آرایشگاه‌های مردانه، عکاسی‌ها، جمع‌آوری فیلم‌ها و... نیز در دستور کار نیروی انتظامی قرار گرفت.

اجرای طرح مقابله با بدحجابی در سال ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به اوج رسید و در دوره‌ای بسیج هم برای اجرای جدی این طرح به نیروی انتظامی پیوست.

در سال ۱۳۹۵ طرح جدیدی با عنوان «گشت ارشاد نامحسوس» در نیروی انتظامی تصویب شد. نیروی انتظامی در این‌مورد اعلام کرد: «براساس این طرح ۷ هزار مامور نامحسوس امنیت اخلاقی، جرائم «مزاحمت برای نوامیس»، «کشف حجاب» و «آلودگی صوتی» را به پلیس اطلاع می‌دهند.»

در دولت روحانی فعالیت گشت ارشاد همچنان وجود داشت و در دولت رئیسی برخوردهای گشت ارشاد به شدت افزایش یافت؛ تا حدی که در چند مورد به خشم افکار عمومی انجامید؛ از جمله تصویری که برای دستگیری یک خانم از ابزار زنده‌گیری حیوان استفاده شد یا بازداشت مهسا امینی که به فوت او منجر شد.


بیشتر بخوانید: نخستین تظاهرات علیه حجاب اجباری در ایران


گشت ارشاد از ابتدای انقلاب تا کنون

سال ۱۳۵۹ ابتدای انقلاب با منع ورود زنان به مراکز دولتی و نظامی نخستین برخوردهای اجتماعی آغاز شد. این قانون توسط مرحوم آیت الله ری شهری، رئیس وقت دادگاه‌های انقلاب به تصویب رسید.

سال ۱۳۶۲ با تصویب قانون مجازات اسلامی اعلام شد زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند به تعزیر تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شوند.

سال ۱۳۶۶ طرح جدید مبارزه با بدحجابی از سوی وزیر کشور آماده شد. این طرح تلاش داشت تا دسترسی بدحجابان از کلیه امکانات دولتی و عمومی را سخت‌تر کند.

سال ۱۳۶۹_۱۳۷۰ طرح مبارزه با منکرات و بدحجابی تصویب شد که بعد از تصویب این طرح، کمیته‌های انقلاب اسلامی که مسئول اجرای طرح بودند منحل و در نهاد جدیدالتاسیس نیروی انتظامی ادغام شدند و از این به بعد، مسئول اجرای طرح مبارزه با بدحجابی نیروی انتظامی شد.

سال ۱۳۷۵ قانون جدید مجازات اسلامی و به روز رسانی احکام مربوط به حجاب و عفاف آماده شد که براساس ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی، افراد بی حجاب، باید ۱۰ روز تا دو ماه زندان رفته یا جزای نقدی ۵۰ هزار تا ۵۰۰ هزار ریالی بدهند. در این طرح، مجازات شلاق برای افراد بی حجاب ملغی شد.

سال ۱۳۷۶ از طرح اسناد راهکار‌های اجرایی گسترش حجاب و عفاف رونمایی شد که تاکید این اسناد انتقال مسئولیت مبارزه با بی حجابی از نیروی انتظامی به نهاد‌های فرهنگی از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد و صدا و سیما و همچنین، برخی وزارت خانه‌های مربوطه بود.

سال ۱۳۸۴ طرح جامع عفاف توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال پایانی ریاست جمهوری محمد خاتمی تصویب شد و اجرای این طرح در دولت هشتم پیگیری نشد و به دولت نهم واگذار شد.

سال ۱۳۸۴_۱۳۸۵ طرح عفاف و حجاب از دولت به نیروی انتظامی و تصویب طرح ارتقای امنیت اجتماعی ارجاع شد. نیروی انتظامی برنامه اجرایی خود پیرامون عملی کردن «طرح جامع عفاف» را پس از چند جلسه هماهنگی با محمود احمدی‌نژاد با عنوان «طرح ارتقای امنیت اجتماعی» آغاز کرد. با توجه به آنکه طرح در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب گردیده بود، در کنار دولت قوه قضائیه، سپاه پاسداران، وزارت اطلاعات، نیروی مقاومت بسیج و… نیز حضور و همکاری داشتند.

سال ۱۳۸۹ طرح امنیت اخلاقی توسط دولت و ادغام آن در طرح ارتقای امنیت اجتماعی تصویب شد. این طرح به خصوص در سال ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به شدت پیگیری شد و فعالیتش به اوج خود رسید.

سال ۱۳۹۲ شورای اجتماعی عفاف و حجاب و امنیت اخلاقی در وزارت کشور تشکیل شد. بر اساس این طرح، بخش قابل‌توجهی از وظایف نیروی انتظامی به شورای عفاف و حجاب انتقال یافت. نیروی انتظامی اعلام کرد، این نهاد با همکاری شورای اجتماعی عفاف و حجاب عمل خواهد کرد.

سال ۱۳۹۵ طرح گشت ارشاد نامحسوس تصویب شد. بر اساس این طرح نیروی انتظامی، ۷ هزار مامور نامحسوس امنیت اخلاقی مزاحمت برای نوامیس، کشف حجاب در خودرو و آلودگی صوتی را به پلیس اطلاع می‌دهند.

سال طرح گشت زنی در فضای مجازی برای مبارزه با ناامنی اخلاقی و بدحجابی آغاز شد. بر اساس این طرح نیروی انتظامی و پلیس فتا، کشف حجاب در فضای مجازی از آن‌جا که در زیرمجموعه ناهنجاری‌ها قرار می‌گیرد، تخلف محسوب می‌شود و پلیس شروع به گشت زنی در فضای مجازی می‌کند تا این معضل را از بین ببرد و متخلفان را تنبیه کند.

قانونگذاری نیروی انتظامی در گشت ارشاد

پلیس در جریان اجرای طرح انواعی مختلفی از پوشش و آرایش‌ها را ممنوع کرده است. منتقدان و حقوقدانان می‌گوید پلیس حق قانونگذاری ندارد زیرا در قانون فقط در یک مورد از این مسئله صحبت شده است و در هیچ کجا چنین برخوردی که صورت می‌گیرد، وجود نداشته است چراکه بر اساس قوانین ایران پلیس تنها ضابط قضایی و اجراکننده قوانین است و نمی‌تواند قانون‌گذاری کند.

حاشیه‌های گشت ارشاد

در فروردین ۱۳۹۷ فیلمی در شبکه‌های اجتماعی پخش شد که در آن چند مأمور زن گشت ارشاد با چند دختر درگیر شده و ضرب و شتم رخ می‌دهد. به دنبال انتشار این فیلم عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور دستور بررسی جامع و ارائه گزارش ماجرا را صادر کرد. اما پیش از صدور دستور وزیر کشور برای ارائه گزارش از این ماجرا، دفتر سخنگوی ناجا ضمن ابراز تاسف از اتفاق صورت گرفته گفت: پلیس به هیچ وجه چنین رفتار‌هایی را تأیید نمی‌کند.

در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۴۰۱ مهسا امینی در نزدیکی ایستگاه مترو شهید حقانی تهران توسط مأموران گشت ارشاد، دستگیر شد و در ساختمان گشت ارشاد وزرا به کما رفت. پلیس می‌گوید او دچار عارضه قلبی شده و برخوردی با او نشده، اما خانواده مهسا امینی می‌گویند که او سالم بوده و حتما برخوردی با صورت گرفته که چنین اتفاقی برای او رخ داده است. آنها گفته‌اند اگر برخوردی نبوده چرا مقامات امنیتی با اصرار مهسا را شبانه دفن کردند و اجازه بررسی کامل پزشکی قانونی را ندادند.

نماینده خدابنده در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
سیدالبرز حسینی می‌گوید: جای تامل دارد که این سیستم، افراد را مورد تذکر لسانی قرار می‌دهند و به مکانی می‌برند تا در ظرف نیم ساعت یا یک ساعت آن‌ها را آموزش دهند. فردی که حدود ۳۰ سال در نظام آموزشی و فرهنگی کشور تربیت شده و به این نقطه رسیده است، چطور می‌تواند در یک جلسه کوتاه گشت ارشاد قانع شود.
کد خبر: ۳۱۹۷۶۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۱۳

مهدی سلحشور، مداح گفت: افراد بی‌حجاب را می‌توان جمع کرد و با نهایت احترام و ادب با آنان صحبت کرد.
کد خبر: ۳۱۹۷۲۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۱۲

«وکیل خانواده مهسا امینی مدعی شده است که ماموران گشت ارشاد در حین دستگیری مهسا به دوربین البسه مجهز بودند که یک مقام مطلع در گفتگو با مهر این ادعا را تکذیب کرد.»
کد خبر: ۳۱۹۵۳۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۱۰

یکی از وکلای خانواده مهسا امینی از تشکیل جلسه پزشکی قانونی درباره این پرونده خبر داد.
کد خبر: ۳۱۹۴۶۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۹

رویداد۲۴ گزارش می‌دهد؛
نشریه اکونومیست در یادداشتی ضمن اشاره به سابقه وجود پلیس اخلاق در کشور‌های اسلامی معتقد است سرنوشت گشت ارشاد در ایران تفاوت چندانی با نمونه‌های منطقه‌ای آن نخواهد داشت.
کد خبر: ۳۱۹۴۴۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۱۰

رویداد۲۴ گزارش می‌دهد؛
اگر بخواهید روایتی از اعتراضات ۱۴۰۱ پس از درگذشت مهسا امینی بشنوید؛ دو روایت بسیار عجیب است؛ یکی در شبکه‌های فارسی زبان خارج کشور، تقریبا همه شهر‌ها تسخیر شده و کار تمام است. دیگری در صداوسیما که گویا هیچ اتفاقی رخ نداده است. اما واقعا در ایران چه خبر است؟
کد خبر: ۳۱۹۳۸۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۹

حجت‌الاسلام نقویان در سخنرانی اخیر خود نسبت به عملکرد گشت ارشاد انتقاد کرد و این مدل نهی از منکر را توهین به دین دانست.
کد خبر: ۳۱۹۰۶۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۴

جوادی حصار در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
محمدصادق جوادی حصار فعال سیاسی اصلاح‌طلب اصلاح قانون حجاب و جمع آوری گشت ارشاد نه تنها عقب‌نشینی نیست، بلکه مایه افتخار و پیشرفت نظام است که می‌گوید ما به حرف مردم گوش کرده‌ایم.
کد خبر: ۳۱۸۹۷۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۳

محمدجواد لاریجانی گفت: در همه کشورها، حتی کشور‌های سکولاری که برخی برایشان ریسه می‌روند، مسئله برهنگی، حدودی دارد
کد خبر: ۳۱۸۹۷۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۲

رییس کمیسیون حقوقی مجلس در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
موسی غضنفرآبادی می‌گوید: جمع‌شدن گشت‌های ارشاد که این روز‌ها شاهد آن هستیم به ضرر مردم است و بهتر است این تذکر باشد که برای مردم پرونده ایجاد نشود.
کد خبر: ۳۱۸۸۹۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۲

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی:
یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی گفت: پلیس ابزار امر به معروف و نهی از منکر نیست، پلیس یک دستگاهی است برای تامین امنیت عمومی و در مواردی با ابزاری که دارد کنترل وضعیت را انجام می‌دهد، اما در حال حاضر هم امر به معروف کننده است هم برخورد کننده، امر به معروف‌شان همان تنش، برخورد و درگیری است.
کد خبر: ۳۱۸۸۶۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۱

نماینده مبارکه در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
پروین صالحی مبارکه می‌گوید: اعتراضات رخ داده پس از فوت مهسا امینی، ساخته دست معارضان نظام است؛ وگرنه چند سال پیش، شاهد قتل میترا استاد توسط شهردار سابق تهران بودیم و خبر آن به این اندازه نپیچید.
کد خبر: ۳۱۸۸۶۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۴

نماینده سبزوار در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
بهروز محبی می‌گوید: پدر مهسا امینی به خاطر اظهاراتی که داشته باید در برابر افکار عمومی پاسخگو باشد. دکتر شیروانی می‌گوید زمانی که مرحومه هشت ساله بوده او را عمل کردم. چرا پدر ایشان می‌گوید؟
کد خبر: ۳۱۸۸۴۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۳

رشیدی کوچی، عضو کمیته حقیقت‌یاب مجلس:
رشیدی کوچی: بنده اعلام کردم که باتوجه به اینکه ایشان به خاطر عمل جراحی که سال ۸۶ در بیمارستان میلاد روی مغزشان انجام شده، مصرف دارو داشته‌اند، گفتم که احتمالا دلیل خونریزی مصرف این دارو‌ها بوده است. این نظر خودم بود نه پزشکی قانونی. چراکه من جایی خواندم و از پزشکان هم سوال پرسیدم که گفتند، می‌تواند به این علت باشد. من نه تایید کردم و نه رد کردم.
کد خبر: ۳۱۸۷۸۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۳۱

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
سیدکریم حسینی می‌گوید: با صراحت باید اعلام شود که چرا مهسا امینی جانش را از دست داده که پلیس در این زمینه اعلام آمادگی کرده است. از سوی دیگر نباید به دلیل دفاع از یک طرف، طرف مقابل را بکوبیم، بنابراین آن‌هایی که می‌خواهند از پلیس دفاع کنند نباید این قضیه را ساده یا بی‌اهمیت تلقی کنند.
کد خبر: ۳۱۸۷۷۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۱

غلامرضا نوری قزلجه در گفت‌وگو با رویداد۲۴:
غلامرضا نوری در واکنش به فوت مهسا امینی می‌گوید: رفتار‌ گشت درست نیست، این افراد این مسائل را در کجای دین کشف کرده‌اند که باعث شده یک مرد قلچماق یا یک ورزشکار، دختر مردم را بگیرد و در ون پرت کند.
کد خبر: ۳۱۸۷۶۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۱

آنچه می‌شنوید، بخشی از سخنرانی آیت‌الله‌جوادی آملی در سال ۹۶ است: مساله حجاب و عفاف با سرنیزه حل نمی‌شود. نامه می‌نویسند که شما چرا ساکتید و درباره حجاب حرف نمی‌زنید. بر فرض شما با فشار این روسری را جلو بیاورید. این اسمش عفاف نیست. "النکاح سنتی" است که از فساد جلوگیری می‌کند. با بگیر و ببند ممکن است ظاهر حفظ شود، ولی بگیر و ببند اگر بدتر نکند یقینا حل نمی‌کند.
کد خبر: ۳۱۸۷۶۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۳۱

تقی آزاد ارمکی گفت: گشت ارشاد به نقطه پایان خود نزدیک می‌شود. تاسف‌آور این است که چرا این تحولات به اجبار (و نه اختیار) رخ می‌دهند و از قبل پیش‌بینی صورت نمی‌گیرد.
کد خبر: ۳۱۸۷۳۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۳۰

محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی در ماه‌های قبل و پیش از اتفاقات اخیر به موضوع پلیس امنیت اخلاقی ورود کرده و مصوبات خوبی برای شیوه جدید این موضوع دارد که تقریبا در مسیر ابلاغ نهایی است.
کد خبر: ۳۱۸۷۱۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۳۰

جواد امام:
یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب گفت: امروز ۴۴ سال از انقلاب گذشته و هنوز اجرای اصول قابل توجهی از قانون اساسی معطل مانده است.
کد خبر: ۳۱۸۷۰۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۳۰

آخرین اخبار
پربازدید ها