امریکا به دنبال ایجاد خودمختاری در شمال سوریه است

رویداد۲۴-از روز شنبه که حمله ترکیه به عفرین، شهری کردنشین در شمال سوریه آغاز شد، همواره واکنش‌های فراوانی از رهبران آنکارا و واشنگتن به گوش رسید که خبر از روابط تیره و تار این دو کشور می‌داد. در همین رابطه، با حسن هانی‌زاده کارشناس مسائل خاورمیانه به گفتگو پرداختیم تا بدانیم اختلاف نظر میان ترکیه و امریکا تا چه اندازه جدی است: با حمله ترکیه به منبج چقدر امکان رویارویی ترکیه و امریکا وجود دارد؟

حمله نظامی ترکیه به سوریه از طریق عفرین، از همکاری مشترک میان امریکا و حزب دموکراتیک کرد سوریه ناشی شده است. پس از شکست داعش در شرق سوریه به ویژه در دیرالزور، امریکا با ورود بیش از 2 هزار نیروی تفنگدار خود، آموزش نیروی 30 هزار نفری کردها در شمال سوریه را به عهده گرفت. به همین خاطر ترک‌ها به این بهانه که حضور نیروهای کرد در کنار مرزهای ترکیه می‌تواند امنیت ملی کشورشان را به خاطر بیندازد، از مدت‌ها پیش به بازیگران بحران سوریه هشدارهایی می‌دادند و حتی ارتشبد حلوصی آکار رئیس ستاد ارتش ترکیه در جریان دیدار با همتای امریکایی خود در بروکسل مراتب نگرانی ترکیه از نزدیکی امریکا به کردها را ابلاغ کرد اما ظاهرا امریکایی‌ها در تلاش هستند یک اقلیم خودمختار در کنار مرزهای شمالی سوریه برای کردها ایجاد کنند. به همین دلیل ترکیه به سوریه ورود نظامی پیدا کرد و با استفاده از 25 هزار نیروی ارتش آزاد به سرکوب کردها پرداخت. اکنون اختلاف نظرها بین امریکا و ترکیه شدت گرفته است زیرا به نظر می‌رسد امریکا در نظر دارد سوریه را تجزیه کند و اقلیمی خودمختار برای کردها ایجاد کند و این برای ترکیه که بیش از 20 میلیون کرد را در خود جای داده خطرآفرین است. اما به نظر می‌رسد میان ترکیه و امریکا درگیری‌ جدی‌ای اتفاق نخواهد افتاد زیرا ترکیه و امریکا عضو ناتو هستند و نمی‌توانند اجازه بدهند اختلافشان به چنین درجه‌ای برسد که با هم وارد جنگ و رویارویی نظامی شوند. اما به هرحال قابل کتمان نیست که روابط امریکا و ترکیه به دلیل حوادث اخیر تحث تاثیر قرار خواهد گرفت. به ویژه آنکه امریکا به ترکیه هشدار داده که از نیروهای نظامی خود علیه مردم غیرنظامی استفاده نکند. با این‌حال خشونتی که ترکیه در عفرین به خرج داده غیرقابل توجیه است و اگر ترک‌ها بخواهند به همین شیوه ادامه بدهند و در خاک سوریه باقی بمانند، همان اشتباهی که عربستان در یمن مرتکب شد را تکرار می کنند و درگیر جنگی فرسایشی و بی‌حاصل می‌شوند. در ادامه این درگیری، ارتش امریکا و دولت سوریه، کردها را حمایت خواهند کرد و ضربه‌های سنگینی به ترکیه وارد خواهند آورد.

  تماس تلفنی ترامپ و اردوغان چقدر می تواند در آرام کردن اوضاع موفق باشد؟

ترامپ از اردوغان خواسته نیروهای خود را به مرزهای مشترک برگرداند این هشداری به ترکیه است اما ترک ها مصمم هستند اجازه ندهند کردهای سوریه تا عمق 30 کیلومتری خاک این کشور حضور داشته باشند. و به همین دلیل اردوغان خیلی به هشدار ترامپ تن نخواهد داد. اما اگر ترکیه بخواهد به سایر نقاط سوریه مثل منبج، جرابلس و عین العرب وارد بشود، اوضاع وخیم‌تر می‌شود و جنگی فرسایشی گریبانگیر ترکیه خواهد شد. اما کردها در جنگ‌های پارتیزانی توانمندی بالایی دارند. و با توجه به اینکه اکنون دو گردان کماندویی ترکیه در سوریه هستند، در آینده به نظر می‌رسد آسیب‌پذیری سوریه بیشتر خواهد شد.

با وجود آنکه کردهای سوریه از دولت این کشور خواسته‌اند که از آنها حمایت کند، آیا دولت به حمایت از کردها راضی می‌شود؟

کردهای سوریه دو دسته هستند. یک دسته با دولت این کشور همراهی دارند و دسته دیگر موسوم به یگان‌های مدافع خلق کرد در کنار امریکا قرار دارند و از این کشور آموزش دیده‌اند. به نظر می رسد درگیری بین کردها و ارتش ترکیه، در صورت باقی ماندن طولانی مدت ترکیه در سوریه، جنگی طولانی‌مدت خواهد بود. و دولت سوریه هم از کردها حمایت می‌کند و علیه ارتش ترکیه وارد عمل می‌شود.

مذاکرات وین با وجود 8 دور ناموفق، چقدر می تواند نتیجه بخش باشد؟ به نظر شما، این حجم موازی کاری و تعدد مذاکرات برای سوریه لازم است؟

اکنون وضعیت به گونه‌ای است که خروجی مذاکرات آستانه، ژنو و حتی وین چندان نتیجه‌بخش نیست. چون مذاکرات همواره تحت‌تاثیر حوادث میدانی و نظامی خواهد بود. و هرجا که ارتش سوریه با قدرت ورود پیدا کرد، طرف مقابل یعنی مخالفان دولت در مذاکرات ضعیف‌تر ظاهر شد. و هرگاه مخالفان قدرت بیشتری پیدا می‌کنند، دولت بشار اسد با قدرت کمتری به مذاکرات ورود پیدا می‌کند. به همین دلیل مذاکرات همیشه با رخدادهای سوریه بستگی دارد. اما به نظر می‌رسد این دور از مذاکرات هم چندان قابل قبول نباشد. مذاکرات سوچی هم نمی‌تواند خروجی موفقیت‌آمیزی داشته باشد. زیرا بسیاری از گروه‌های کرد سوری در آن شرکت نخواهند کرد. مگر اینکه ایران، روسیه و ترکیه مداخله کنند تا تمام گروه‌های سیاسی مخالف دولت سوریه را راضی کنند در مذاکرات شرکت کنند و یک داد و ستد سیاسی- نظامی صورت بگیرد.

با این وجود چرا ترکیه دست به حمله نظامی به عفرین زد؟

عفرین منطقه‌ای کردنشین است و به همین دلیل برای ترکیه از حساسیت بالایی برخوردار است. اکنون بیشتر آسیب‌دیدگان از ورود ارتش ترکیه به آن منطقه از غیرنظامیان هستند. حضور 1500 تن از کردهای سوریه در عفرین، می‌تواند امنیت ترکیه را به خطر بیندازد. زیرا اساسا کردهای سوریه، امتدادی از کردهای ترکیه هستند.